Συντάξεις: Αγώνας δρόμου για έξοδο πριν από το 2030 – Φόβοι για αύξηση των ορίων ηλικίας

Σε αγώνα δρόμου για την κατοχύρωση των σημερινών προϋποθέσεων συνταξιοδότησης έχει εξελιχθεί η έξοδος χιλιάδων ασφαλισμένων από την αγορά εργασίας, καθώς εντείνεται η ανησυχία ότι μετά το 2030 τα όρια ηλικίας θα αυξηθούν εκ νέου λόγω του δημογραφικού προβλήματος και της σύνδεσής τους με το προσδόκιμο ζωής.

 Η τάση αυτή αποτυπώνεται ήδη στα στοιχεία των αιτήσεων συνταξιοδότησης. Μόνο στο πρώτο τετράμηνο του 2026 υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις, αριθμός αυξημένος κατά 11.296 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Εφόσον ο ρυθμός αυτός διατηρηθεί, οι συνολικές αιτήσεις ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 220.000 μέχρι το τέλος του έτους, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό και υπερβαίνοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 212.151 αιτήσεων που είχε σημειωθεί το 2021.

 Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι πίσω από το κύμα εξόδου δεν βρίσκεται μόνο η συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης, αλλά και η αυξανόμενη αβεβαιότητα για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος. Πολλοί εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος επιλέγουν να επισπεύσουν την αποχώρησή τους προκειμένου να «κλειδώσουν» τα σημερινά ηλικιακά όρια και να αποφύγουν πιθανές μελλοντικές επιβαρύνσεις.

Τα σημερινά όρια

  Σήμερα το γενικό πλαίσιο προβλέπει δύο βασικές διαδρομές εξόδου από την εργασία. Η πρώτη αφορά τη λήψη πλήρους σύνταξης στα 62 έτη με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και η δεύτερη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.

 Τα όρια αυτά παραμένουν αμετάβλητα τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι ανά τριετία εξετάζεται η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής του πληθυσμού και αξιολογείται εάν απαιτούνται προσαρμογές στις ηλικίες συνταξιοδότησης.

 Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει επανέλθει στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι η γήρανση του πληθυσμού επιβαρύνει διαρκώς τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Τα σενάρια για το 2030

 Οι τελευταίες εκτιμήσεις ειδικών αναφέρουν ότι έως το τέλος της δεκαετίας τα σημερινά όρια ηλικίας θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 18 μήνες, εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία του προσδόκιμου ζωής. Αν και δεν υπάρχει καμία κυβερνητική απόφαση για αλλαγές στα όρια ηλικίας, ασφαλιστικοί αναλυτές θεωρούν πιθανό το ενδεχόμενο μιας σταδιακής προσαρμογής μετά το 2030, με τρόπο αντίστοιχο εκείνου που εφαρμόστηκε την περίοδο 2015-2021.

 Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται κυρίως οι σημερινοί εργαζόμενοι ηλικίας 50 έως 55 ετών, οι οποίοι θα βρεθούν κοντά στη συνταξιοδότηση την επόμενη δεκαετία και ενδέχεται να επηρεαστούν από ενδεχόμενες νέες παρεμβάσεις.

Το δημογραφικό πιέζει το ασφαλιστικό

 Ο βασικός λόγος που τροφοδοτεί τα σενάρια για αύξηση των ορίων ηλικίας είναι η δυσμενής δημογραφική εικόνα της χώρας. Οι προβολές δείχνουν ότι τις επόμενες δεκαετίες ο πληθυσμός ηλικίας άνω των 65 ετών θα αυξάνεται συνεχώς, ενώ ο αριθμός των εργαζομένων που χρηματοδοτούν το ασφαλιστικό σύστημα θα μειώνεται.

 Σύμφωνα με τις αναλογιστικές προβλέψεις, ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό αναμένεται να προσεγγίσει το 60% τις επόμενες δεκαετίες, από περίπου 39% σήμερα.

 Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στην Ευρώπη. Το φυσικό ισοζύγιο πληθυσμού παραμένει έντονα αρνητικό, καθώς οι θάνατοι υπερβαίνουν σημαντικά τις γεννήσεις. Η διαφορά γεννήσεων και θανάτων, που ήταν αρνητική κατά 33.856 άτομα το 2018, ξεπέρασε τις 64.700 το 2022, επιβεβαιώνοντας τη διαρκή συρρίκνωση του πληθυσμού. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι στο μέλλον λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να χρηματοδοτήσουν περισσότερους συνταξιούχους, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ

Πρόσθετο προβληματισμό προκαλούν και οι προβλέψεις διεθνών οργανισμών για τις μελλοντικές ηλικίες συνταξιοδότησης. Σύμφωνα με την έκθεση «Pensions at a Glance 2025» του ΟΟΣΑ, η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης για όσους σήμερα αποχωρούν στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ενδέχεται να προσεγγίσει ακόμη και τα 66 έτη έως το 2050.

Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι οι νεότερες γενιές ασφαλισμένων θα χρειαστεί να παραμένουν περισσότερο χρόνο στην αγορά εργασίας, με τις απαιτήσεις για πλήρη συνταξιοδότηση να φθάνουν ακόμη και τα 44 έτη ασφάλισης.

Γιατί αυξάνονται οι αιτήσεις

Το κλίμα αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη φετινή έκρηξη των αιτήσεων συνταξιοδότησης. Όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα ή βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη θεμελίωση επιλέγουν να αποχωρήσουν άμεσα, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι δεν θα επηρεαστούν από τυχόν μελλοντικές αλλαγές.

Σημαντικό κίνητρο αποτελεί και η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων χωρίς τις παλαιές περικοπές στη σύνταξη, γεγονός που επιτρέπει σε πολλούς να διατηρούν επαγγελματική δραστηριότητα και παράλληλα να εισπράττουν τη σύνταξή τους.

Έτσι, η συνταξιοδότηση μετατρέπεται για χιλιάδες ασφαλισμένους σε μια στρατηγική επιλογή πρόωρης κατοχύρωσης δικαιωμάτων, καθώς η επόμενη δεκαετία θεωρείται κρίσιμη για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος και των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

Διαβάστε επίσης:

Κοινωνικός Τουρισμός: Έρχονται 30.000 επιπλέον voucher χωρίς νέες αιτήσεις

ΔΕΘ: Νέο πακέτο παρεμβάσεων μετά τα 300 ευρώ – Στο τραπέζι η έκτακτη ενίσχυση να φτάσει έως μισή σύνταξη

72 δόσεις στον ΕΦΚΑ: Πώς λειτουργεί η νέα ρύθμιση για χρέη έως το 2023