Σοφία Ζαχαράκη: Τα πανεπιστήμια ως στρατηγικοί εταίροι στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας

Τις βασικές προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής για τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση, παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, κατά την τοποθέτησή της στη 112η Σύνοδο Πρυτάνεων που πραγματοποιήθηκε στη Σάμο.

Η υπουργός έδωσε έμφαση στη χρηματοδότηση που έχουν λάβει τα πανεπιστήμια, τις ενέργειες διεθνοποίησης, τις υποδομές, την φοιτητική μέριμνα και την ασφάλεια, υπογράμμισε ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει τα πανεπιστήμια ως «στρατηγικούς εταίρους στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας» και επανέλαβε τη δέσμευση του υπουργείου για «συνεχή διάλογο» και «έμπρακτη στήριξη» της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά το ζήτημα της ασφάλειας των πανεπιστημιακών χώρων, η υπουργός Παιδείας επεσήμανε ότι η εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας αποτελεί το πρώτο βήμα ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πρόληψης και προστασίας. Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου του υπουργείου, η κ. Ζαχαράκη ανέφερε: «Βρισκόμαστε σε συνεχή συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ) για την ολοκλήρωση, αξιολόγηση και σταδιακή εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας των Ιδρυμάτων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου προδιαγραφών και καλών πρακτικών για όλα τα ΑΕΙ.

Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό των αναγκαίων παρεμβάσεων σε συνεργασία με την πανεπιστημιακή κοινότητα, τόσο σε επίπεδο τεχνικών υποδομών όσο και σε επίπεδο οργανωτικών μέτρων και εκπαίδευσης του προσωπικού, ώστε κάθε Ίδρυμα να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου ασφαλείας του. Όπου διαπιστώνεται σχετική ανάγκη, εξετάζεται και η περαιτέρω ενίσχυση των υπηρεσιών φύλαξης. Η ασφάλεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ελεύθερη ακαδημαϊκή ζωή, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της πανεπιστημιακής περιουσίας και η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τα Πανεπιστήμια με τα αναγκαία μέσα και τους απαραίτητους πόρους».

Από την πλευρά τους, οι πρυτάνεις, στο πόρισμα της Συνόδου, ζήτησαν χρηματοδότηση και θεσμικά μέτρα «ώστε να ενισχυθεί κάθε μορφής ασφάλεια στα πανεπιστήμια (φύλαξη, κυβερνοασφάλεια, πολιτική προστασία)».

Όσον αφορά τη συντήρηση και ανακαίνιση των κτιριακών υποδομών εκπαίδευσης και έρευνας, οι πρυτάνεις υπογράμμισαν την ανάγκη εξεύρεσης πόρων για τη συντήρηση και ανακαίνιση τους. Η υπουργός υπενθύμισε ότι το υπουργείο προχώρησε ήδη στις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις που είχε δεσμευθεί απέναντι στα πανεπιστήμια. «Δεσμευθήκαμε και το κάναμε. Προχωρήσαμε, από τον Απρίλιο, στην επιχορήγηση των ιδρυμάτων για τη νέα προγραμματική περίοδο για έργα συντήρησης και παράλληλα, ενεργοποιήθηκε νέο πρόγραμμα ύψους 115,85 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Παράλληλα, οι λειτουργικές επιχορηγήσεις των Πανεπιστημίων αυξήθηκαν κατά 21,7%, από 109,4 εκατ. ευρώ το 2020 σε 133,15 εκατ. ευρώ το 2026, και η κατανομή των λειτουργικών δαπανών για το 2026 ανήλθε στα 119,83 εκατ. ευρώ. Η λειτουργία των Πανεπιστημίων δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες λύσεις. Χρειάζεται σταθερότητα και προβλεψιμότητα», ανέφερε η υπουργός.

Όσον αφορά στη στελέχωση των ΑΕΙ, η κ. Ζαχαράκη ανακοίνωσε τη συνέχιση της χρηματοδότησης των εντεταλμένων διδασκόντων και τις πρωτοβουλίες για τους ακαδημαϊκούς υποτρόφους. «Προχωρούμε σε ρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν πρακτικά ζητήματα τα οποία έχουν τεθεί από τα πανεπιστήμια, όπως η παράταση των ακαδημαϊκών υποτρόφων και η διευκόλυνση των διαδικασιών συγκρότησης και λειτουργίας των εκλεκτορικών σωμάτων, ώστε να επιταχυνθούν οι ακαδημαϊκές διαδικασίες και να περιοριστούν οι διοικητικές καθυστερήσεις. Αυξήσαμε τη χρηματοδότηση για τους εντεταλμένους διδάσκοντες στα 8,28 εκατ. ευρώ, ενώ από τις 30 Απριλίου κάθε έτους τα ίδια τα ιδρύματα θα καθορίζουν έγκαιρα τις ανάγκες τους σε προσωπικό. Την περίοδο 2020-2026 εγκρίθηκαν συνολικά 3.272 νέες θέσεις μελών ΔΕΠ. Μόνο μέσα στο 2026 εγκρίθηκαν 452 νέες θέσεις, καθώς και 60 νέες θέσεις ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ. Επίσης, εγκρίθηκαν 194 αποσπάσεις εκπαιδευτικών για την κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών που υπέβαλαν τα ίδια τα Ιδρύματα», είπε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σύνοδος στο πόρισμά της επανέλαβε την «επείγουσα αναγκαιότητα ρυθμίσεων που θα διασφαλίζουν την ομαλή διεξαγωγή των εκλογικών διαδικασιών», καθώς «έχουν παρατηρηθεί σημαντικές δυσλειτουργίες κατά την εφαρμογή των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων για τη διαδικασία εκλογής και μονιμοποίησης μελών ΔΕΠ».

Επιπλέον, ζήτησε την επαναφορά του υπό κατάργηση θεσμού του ακαδημαϊκού υποτρόφου, καθώς, όπως ανέφερε, «εξυπηρετεί τις λειτουργικές ανάγκες των Πανεπιστημίων, χωρίς πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος», πρότεινε να δοθεί στους Αντιπρυτάνεις το δικαίωμα ψήφου στη Σύγκλητο και εισηγήθηκε την επαναφορά της βαθμίδας του Λέκτορα ως εισαγωγικής, «ώστε να μπορέσει να αξιοποιηθεί καλύτερα το νέο επιστημονικό δυναμικό αμέσως μετά τη λήψη του διδακτορικού διπλώματος».

Η Σύνοδος επίσης πρότεινε την αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος και του σιτηρεσίου, καθώς και «την ενίσχυση των πάσης μορφής υποδομών που αφορούν σε εστίες».

Η υπουργός Παιδείας ανέφερε σχετικά: «Στόχος μας είναι κάθε ελληνικό πανεπιστήμιο να αποκτήσει σύγχρονες φοιτητικές εστίες. Υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανακαίνισης, ενεργειακής αναβάθμισης και δημιουργίας νέων φοιτητικών εστιών των τελευταίων δεκαετιών, μέσω Συμπράξεων Δημοσίων και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου. Στόχος μας είναι έως το 2030 να διπλασιάσουμε ουσιαστικά τη δυνατότητα στέγασης των φοιτητών. Επίσης, αυξήσαμε και το στεγαστικό επίδομα από 51 εκατ. ευρώ το 2020 στα 90 εκατ. ευρώ σήμερα».

Ενημέρωσε επίσης ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η Κοινή Υπουργική Απόφαση για το σιτηρέσιο των φοιτητών, λέγοντας ότι στόχος είναι πριν από το τέλος του καλοκαιριού να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, διασφαλίζοντας σταθερό πλαίσιο για τη φοιτητική μέριμνα και τονίζοντας ότι η χρηματοδότηση της φοιτητικής σίτισης ανήλθε φέτος στα 56,2 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η κ. Ζαχαράκη γνωστοποίησε ότι θα τεθεί το ερχόμενο διάστημα σε δημόσια διαβούλευση η νομοθετική πρωτοβουλία για την ένταξη της ΑΣΠΑΙΤΕ, ενώ επανέλαβε τη δέσμευση του υπουργείου για τη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησης της πρακτικής άσκησης μέσω του ΕΣΠΑ και άλλων διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Παράλληλα, η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που αφορούν στα Βιομηχανικά Διδακτορικά και τους Επισκέπτες Καθηγητές, ως εργαλεία ενίσχυσης και στην πορεία υλοποίησης των έργων διεθνοποίησης που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. «Η διεθνοποίηση δεν αποτελεί μόνο επιλογή εξωστρέφειας αλλά και μία βιώσιμη απάντηση στις δημογραφικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για τα περιφερειακά μας ιδρύματα. Θέλουμε οι συνεργασίες των ελληνικών πανεπιστημίων με κορυφαία ιδρύματα του εξωτερικού να ολοκληρωθούν με επιτυχία και να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα», είπε.

Η υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, σημειώνοντας ότι «αποτελεί ένα από τα πλέον δυναμικά και εξωστρεφή περιφερειακά πανεπιστήμια της χώρας». Όπως επισήμανε, συνολικά οι επιχορηγήσεις προς το Πανεπιστήμιο Αιγαίου για την περίοδο 2020-2026 υπερβαίνουν τα 60,9 εκατομμύρια ευρώ. Μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης διατίθενται επιπλέον 2,8 εκατομμύρια ευρώ για έργα συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών του Ιδρύματος, ενώ μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης χρηματοδοτούνται έργα ύψους 13,8 εκατομμυρίων ευρώ που αφορούν την κατασκευή νέων φοιτητικών κατοικιών, ενεργειακές αναβαθμίσεις και την ενίσχυση των πανεπιστημιακών υποδομών.

Παράλληλα, μέσω του ΕΣΠΑ χρηματοδοτούνται σημαντικές δράσεις έρευνας, πρακτικής άσκησης, υποστήριξης νέων ερευνητών, διά βίου μάθησης και ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση. Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας χρηματοδοτείται το έργο «Πανεπιστήμιο Αριστείας» με 5,82 εκατομμύρια ευρώ, ενώ έχουν εγκριθεί ακόμη 2,94 εκατομμύρια ευρώ για δράσεις διεθνοποίησης, μέσα από έξι έργα, εκ των οποίων τα τρία βρίσκονται ήδη σε στάδιο υλοποίησης.

Στις εργασίες της Συνόδου Πρυτάνεων, που πραγματοποιήθηκαν από τις 30 Ιουνίου 2026 έως τις 3 Ιουλίου 2026, συμμετείχαν επίσης ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για θέματα Ανώτατης Εκπαίδευσης, Νικόλαος Παπαϊωάννου, ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης, Δημήτριος Μπουραντώνης, καθώς και ο Υπηρεσιακός Γραμματέας, Ιωάννης Βλάσσης.

Συμμετείχαν επίσης ως προσκεκλημένοι/ες ομιλητές/ομιλήτριες η Υφυπουργός Εσωτερικών, Παρασκευή Χαραλαμπογιάννη, ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Γεώργιος Μαυρωτάς, καθώς και η Πρόεδρος του Ιδρύματος Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ), Άννα Ροκοφύλλου.

Διαβάστε επίσης:

Δημοσκόπηση FT: Το 58% των Αμερικανών λέει ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν άξιζε το κόστος – Υποχωρεί η δημοτικότητα του Τραμπ

Σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Στο επίκεντρο το 5% για την άμυνα, η Ουκρανία και η ανακατανομή των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη

Ρωσική πυραυλική επίθεση στο Κίεβο: Τουλάχιστον 11 νεκροί και δεκάδες εκρήξεις στην πρωτεύουσα