ΗΠΑ προς Ιράν: «Όχι συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα» – Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ και η ασφάλεια στον Κόλπο

Σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη έστειλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να γίνει υπό οποιουσδήποτε όρους. Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον εξέφρασε έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης από το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή, καθώς την Πέμπτη (25/6) φορτηγό πλοίο δέχθηκε επίθεση στον Κόλπο του Ομάν με βλήμα άγνωστης προέλευσης, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO. Το περιστατικό είχε ως αποτέλεσμα να ανασταλεί προσωρινά το σχέδιο έκτακτης απομάκρυνσης εκατοντάδων πλοίων και χιλιάδων ναυτικών που βρίσκονταν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου.

Όπως έγινε γνωστό από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, το σχέδιο προέβλεπε τον ασφαλή απόπλου περίπου 600 εμπορικών πλοίων από την περιοχή. Ωστόσο, το πλοίο που επλήγη δεν συμμετείχε στην επιχείρηση αυτή, καθώς είχε ήδη διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ και βρισκόταν στον Κόλπο του Ομάν όταν σημειώθηκε η επίθεση.

Ρούμπιο: «Δεν θέλουμε συμφωνία με οποιοδήποτε κόστος»

Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχείρησε να καθησυχάσει τους περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ, την ώρα που Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχουν ξεκινήσει νέο κύκλο συνομιλιών στην Ελβετία με στόχο τη μετατροπή του μνημονίου κατανόησης που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου σε μια μόνιμη συμφωνία ειρήνευσης.

«Θέλουμε μια συμφωνία, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα», ξεκαθάρισε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας από το Μπαχρέιν, απευθυνόμενος στους υπουργούς Εξωτερικών των κρατών-μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις αφορά τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη επιδιώκει να επιβάλει οικονομικές χρεώσεις για υπηρεσίες που σχετίζονται με τη διέλευση των πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, πρόταση που απορρίπτει κατηγορηματικά η αμερικανική πλευρά.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, καθώς πριν από την έναρξη του πολέμου από εκεί διερχόταν περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και άλλων υδρογονανθράκων.

Ο Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι η αποδοχή μιας τέτοιας πρακτικής θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο σε διεθνές επίπεδο.

«Αν επιτρέπαμε σε οποιαδήποτε χώρα να επιβάλλει πληρωμή για τη χρήση μιας διεθνούς θαλάσσιας οδού μόνο και μόνο επειδή βρίσκεται δίπλα στην επικράτειά της, αυτό θα εξαπλωνόταν σε όλο τον κόσμο σαν επιδημία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Διαφορετική προσέγγιση από το Ομάν

Αποστάσεις από την πρόταση της Τεχεράνης κράτησε και το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στη νότια πλευρά των Στενών του Ορμούζ.

Το σουλτανάτο ξεκαθάρισε ότι δεν προβλέπεται η επιβολή τελών διέλευσης στις νέες ρυθμίσεις που εξετάζονται για τη λειτουργία της περιοχής, ανακοινώνοντας παράλληλα τη δημιουργία προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, με στόχο τη διευκόλυνση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας.

Ωστόσο, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα λάβουν τα απαραίτητα μέτρα εφόσον διαπιστώσουν απόπειρες διέλευσης πλοίων χωρίς προηγούμενη έγκριση από τις ιρανικές αρχές.

Ανησυχία για το πυραυλικό πρόγραμμα και τις ένοπλες οργανώσεις

Πέρα από το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, τα κράτη του Κόλπου εξακολουθούν να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για το πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, καθώς και για τη στήριξη που παρέχει η Τεχεράνη σε ένοπλες οργανώσεις στην ευρύτερη περιοχή.

Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου υπογράμμισαν ότι μια πραγματικά διαρκής ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να αντιμετωπιστούν όλες οι πτυχές της ιρανικής πολιτικής που θεωρούν απειλητικές για την περιφερειακή ασφάλεια.

Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε συμφωνία που θα θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια ή τη σταθερότητα των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.

Αυξήθηκαν ξανά οι τιμές του πετρελαίου

Παρότι η αναστολή των εχθροπραξιών επέτρεψε τη σταδιακή επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η κίνηση παραμένει αισθητά μειωμένη σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Kpler, καταγράφηκαν περίπου 70 διελεύσεις πλοίων, αριθμός σχεδόν στο μισό του συνηθισμένου.

Η νέα επίθεση στο φορτηγό πλοίο επηρέασε άμεσα και τις διεθνείς αγορές, οδηγώντας εκ νέου σε άνοδο τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες νωρίτερα είχαν επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα.

Νέος γύρος συνομιλιών στην Ελβετία

Η προσωρινή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προβλέπει περίοδο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής και μόνιμης συμφωνίας.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, ο επόμενος γύρος τεχνικών συνομιλιών αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία τη Δευτέρα 29 ή την Τρίτη 30 Ιουνίου.

Την ίδια ώρα, στις Ηνωμένες Πολιτείες εντείνονται οι πολιτικές αντιδράσεις απέναντι στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δέχεται επικρίσεις για τις παραχωρήσεις που περιλαμβάνει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές.

Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Κογκρέσο την έγκριση συμπληρωματικού προϋπολογισμού ύψους περίπου 88 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων να προορίζεται για την αναπλήρωση των αποθεμάτων πυρομαχικών και την κάλυψη επειγουσών στρατιωτικών αναγκών που συνδέονται με τη σύγκρουση με το Ιράν.

Παραμένει ανοιχτό το πυρηνικό ζήτημα και η ένταση στον Λίβανο

Παρά τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, σημαντικές διαφωνίες εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη επιμένει ότι έχει αναφαίρετο δικαίωμα στην ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς και απορρίπτει τις κατηγορίες της Δύσης και του Ισραήλ ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Την ίδια ώρα, παραμένει τεταμένη η κατάσταση και στον Λίβανο, όπου η Χεζμπολά κατηγόρησε το Ισραήλ για νέα παραβίαση της εκεχειρίας έπειτα από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον τρεις ανθρώπους. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι στόχος της επιχείρησης ήταν μέλη της οργάνωσης.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, επανέλαβε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν ανεπτυγμένες σε τμήματα του λιβανικού εδάφους όσο αυτό κριθεί αναγκαίο.

Παράλληλα, Ισραήλ και Λίβανος συνεχίζουν τις απευθείας συνομιλίες υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πέμπτος γύρος των επαφών πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, με τον Μάρκο Ρούμπιο να κάνει λόγο για πρόοδο, παρά την έντονη αντίθεση της Χεζμπολά στις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Σεισμοί στη Βενεζουέλα: Τουλάχιστον 235 νεκροί – Μάχη με το χρόνο δίνουν τα συνεργεία διάσωσης

Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός: Αναστέλλεται η επιχείρηση απομάκρυνσης πλοίων και ναυτικών από τα Στενά του Ορμούζ

Τραμπ: Ζήτησε νέο πακέτο στήριξης 11,1 δισ. δολαρίων για τους Αμερικανούς αγρότες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν αύξησε το κόστος