Για περίπου πέντε ώρες, βουλευτές και επιτελικό κράτος έδιναν τη «μάχη» της επικράτησης στην χθεσινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας και το τελικό αποτέλεσμα ήρθε ισοπαλία.

Όλοι αισθάνθηκαν κερδισμένοι καθώς διαμορφώθηκε μια ιδιότυπη ισορροπία όπου και οι δύο πλευρές εμφανίζονται να αποκομίζουν κέρδη.

1

Από τη μία πλευρά, οι ανησυχούντες βουλευτές αισθάνθηκαν κερδισμένοι διότι εξέφρασαν ανοικτά κι ενώπιων του πρωθυπουργού τις ενστάσεις και τις ανησυχίες τους.  Από την άλλη πλευρά, το Μέγαρο Μαξίμου αισθάνεται δικαίωση γιατί

η συνεδρίαση κύλησε σε σαφώς ηπιότερους τόνους από τους αρχικά αναμενόμενους, αποφεύγοντας την μετωπική εσωκομματική σύγκρουση.

Ουσιαστικά, και οι δύο πλευρές φαίνεται να αποκόμισαν αυτό που επιδίωκαν. Το Μέγαρο Μαξίμου κατάφερε να επαναφέρει στην αιχμή της πολιτικής ατζέντας τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, εκπέμποντας ταυτόχρονα μήνυμα  εσωκομματικής συνοχής ενόψει του συνεδρίου.

Από την άλλη πλευρά, οι βουλευτές αποχώρησαν με την αίσθηση ότι εισακούστηκαν, λαμβάνοντας διαβεβαιώσεις για πιο άμεση και ουσιαστική επικοινωνία με την κυβέρνηση.

Με κεντρικό στόχο να πέσουν οι τόνοι, να κλείσει ο κύκλος της εσωστρέφειας και να σταλεί μήνυμα πολιτικής επανεκκίνησης προς το εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πέτυχε το στόχο του και κατάφερε την αποκλιμακώσει τις  συσσωρευμένες εντάσεις των βουλευτών.

Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε αποφασισμένος να ακούσει τους βουλευτές του, να αναγνωρίσει παράπονα και ταυτόχρονα να τραβήξει σαφείς κόκκινες γραμμές απέναντι σε φαινόμενα εσωκομματικής γκρίνιας που το τελευταίο διάστημα είχαν προκαλέσει έντονη δυσφορία στο Μέγαρο Μαξίμου.

Το στίγμα δόθηκε από την πρώτη στιγμή της ομιλίας του. «Να μιλάμε τη γλώσσα των πολιτών και όχι να προβάλλουμε τις δικές μας ανησυχίες αποφεύγοντας μια μίζερη εσωστρέφεια», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δείχνοντας ότι έχει πλήρη εικόνα της εσωκομματικής αναταραχής που προκάλεσαν οι δημόσιες διαφοροποιήσεις βουλευτών για το επιτελικό κράτος και τον ρόλο των βουλευτών.

Ο Κυρ. Μητσοτάκης «ξύπνησε» τα εκλογικά αντανακλαστικά τους, λέγοντας πως «για να κερδίσουμε τρίτες συνεχόμενες εκλογές πρέπει να ιδρώσουμε τη φανέλα και θα το κάνουμε όλοι μαζί» ενώ παράλληλα ενεργοποίησε το αντιπολιτευτικό τους αίσθημα μιλώντας για «πρακτικές θεάτρου» από το ΠΑΣΟΚ και για προσπάθεια δημιουργίας τοξικού πολιτικού κλίματος.

Τα «καρφιά», οι ανησυχίες και η παρέμβαση για τους βουλευτές

Παρά το κλίμα προσπάθειας εκτόνωσης που κυριάρχησε στη χθεσινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, αρκετοί βουλευτές θεωρούν ότι όχι μόνο έθεσαν με σαφήνεια τα ζητήματα λειτουργίας του επιτελικού κράτους, αλλά και ότι βγήκαν πολιτικά ενισχυμένοι από τη διαδικασία. Η αίσθηση που διαμορφώνεται σε σημαντικό τμήμα της ΚΟ είναι πως, έστω και άτυπα, κέρδισαν τη μάχη των εντυπώσεων απέναντι στο Μαξίμου, καθώς τα παράπονα για τον ρόλο τους δεν έμειναν στο περιθώριο αλλά μπήκαν στο επίκεντρο.

Ιδιαίτερο βάρος είχε η τοποθέτηση του Βασίλη Γιόγιακα, ο οποίος σημείωσε με χαρακτηριστική ένταση: «Είμαι ένας βουλευτής της περιφέρειας που ιδρώνει τη φανέλα 12 χρόνια και θα συνεχίσω να την ιδρώνω». Η φράση του ερμηνεύθηκε ως ευθεία αιχμή προς κυβερνητικά στελέχη για τον τρόπο αντιμετώπισης των εκλεγμένων της περιφέρειας και εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο κλίμα δυσαρέσκειας για την υπερσυγκέντρωση αποφάσεων στο επιτελικό κράτος.

Το σημείο όμως που έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία είναι ότι αρκετοί από τους βουλευτές που τοποθετήθηκαν με κριτική διάθεση εμφανίζονται να αισθάνονται πως η πίεσή τους έπιασε τόπο. Το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός παρενέβη δημόσια υπέρ της ανάγκης «σεβασμού και ευγένειας» από υπουργούς προς τους βουλευτές, ερμηνεύτηκε ως έμμεση δικαίωση των ενστάσεών τους. Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, βουλευτές εκτιμούσαν ότι «για πρώτη φορά αναγνωρίζεται τόσο καθαρά το πρόβλημα» και ότι η παρέμβαση του Μαξίμου συνιστά πολιτική υποχώρηση σε σχέση με την προηγούμενη αυστηρή γραμμή.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιχειρώντας να διατηρήσει τις ισορροπίες, ξεκαθάρισε ότι τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου οφείλουν «να αντιμετωπίζουν τους βουλευτές με ευγένεια και σεβασμό, ακόμη και όταν λένε όχι». Η συγκεκριμένη αποστροφή λειτούργησε κατευναστικά, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαίωσε για πολλούς βουλευτές ότι οι αιχμές τους δεν πέρασαν απαρατήρητες.

Αιχμηρές παρεμβάσεις καταγράφηκαν και από το εσωτερικό μπλοκ των διαφωνούντων, με τους πέντε βουλευτές που είχαν συνυπογράψει το κείμενο για το επιτελικό κράτος -Γιάννης Οικονόμου, Ανδρέας Κατσανιώτης, Γιάννης Παππάς, Θανάσης Ζεμπίλης και Φώντας Μπαραλιάκος- να κρατούν μεν χαμηλούς τόνους, αλλά να επαναφέρουν τη συζήτηση για την «απόσταση κυβέρνησης και κοινωνικής βάσης». Σε αυτό το πλαίσιο, αρκετοί εξ αυτών εμφανίζονται να θεωρούν ότι η δημόσια καταγραφή των ενστάσεών τους τους δίνει πλέον θεσμικό και πολιτικό έρεισμα για τη συνέχεια.

Ακόμη και βουλευτές που δεν ανήκαν στον σκληρό πυρήνα της κριτικής, αλλά εξέφρασαν προβληματισμούς, θεωρούν ότι η συζήτηση τους «δικαίωσε εν μέρει», καθώς αναγκάστηκε η ηγεσία να ανοίξει δημόσια θέμα σχέσης κυβέρνησης–ΚΟ, κάτι που μέχρι πρόσφατα παρέμενε εσωτερικό και άτυπο.

Στο ίδιο κλίμα, η παρέμβαση του Μάκη Βορίδη, με αιχμές για τη στάση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και της Λάουρα Κοβέσι στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και η χαρακτηριστική ατάκα του Άδωνι Γεωργιάδη ότι «10-15 μιλάμε», λειτούργησαν ως ένδειξη ότι η εσωκομματική πολυφωνία όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά αποκτά και δημόσια έκφραση.

Πάντως αξίζει να σημειωθεί ότι το πιο δυνατό χειροκρότημα ήρθε για τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν ανακοίνωσε πως όλοι οι βουλευτές της ΝΔ θα βρίσκονται στα επόμενα ψηφοδέλτια εφόσον το επιθυμούν, ξεκαθαρίζοντας ότι «χωρίς τελεσίδικες αποφάσεις ισχύει το τεκμήριο αθωότητας». Ήταν το σημείο που πολλοί στο κυβερνητικό στρατόπεδο περιέγραφαν αργότερα ως το πραγματικό turning point της συνεδρίασης.

Διαβάστε επίσης

Νίκος Δένδιας από Λισσαβώνα: Εξαιρετικές οι σχέσεις Ελλάδας-Πορτογαλίας

Pulse: Απώλειες 1,5 μονάδας για τη ΝΔ, στο 29,5% – Σταθερό το ΠΑΣΟΚ, τι δείχνει για Καρυστιανού και Τσίπρα

Δημοσκόπηση MRB: Πρώτη στο 28,8 η ΝΔ στην αναγωγή – Ποια η δυναμική των κομμάτων Τσίπρα, Καρυστιανού, Σαμαρά