Γιώργος Ξηραδάκης: «Η γεωπολιτική αστάθεια δεν αποτελεί συγκυριακή κρίση, αλλά μια νέα πραγματικότητα για τη ναυτιλία»

Στην έρευνα του mononews για το αφιέρωμα «Ποσειδώνια 2026», εφοπλιστές και παράγοντες της ελληνικής ναυτιλίας απαντούν σε 2 κρίσιμα ερωτήματα: τι ζητάνε από την Πολιτεία για την ενίσχυση της Ελληνικής Ναυτιλίας και τις εκτιμήσεις τους για τις γεωστρατηγικές εξελίξεις.

Στο πλαίσιο της έρευνας, o Γιώργος Ξηραδάκης Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της XRTC Business Consultants και Πρόεδρος Ένωσης Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Στελεχών της Ελληνικής Ναυτιλίας, απαντά στο mononews στα εξής:

1. Τι περιμένετε από την κυβέρνηση και την Πολιτεία για την βελτίωση του θεσμικού πλαισίου της ελληνικής ναυτιλίας;

Η ελληνική ναυτιλία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους πιο δυναμικούς και προσαρμοστικούς κλάδους της παγκόσμιας οικονομίας, ελέγχοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας και αποτελώντας βασικό πυλώνα της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας. Παρά τη διεθνή της πρωτοκαθεδρία, η Πολιτεία δεν έχει καταφέρει να προσελκύσει ουσιαστικά αυτό το εθνικό κεφάλαιο ώστε περισσότερα ελληνόκτητα πλοία να φέρουν την ελληνική σημαία. Η γραφειοκρατία στη νηολόγηση, η έλλειψη ευελιξίας στις διοικητικές διαδικασίες και ένα μη επαρκώς ανταγωνιστικό φορολογικό και εργασιακό πλαίσιο για τα πληρώματα δείχνουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.

Παράλληλα, ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα είναι η έλλειψη ελληνικών πληρωμάτων και, ιδιαίτερα, Ελλήνων αξιωματικών. Απαιτείται ουσιαστική αναβάθμιση των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, με σύγχρονες υποδομές, ανανεωμένα προγράμματα σπουδών και εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις νέες τεχνολογίες και στις απαιτήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Ταυτόχρονα, το ναυτικό επάγγελμα πρέπει να γίνει ξανά ελκυστικό για τους νέους, μέσα από καλύτερες προοπτικές σταδιοδρομίας, ανταγωνιστικές αμοιβές και κοινωνική αναγνώριση.

Η προσδοκία του κλάδου από την κυβέρνηση είναι ένα σύγχρονο, σταθερό και ανταγωνιστικό θεσμικό πλαίσιο, που θα ενισχύσει την ελληνική σημαία, θα στηρίξει την ανάπτυξη της ναυτικής εκπαίδευσης και θα διασφαλίσει ότι η ελληνόκτητη ναυτιλία δεν θα παραμείνει μόνο η μεγαλύτερη στον κόσμο, αλλά θα συνεχίσει να διατηρεί και τον ουσιαστικό ελληνικό της χαρακτήρα.

2. Ποια είναι η πρόβλεψή σας για τις γεωπολιτικές εξελίξεις και πόσο θα επηρεάσουν τον κλάδο σας, την ελληνική και παγκόσμια ναυτιλία;

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις παραμένουν σήμερα ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία και, κατ’ επέκταση, για τη ναυτιλία. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, αλλά και η αυξανόμενη αστάθεια σε κρίσιμα θαλάσσια περάσματα όπως η Ερυθρά Θάλασσα, τα Στενά του Ορμούζ και η Μαύρη Θάλασσα, επηρεάζουν άμεσα τις θαλάσσιες μεταφορές, δημιουργώντας ανατροπές στις εμπορικές ροές, αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος και ενισχύοντας την αβεβαιότητα στις αγορές. Είναι ανησυχητικό σε κάθε περίπτωση για την παγκόσμια κοινωνία πώς οι μεγάλες δυνάμεις προετοιμάζονται για το χειρότερο ως προς τη διάρκεια των γεωπολιτικών εξελίξεων και τις επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η ναυτιλία, βέβαια, έχει αποδείξει διαχρονικά ότι διαθέτει μεγάλη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι γεωπολιτικές κρίσεις δημιουργούν βραχυπρόθεσμα αυξημένες μεταφορικές ανάγκες λόγω ανακατεύθυνσης φορτίων, μεγαλύτερων αποστάσεων και αναδιάταξης των εφοδιαστικών αλυσίδων, κάτι που μπορεί να στηρίξει ναύλους σε ορισμένους κλάδους. Από την άλλη πλευρά, η αύξηση του κόστους καυσίμων, των ασφαλίστρων, των κινδύνων ασφαλείας και η πιθανή επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου δημιουργούν σημαντικές πιέσεις.

Για την ελληνική ναυτιλία ειδικότερα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις αποτελούν ταυτόχρονα πρόκληση και πεδίο ευκαιριών. Ο ελληνόκτητος στόλος, λόγω της διαφοροποίησης και της διεθνούς του παρουσίας, έχει την ευελιξία να προσαρμόζεται στις νέες εμπορικές ροές και να αξιοποιεί τις αλλαγές στην παγκόσμια αγορά. Ωστόσο, η αυξημένη έκθεση σε περιοχές υψηλού κινδύνου και η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές και εμπορικές εξελίξεις απαιτούν διαρκή επαγρύπνηση, ισχυρή διαχείριση ρίσκου και στρατηγική προσαρμογή.

Η εκτίμησή μου είναι ότι η γεωπολιτική αστάθεια δεν αποτελεί πλέον μια συγκυριακή κρίση, αλλά μια νέα πραγματικότητα για την παγκόσμια ναυτιλία. Σε αυτό το περιβάλλον, οι εταιρείες που θα επιβιώσουν και θα αναπτυχθούν θα είναι εκείνες που θα διαθέτουν ισχυρή κεφαλαιακή βάση, ευελιξία, διαφοροποιημένο στόλο και ικανότητα γρήγορης προσαρμογής στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της διεθνούς αγοράς.