Μετρό Γραμμή 4 : Εισαγγελική παρέμβαση για την Κυψέλη – «Παγώνει» η διάνοιξη της σήραγγας μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τη Γραμμή 4 του Μετρό, μετά τις καταγγελίες κατοίκων της Κυψέλης για ζημιές σε κτίρια που βρίσκονται πάνω από τη διαδρομή του μετροπόντικα (TBM). Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για να διερευνηθεί εάν οι εργασίες διάνοιξης της σήραγγας συνδέονται με τις αναφερόμενες βλάβες, ενώ η πορεία του TBM έχει διακοπεί προσωρινά έως ότου ολοκληρωθεί η τεχνική αξιολόγηση της υπόθεσης.

Οι εξελίξεις κυριάρχησαν και στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων, όπου εκπρόσωποι των κατοίκων παρουσίασαν τις καταγγελίες και τα αιτήματά τους για την άμεση διερεύνηση των ζημιών και τη διενέργεια ανεξάρτητων τεχνικών ελέγχων.

Στο πλαίσιο αυτό, για σήμερα στις 12 το μεσημέρι έχει προγραμματιστεί συνάντηση του δημάρχου Αθηναίων με τη διοίκηση της Ελληνικό Μετρό, με αντικείμενο την πορεία των ερευνών και τις ενέργειες που θα ακολουθήσουν.

Ειδικότερα, οι αναφορές για ρωγμές σε τοίχους και κολώνες, αποκολλήσεις σοβάδων, σπασμένα μάρμαρα, δυσλειτουργίες σε πόρτες και παράθυρα, αλλά και ενδείξεις καθιζήσεων σε κτίρια της περιοχής, ενεργοποίησαν τις δικαστικές αρχές. Η Εισαγγελία διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν από τις εργασίες διάνοιξης της σήραγγας έχουν προκληθεί αξιόποινες πράξεις ή εάν προκύπτει ζήτημα ασφάλειας για τους κατοίκους.

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις οδήγησαν στην προσωρινή διακοπή της πορείας του μετροπόντικα, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, παραμένει ακινητοποιημένος εδώ και πάνω έναν μήνα στο τμήμα της Κυψέλης.

Η επανεκκίνηση της διάνοιξης δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί πριν ολοκληρωθεί η τεχνική διερεύνηση της υπόθεσης, στην οποία συμμετέχουν πλέον και εξειδικευμένοι εμπειρογνώμονες από το εξωτερικό, με εμπειρία σε έργα διάνοιξης σηράγγων με TBM.

Οι ειδικοί συνεργάζονται με τα τεχνικά κλιμάκια της Ελληνικό Μετρό και της αναδόχου κοινοπραξίας ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom, εξετάζοντας όλα τα διαθέσιμα γεωτεχνικά στοιχεία, τις μετρήσεις παρακολούθησης του έργου και τα δεδομένα λειτουργίας του μηχανήματος, ώστε να εξακριβωθεί τι ακριβώς προκάλεσε τα φαινόμενα που καταγγέλλονται.

Το χρονικό μιας υπόθεσης που εξελισσόταν επί μήνες

Παρότι το ζήτημα έγινε ευρύτερα γνωστό τις τελευταίες ημέρες, οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι τα πρώτα σημάδια είχαν εμφανιστεί ήδη από τα μέσα Απριλίου, όταν στην περιοχή της Κυψέλης καταγράφηκε περιστατικό με τσιμεντοειδές υλικό που ανάβλυζε από φρεάτια και σημεία του οδοστρώματος.

Τότε, η Ελληνικό Μετρό είχε αποδώσει το φαινόμενο σε τεχνικό συμβάν που σχετιζόταν με τη λειτουργία του μετροπόντικα, διαβεβαιώνοντας ότι δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος για τη στατικότητα των κτιρίων ή την εξέλιξη του έργου.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους κατοίκους, εκείνη ακριβώς την περίοδο είχαν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται οι πρώτες ρωγμές σε διαμερίσματα και κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών που βρίσκονται κατά μήκος της χάραξης της νέας γραμμής. Οι βλάβες, όπως υποστηρίζουν, πολλαπλασιάζονταν όσο προχωρούσε η διάνοιξη της σήραγγας κάτω από την περιοχή, χωρίς να έχει γίνει γνωστή η πλήρης έκταση του προβλήματος.

Οι καταγγελίες οδήγησαν στη δημιουργία της ομάδας «Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης – Ζημιές και Καθιζήσεις από το Μετρό», μέσω της οποίας συγκεντρώθηκαν δεκάδες φωτογραφίες, τεχνικές εκθέσεις, βίντεο και μαρτυρίες κατοίκων.

Οι ζημιές που καταγγέλλουν οι κάτοικοι

Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία και κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι βρέθηκαν στο χθεσινό Δημοτικό συμβούλιο ώστε να παρουσιάσουν την εικόνα, μέχρι σήμερα προβλήματα έχουν εμφανιστεί σε περίπου είκοσι πολυκατοικίες, οι οποίες βρίσκονται κυρίως μεταξύ της πλατείας Κυψέλης και των Δικαστηρίων της πρώην Σχολής Ευελπίδων, δηλαδή ακριβώς πάνω από τη διαδρομή του TBM.

Οι κάτοικοι κάνουν λόγο για τριχοειδείς αλλά και μεγαλύτερες ρωγμές σε τοίχους, δοκάρια και κολώνες, αποκολλήσεις επιχρισμάτων, σπασμένα μάρμαρα, ρηγματώσεις σε δάπεδα, αποκολλήσεις πλακιδίων και σοβάδων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις πόρτες και παράθυρα έπαψαν να ανοίγουν ή να κλείνουν κανονικά.

Κατά την εκτίμησή τους, το γεγονός αυτό υποδηλώνει μετακινήσεις των κτιρίων, οι οποίες συνδέονται χρονικά με τη διέλευση του μετροπόντικα.

Παράλληλα, έχουν αναφερθεί εισροές υδάτων σε υπόγεια και βοηθητικούς χώρους, ενώ οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι σε ορισμένα σημεία καταγράφονται ενδείξεις καθίζησης του εδάφους που, σύμφωνα με τις δικές τους εκτιμήσεις, φθάνουν ακόμη και τα 18 έως 20 εκατοστά.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν πλέον αντικείμενο διερεύνησης από τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των οικοδομών της Κυψέλης είναι αρκετών δεκαετιών, καθώς έχουν ανεγερθεί πριν από την εφαρμογή των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών.

Οι κάτοικοι θεωρούν ότι η παλαιότητα των κτιρίων καθιστά ακόμη πιο αναγκαία τη διεξοδική διερεύνηση των αιτίων των ζημιών, καθώς και τη διενέργεια ολοκληρωμένων δομοστατικών ελέγχων.

Στο κείμενο της Πρωτοβουλίας περιγράφονται ακόμη περιστατικά κατά τα οποία ένοικοι χρειάστηκε να εγκαταλείψουν προσωρινά τα διαμερίσματά τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτήθηκε ακόμη και η συνδρομή τρίτων, καθώς οι πόρτες δεν άνοιγαν λόγω των παραμορφώσεων που φέρεται να είχαν προκληθεί.

Τα αιτήματα των κατοίκων

Παράλληλα με την καταγραφή των ζημιών, οι κάτοικοι απευθύνθηκαν σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Υπέβαλαν αναφορές στην Ελληνικό Μετρό, στην ανάδοχο κοινοπραξία, στις υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων, στην Πολεοδομία, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και στις αστυνομικές αρχές.

Αρκετοί προχώρησαν, μάλιστα, με δική τους οικονομική επιβάρυνση στην ανάθεση πραγματογνωμοσυνών σε ιδιώτες πολιτικούς μηχανικούς και τεχνικούς συμβούλους, προκειμένου να τεκμηριώσουν την κατάσταση των ακινήτων τους και να καταγράψουν επιστημονικά τις ζημιές.

Τα αιτήματα των κατοίκων παρουσιάστηκαν αναλυτικά και από το βήμα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων, όπου εκπρόσωποι της Πρωτοβουλίας ζήτησαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, την Ελληνικό Μετρό, τον Δήμο Αθηναίων και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.

Από το βήμα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων, οι εκπρόσωποι της Πρωτοβουλίας Κατοίκων Κυψέλης ζήτησαν τη διενέργεια ανεξάρτητων δομοστατικών ελέγχων από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας σε όλα τα κτίρια που έχουν εμφανίσει ζημιές ή βρίσκονται στη ζώνη επιρροής του έργου, καθώς και τον επανέλεγχο των γεωτεχνικών και γεωστατικών μελετών, με το σχετικό κόστος να καλυφθεί από την Ελληνικό Μετρό.

Παράλληλα, ζήτησαν την πλήρη δημοσιοποίηση όλων των στοιχείων παρακολούθησης του έργου, όπως οι μετρήσεις καθιζήσεων, οι γεωτεχνικές καταγραφές και τα δεδομένα των οργάνων ελέγχου, καθώς και την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών και την αποζημίωση κατοίκων και επαγγελματιών, όπου αποδειχθεί ότι επλήγησαν από τις εργασίες της Γραμμής 4.

Μεταξύ των αιτημάτων περιλαμβάνονται ακόμη η σύσταση επιτροπής παρακολούθησης με τη συμμετοχή του Υπουργείου Υποδομών, του Δήμου Αθηναίων, του ΤΕΕ και εκπροσώπων των κατοίκων, η παροχή δωρεάν νομικής συνδρομής από τον Δήμο, καθώς και η δέσμευση ότι, εφόσον προκύψουν στοιχεία που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια κτιρίων ή κατοίκων, οι εργασίες θα διακόπτονται άμεσα μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι τεχνικοί έλεγχοι.

Η θέση της Ελληνικό Μετρό

Από την πλευρά της, η Ελληνικό Μετρό αποδίδει την προσωρινή διακοπή της διάνοιξης σε μη αναμενόμενες γεωτεχνικές συνθήκες που εντοπίστηκαν στο ιδιαίτερα ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής, με αποτέλεσμα να καταγραφούν μετακινήσεις μεγαλύτερες από εκείνες που είχαν προβλεφθεί στις μελέτες του έργου. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, οι εργασίες του μετροπόντικα ανεστάλησαν προληπτικά ήδη από τις 8 Μαΐου, προκειμένου να αξιολογηθούν όλα τα διαθέσιμα τεχνικά δεδομένα.

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι από την πρώτη στιγμή πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες στα κτίρια της ζώνης επιρροής, ενώ, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, δεν έχει διαπιστωθεί πρόβλημα στατικής επάρκειας ή επηρεασμός του φέροντος οργανισμού σε κανένα κτίριο. Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι μετρήσεις από το σύστημα συνεχούς ενόργανης παρακολούθησης δεν καταγράφουν περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.

Όπως επισημαίνει η Ελληνικό Μετρό, ο ανάδοχος έχει ήδη αναλάβει, με δική του ευθύνη και δαπάνη, την αποκατάσταση των ρηγματώσεων σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους των κτιρίων, ενώ η επανεκκίνηση της διάνοιξης θα αποφασιστεί μόνο μετά την ολοκλήρωση της τεχνικής διερεύνησης που βρίσκεται σε εξέλιξη με τη συμμετοχή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η εταιρεία τονίζει ακόμη σε ανακοίνωσή της ότι η κατασκευή της Γραμμής 4 πραγματοποιείται με βάση τα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα ασφάλειας για έργα υπόγειας διάνοιξης σε αστικό περιβάλλον και συνοδεύεται από 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών, καθώς και από προκαθορισμένα πρωτόκολλα παρέμβασης όταν οι μετρήσεις προσεγγίζουν τα όρια συναγερμού. Υπογραμμίζει, τέλος, ότι η ασφάλεια των πολιτών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα σε όλες τις φάσεις υλοποίησης του έργου.

Η διακοπή του TBM και οι ειδικοί από το εξωτερικό

Η σοβαρότητα της υπόθεσης αποτυπώνεται και στην απόφαση να διακοπεί προσωρινά η πορεία του μετροπόντικα μέχρι να ολοκληρωθεί η τεχνική αξιολόγηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Ελλάδα βρίσκονται ήδη εξειδικευμένοι εμπειρογνώμονες με μεγάλη εμπειρία σε έργα διάνοιξης σηράγγων διεθνώς.

Οι ειδικοί εξετάζουν τόσο τη λειτουργία του TBM όσο και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, αναζητώντας τα πραγματικά αίτια που προκάλεσαν τις καταγγελλόμενες ζημιές.

Η επανεκκίνηση των εργασιών θα εξαρτηθεί από τα συμπεράσματα της ομάδας αυτής, καθώς προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιπτώσεις στα κτίρια της περιοχής.

Παράλληλα, κρίσιμο θεωρείται το κατά πόσο τα πορίσματα των εμπειρογνωμόνων θα δημοσιοποιηθούν και εάν θα απαντήσουν με σαφήνεια στο ερώτημα αν οι ζημιές συνδέονται άμεσα με τη διάνοιξη της σήραγγας.

Νέα εμπόδια για τη Γραμμή 4

Οι τελευταίες εξελίξεις προστίθενται σε μια σειρά προβλημάτων που ήδη αντιμετωπίζει η Γραμμή 4 του Μετρό, μεταθέτοντας ενδεχομένως ακόμη περισσότερο το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου.

Η αρχική πρόβλεψη για παράδοση το 2029 έχει ήδη μετακινηθεί προς το 2032, ενώ η ανάδοχος κοινοπραξία ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom έχει αιτηθεί περαιτέρω παράταση έως το 2034.

Μέχρι πρόσφατα, το μεγαλύτερο «αγκάθι» του έργου θεωρούνταν οι καθυστερήσεις στους σταθμούς, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον σταθμό «Ευαγγελισμός».

Οι αντιδράσεις για τη χωροθέτηση του εργοταξίου στο Πάρκο Ριζάρη και η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να μην εγκρίνει τη σχετική περιβαλλοντική μελέτη έχουν ουσιαστικά επαναφέρει τη διαδικασία στο σημείο μηδέν.

Πλέον, όμως, η υπόθεση της Κυψέλης δημιουργεί ένα ακόμη πιο σύνθετο ζήτημα, καθώς δεν αφορά μόνο το χρονοδιάγραμμα ενός μεγάλου δημόσιου έργου, αλλά και την ασφάλεια των κατοίκων μιας από τις πιο πυκνοδομημένες περιοχές της Αθήνας.

Διαβάστε επίσης:

Κυψέλη: Κατεπείγουσα εισαγγελική έρευνα για τις καταγγελλόμενες ρωγμές σε πολυκατοικίες από τα έργα της Γραμμής 4 του Μετρό

Δούκας: Ζητά συνάντηση με υπουργείο Υποδομών και Ελληνικό Μετρό για τις ρωγμές σε δεκάδες κτίρια στην Κυψέλη λόγω των εργασιών του μετρό – Τα αιτήματα των κατοίκων