Στεγαστική κρίση: Τι προτείνει το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για ενοίκια, Golden Visa και χιλιάδες κλειστά ακίνητα

Ως ένα βαθιά διαρθρωτικό πρόβλημα και όχι ως μια προσωρινή κρίση αντιμετωπίζει το στεγαστικό το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, υποστηρίζοντας σε νέα μελέτη ότι η σημερινή κατάσταση είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων της τελευταίας δεκαπενταετίας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η κρίση κατοικίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με επιδόματα, καθώς η εκρηκτική αύξηση του κόστους στέγασης έχει υπερβεί σημαντικά την άνοδο των εισοδημάτων, επιβαρύνοντας όλο και περισσότερα νοικοκυριά.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά της πίεσης. Το 27% των ελληνικών νοικοκυριών δαπανά περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στεγαστικές ανάγκες, έναντι περίπου 18% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Την ίδια ώρα, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 35,4% την περίοδο 2018-2023, ενώ τα διαθέσιμα εισοδήματα ενισχύθηκαν μόλις κατά 8%.

Οι αιτίες της στεγαστικής κρίσης

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αποδίδει την όξυνση του προβλήματος σε έναν συνδυασμό παραγόντων που περιορίζουν την προσφορά κατοικιών και αυξάνουν το κόστος.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μεγάλη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού και οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική, η γήρανση του κτιριακού αποθέματος και το υψηλό κόστος ανακαίνισης.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η φορολογική επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας, οι δυσκολίες πρόσβασης σε στεγαστική πίστη, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και οι επιπτώσεις της Golden Visa στη διαθεσιμότητα κατοικιών.

Η μελέτη επισημαίνει ακόμη ότι χιλιάδες ακίνητα παραμένουν εκτός αγοράς λόγω πολεοδομικών, δικαστικών και κληρονομικών εκκρεμοτήτων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, η οποία, σύμφωνα με τη ΓΣΕΒΕΕ, αποδυνάμωσε την άσκηση οργανωμένης κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής.

Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης τα τελευταία χρόνια.

Οι προτάσεις για άμεσες παρεμβάσεις

Η μελέτη υποστηρίζει ότι απαιτείται ένας συνδυασμός βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων, με βασικό στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ εισοδημάτων και κόστους στέγασης.

Σε άμεσο επίπεδο, προτείνεται η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος όχι μόνο μέσω αυξήσεων μισθών και συντάξεων, αλλά και με φορολογικές ελαφρύνσεις.

Μεταξύ άλλων, προτείνεται η δυνατότητα έκπτωσης από το φορολογητέο εισόδημα των δαπανών για ενοίκιο, στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας και ενεργειακές ανάγκες.

Παράλληλα, το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ εισηγείται την ανακατεύθυνση μέρους των στεγαστικών επιδομάτων προς πολιτικές που αυξάνουν την προσφορά κατοικιών.

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η αποσύνδεση της Golden Visa από την αγορά κατοικίας, ώστε μέρος του αποθέματος να επιστρέψει στην αγορά, καθώς και η επιτάχυνση των δικαστικών, πολεοδομικών και αδειοδοτικών διαδικασιών που καθυστερούν σήμερα την αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων.

Αποκέντρωση και νέα στεγαστική πολιτική

Σε βάθος χρόνου, η μελέτη συνδέει την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος με την αποκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας και του πληθυσμού.

Προτείνεται η αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης στην περιφέρεια, η ενίσχυση των μεταφορικών και ψηφιακών υποδομών και η παροχή κινήτρων για την εγκατάσταση επιχειρήσεων και εργαζομένων εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.

Παράλληλα, εισηγείται την αξιοποίηση ανενεργών κατοικιών, ακόμη και μέσω σχημάτων δημόσιας ή κοινωνικής αντιπαροχής, καθώς και την κατεδάφιση επικίνδυνων ή εγκαταλελειμμένων κτισμάτων ώστε να δημιουργηθεί νέο οικιστικό απόθεμα.

Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται η παροχή οικονομικών κινήτρων για τη μετεγκατάσταση επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην περιφέρεια.

Στόχος είναι να περιοριστεί η πίεση στις αγορές κατοικίας της Αθήνας και των άλλων μεγάλων αστικών κέντρων και, ταυτόχρονα, να ενισχυθεί η περιφερειακή ανάπτυξη.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι το στεγαστικό δεν μπορεί να λυθεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις. Απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα αυξήσει το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, θα βελτιώσει την πρόσβαση στη στέγη και θα περιορίσει το χάσμα ανάμεσα στα εισοδήματα και το κόστος κατοικίας.

Διαβάστε επίσης 

Οι πληρωμές από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ έως τις 10 Ιουλίου – Οι δικαιούχοι

Οδηγός για τις 72 δόσεις στον e-ΕΦΚΑ: Πώς θα ρυθμίσετε βήμα-βήμα τις ασφαλιστικές οφειλές σας

EKT: Οι ελληνικές τράπεζες προσφέρουν στεγαστικά δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια από την ευρωζώνη