FIFA: Το σχέδιο Ινφαντίνο για το Μουντιάλ άνοιξε πόλεμο Βορρά και Νότου

Η πρόταση του Τζιάνι Ινφαντίνο να ανοίξει το Μουντιάλ σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια προκάλεσε τη σοβαρότερη πολιτική σύγκρουση της τελευταίας περιόδου στους κόλπους της FIFA. Πίσω από τη συζήτηση για τη διαχείριση της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης βρίσκεται μία ευρύτερη μάχη για τα χρήματα, την επιρροή και τον έλεγχο των 211 ομοσπονδιών-μελών.

Το σχέδιο προβλέπει την πώληση μεριδίων του Μουντιάλ σε επενδυτικό σχήμα, στο οποίο φέρεται να συμμετέχει συγγενικό πρόσωπο του γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει περισσότερα από 3,4 δισ. ευρώ στη FIFA, προσφέροντας στον Ινφαντίνο τη δυνατότητα να αυξήσει σημαντικά τις χρηματοδοτήσεις προς τις εθνικές ομοσπονδίες.

Περισσότερα από 1,7 δισ. ευρώ προς την Αφρική

Ιδιαίτερη σημασία έχει το οικονομικό σκέλος του σχεδίου για τις αφρικανικές χώρες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που συνοδεύουν την πρόταση, οι ενισχύσεις προς τις ομοσπονδίες της Αφρικής θα μπορούσαν να ξεπεράσουν συνολικά τα 1,7 δισ. ευρώ την περίοδο 2027-2038. Το ποσό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί σημαντικό τμήμα του παγκόσμιου Νότου αντιμετωπίζει θετικά την πρωτοβουλία. Για πολλές μικρές ή οικονομικά αδύναμες ομοσπονδίες, οι πληρωμές της FIFA αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης για γήπεδα, ακαδημίες, διοργανώσεις και εθνικές ομάδες.

Η Αφρική διαθέτει 54 ομοσπονδίες στη FIFA και, κατά συνέπεια, αποτελεί καθοριστικό εκλογικό σώμα. Κάθε ομοσπονδία έχει μία ψήφο, ανεξάρτητα από το οικονομικό ή αγωνιστικό μέγεθός της. Η ψήφος της Γερμανίας έχει την ίδια βαρύτητα με εκείνη μιας μικρής αφρικανικής ή νησιωτικής χώρας.

Ο Ινφαντίνο, ο οποίος προετοιμάζεται για τις προεδρικές εκλογές του 2027, γνωρίζει ότι η διατήρηση αυτής της συμμαχίας είναι απαραίτητη. Η αύξηση των διαθέσιμων πόρων ενισχύει το βασικό πολιτικό του επιχείρημα: ότι τα έσοδα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου πρέπει να κατευθύνονται και στις χώρες που βρίσκονται μακριά από τις πλουσιότερες ευρωπαϊκές αγορές.

Η αντίδραση της UEFA και το ρήγμα με την Ευρώπη

Η ευρωπαϊκή πλευρά αντιμετώπισε το σχέδιο ως απειλή για την ανεξαρτησία και το μοντέλο διακυβέρνησης του ποδοσφαίρου. Η UEFA, μαζί με την Ασιατική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου και τη Συνομοσπονδία Βόρειας, Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής, κατηγόρησε τον πρόεδρο της FIFA ότι προχώρησε χωρίς την απαιτούμενη διαφάνεια και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των εκλεγμένων οργάνων.

Ομοσπονδίες όπως εκείνες της Αγγλίας, της Γερμανίας, της Νορβηγίας και της Ιταλίας απέσυραν ή περιόρισαν την υποστήριξή τους προς τον Ινφαντίνο. Στον αντίποδα, χώρες όπως ο Λίβανος, η Νικαράγουα και το Σουδάν τοποθετήθηκαν δημόσια υπέρ του.

Η σύγκρουση έχει σαφή γεωγραφικά και οικονομικά χαρακτηριστικά. Οι ευρωπαϊκές ομοσπονδίες φοβούνται ότι η είσοδος ιδιωτών στη μεγαλύτερη διοργάνωση της FIFA θα μεταβάλει τις ισορροπίες, παραχωρώντας σε εξωτερικά κεφάλαια λόγο πάνω σε μελλοντικά έσοδα και εμπορικές αποφάσεις. Οι χώρες του παγκόσμιου Νότου θεωρούν ότι η ευρωπαϊκή αντίδραση συνδέεται και με την προσπάθεια διατήρησης ενός συστήματος στο οποίο η Ευρώπη εξακολουθεί να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων, των επενδύσεων και της διοικητικής επιρροής.

Το αμερικανικό άνοιγμα και τα ρεκόρ του Μουντιάλ

Η στροφή της FIFA προς τις ΗΠΑ είχε αρχίσει αρκετά πριν από την παρουσίαση του επενδυτικού σχεδίου. Η παγκόσμια ομοσπονδία μετέφερε στο Μαϊάμι σημαντικό μέρος των οικονομικών και νομικών δραστηριοτήτων της, επιλέγοντας να βρίσκεται πιο κοντά στη μεγαλύτερη αθλητική αγορά του κόσμου. Το διευρυμένο Μουντιάλ των 48 ομάδων αποτέλεσε το ισχυρότερο εμπορικό επιχείρημα του Ινφαντίνο. Στους 104 αγώνες καταγράφηκαν 6.810.966 θεατές, με πληρότητα γηπέδων 99,7%. Σημειώθηκαν 308 γκολ, δηλαδή 2,96 ανά παιχνίδι, η υψηλότερη σχετική επίδοση στη διοργάνωση από το 1970.

Οι αριθμοί επιτρέπουν στον πρόεδρο της FIFA να υποστηρίζει ότι η διεύρυνση αύξησε τη συμμετοχή χωρίς να μειώσει το εμπορικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, η συμφωνία του 2010 που έδωσε το Μουντιάλ του 2022 στο Κατάρ και η ανάθεση της διοργάνωσης του 2034 στη Σαουδική Αραβία ανέδειξαν την αυξανόμενη ισχύ του Κόλπου.

Η Qatar Airways και η σαουδαραβική ενεργειακή εταιρεία Aramco βρίσκονται πλέον μεταξύ των χορηγών της FIFA, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομική γεωγραφία του ποδοσφαίρου έχει αλλάξει. Η διεθνής ομοσπονδία στηρίζεται ταυτόχρονα στην αμερικανική αγορά, στα κεφάλαια του Κόλπου και στις ψήφους των μικρότερων ομοσπονδιών.

Καναβάρο, Καφού και Ζανέτι στο πλευρό του

Μέσα στη διευρυνόμενη κρίση, ο Ινφαντίνο έλαβε δημόσια στήριξη από ορισμένες από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Ο Φάμπιο Καναβάρο υποστήριξε ότι την τελευταία δεκαετία το ποδόσφαιρο βελτιώθηκε και ότι οι παίκτες επανήλθαν στο επίκεντρο των αποφάσεων.

Υπέρ του προέδρου της FIFA τοποθετήθηκαν επίσης οι Καφού, Ρομπέρτο Κάρλος, Χαβιέ Ζανέτι, Εστέμπαν Καμπιάσο, Ιβάν Κόρδομπα και Χαρέντ Μποργκέτι. Η παρέμβαση δύο αρχηγών που έχουν κατακτήσει το Μουντιάλ, του Καναβάρο και του Καφού, δίνει στον Ινφαντίνο σημαντική δημόσια υποστήριξη σε μία περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι αντιδράσεις στο διοικητικό επίπεδο.

Η κρίση, πάντως, θα κριθεί στις ψήφους. Ο Ινφαντίνο εμφανίζεται πιο ευάλωτος σε σχέση με την περίοδο αμέσως μετά την εμπορική επιτυχία του Μουντιάλ, αλλά δεν υπάρχει ακόμη αντίπαλος με ενιαίο σχέδιο και επαρκή υποστήριξη από διαφορετικές ηπείρους.

Για να απειληθεί πραγματικά στις εκλογές του 2027, θα χρειαστεί υποψήφιος που θα ενώσει την ευρωπαϊκή δυσαρέσκεια με τις οικονομικές απαιτήσεις του παγκόσμιου Νότου. Μέχρι να εμφανιστεί τέτοιο πρόσωπο, ο Ινφαντίνο μπορεί να δέχεται πίεση, εξακολουθεί όμως να διαθέτει το σημαντικότερο πλεονέκτημα στη FIFA: ένα εκτεταμένο δίκτυο ομοσπονδιών που βλέπουν στην πολιτική του περισσότερα χρήματα και μεγαλύτερο μερίδιο εξουσίας.