BBC: Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν φέρνει ανακούφιση για Ορμούζ, αλλά αφήνει ανοιχτά μέτωπα σε Λίβανο και πυρηνικά

Μια πρώτη αποτίμηση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν επιχειρεί ο ανταποκριτής του BBC, Sebastian Usher, μετά τις διαδοχικές ανατροπές που προηγήθηκαν των διαπραγματεύσεων.

Ύστερα από αλλεπάλληλα πισωγυρίσματα, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη κατέληξαν τελικά σε συμφωνία, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν ήδη να την παρουσιάσουν ως δική τους επιτυχία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να πανηγυρίσει, δηλώνοντας ότι «αυτή η μεγάλη συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή». Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γχαριμπαμπάντι, εξήρε τα στρατιωτικά επιτεύγματα της χώρας του, επιβεβαιώνοντας ότι το Μνημόνιο Κατανόησης έχει υπογραφεί.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, η συμφωνία προβλέπει τόσο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ όσο και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, αν και η εφαρμογή των μέτρων αυτών ενδέχεται να μη γίνει άμεσα.

Η εξέλιξη αναμένεται να μειώσει την πίεση προς τον πρόεδρο Τραμπ, καθώς το κλείσιμο των Στενών είχε προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία. Την ίδια στιγμή, η ιρανική οικονομία, η οποία βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση, αναμένεται να πάρει σημαντική ανάσα από την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει επίσης την «άμεση και μόνιμη λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ωστόσο, η εφαρμογή αυτού του σκέλους της συμφωνίας θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής πρόθεση να τερματίσει την τρέχουσα επιχείρηση του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Μόνο την τελευταία εβδομάδα, ισραηλινά πλήγματα στα νότια προάστια της Βηρυτού, σε απάντηση σε ρουκέτες της Χεζμπολάχ προς το βόρειο Ισραήλ, έφτασαν δύο φορές κοντά στο να εκτροχιάσουν τη διαδικασία. Το Ιράν φέρεται να απέφυγε την τελευταία στιγμή να απαντήσει με νέα πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ, προκειμένου να μη διακινδυνεύσει την επίτευξη της συμφωνίας.

Παραμένει, επομένως, αβέβαιο εάν η συμφωνία θα οδηγήσει σε πραγματική αποκλιμάκωση στον Λίβανο, όπου δύο πρόσφατες εκεχειρίες δεν κατάφεραν να σταθεροποιήσουν την κατάσταση.

Για τους Άραβες γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, η συμφωνία προκαλεί αίσθημα ανακούφισης, καθώς, τουλάχιστον προς το παρόν, μπορεί να περιορίσει την απειλή ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων. Η τακτική αυτή είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, θέτοντας υπό πίεση το οικονομικό μοντέλο που έχουν αναπτύξει.

Το πιο κρίσιμο ζήτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό η συμφωνία περιλαμβάνει εγγυήσεις και μηχανισμούς που θα εμποδίσουν την Τεχεράνη να αποκτήσει στο μέλλον πυρηνικό όπλο.

Αυτός ήταν άλλωστε ο βασικός κίνδυνος τον οποίο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επικαλέστηκαν για να δικαιολογήσουν την εμπλοκή τους στη σύγκρουση. Από όσα έχουν μεταδώσει τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι ένας σχετικός μηχανισμός μπορεί να έχει προβλεφθεί. Ωστόσο, το ζήτημα θα πρέπει να αποσαφηνιστεί και αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο δύσκολων διαπραγματεύσεων μετά την υπογραφή της συμφωνίας.

Η τελετή υπογραφής απέχει ακόμη αρκετές ημέρες και, με δεδομένες τις δραματικές ανατροπές των τελευταίων εβδομάδων, κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι η πορεία μέχρι τότε θα είναι ομαλή.

Προς το παρόν, πάντως, ένα μέρος της αβεβαιότητας γύρω από τη σύγκρουση, η οποία για εβδομάδες κινούνταν ανάμεσα στην εκεχειρία και τη στρατιωτική κλιμάκωση, φαίνεται να έχει περιοριστεί.

Διαβάστε επίσης 

ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών – Ξεκινά νέος κύκλος διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα

Κάλας για συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν: Ο πιθανός ρόλος της Ευρώπης και οι κυρώσεις κατά του Ιράν

Αντόνιο Κόστα: Η ΕΕ έτοιμη να συμβάλει στο τέλος του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν