Την έντονη επίδραση των διεθνών γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων στην ψυχολογία και τη συμπεριφορά των καταναλωτών καταγράφει νέα έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2026 σε δείγμα 800 ατόμων σε όλη την Ελλάδα.

Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκονται οι αντιδράσεις των καταναλωτών απέναντι σε κρίσεις όπως ο πόλεμος στον Περσικός Κόλπος, η ενεργειακή αστάθεια και η περιβαλλοντική κρίση, με τα ευρήματα να δείχνουν υψηλά επίπεδα συναισθηματικής επιβάρυνσης.

1

Σύμφωνα με την έρευνα, ο θυμός και ο φόβος κυριαρχούν ως βασικά συναισθήματα απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις, ιδιαίτερα σε σχέση με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ανησυχία και το άγχος εμφανίζονται σε γενικευμένο επίπεδο σε όλα τα εξεταζόμενα ζητήματα.

Εντυπωσιακό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι η περιβαλλοντική κρίση καταγράφει ακόμη πιο έντονη συναισθηματική αντίδραση σε σχέση με άλλες γεωπολιτικές συγκρούσεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, ενώ ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο συγκεντρώνει τα υψηλότερα επίπεδα αρνητικών συναισθημάτων συνολικά.

Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, αποτυπώνει τη συσσωρευμένη ψυχολογική πίεση που βιώνουν τα νοικοκυριά λόγω της ταυτόχρονης παρουσίας πολλαπλών κρίσεων τα τελευταία χρόνια.

Σε οικονομικό επίπεδο, οι καταναλωτές εξακολουθούν να θεωρούν ως βασικές πηγές πίεσης τα τρόφιμα, την ενέργεια και τα καύσιμα. Συγκεκριμένα, το 40% αναφέρει τα τρόφιμα ως σημαντικότερη επιβάρυνση, το 34% την ενέργεια και το 21% τα καύσιμα. Για το επόμενο εξάμηνο, οι προσδοκίες μεταβάλλονται ελαφρώς, με τα τρόφιμα να παραμένουν στην πρώτη θέση (39%), τα καύσιμα να ενισχύονται στο 35% και την ενέργεια να υποχωρεί στο 21%.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές των τροφίμων εμφανίζουν σχετικά σταθερή πορεία μετά την έναρξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, σε αντίθεση με τα καύσιμα που έχουν σημειώσει σημαντική άνοδο, οι καταναλωτές εξακολουθούν να αντιλαμβάνονται τα τρόφιμα ως το μεγαλύτερο βάρος στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η έρευνα αποδίδει αυτή την αντίληψη στη μεγαλύτερη συχνότητα αγορών και στη συσσωρευμένη οικονομική κόπωση των τελευταίων ετών.

Σε επίπεδο συμπεριφοράς, καταγράφονται εκτεταμένες αλλαγές στην καθημερινότητα των νοικοκυριών. Το 60% δηλώνει ότι έχει αναβάλει αγορές ένδυσης και προσωπικών ειδών, ενώ το 54% περιορίζει δαπάνες για διασκέδαση και ταξίδια. Παράλληλα, το 42% αναζητά πιο συστηματικά προσφορές, το 40% στρέφεται σε φθηνότερα προϊόντα, το 36% μειώνει αγορές βασικών αγαθών, το 30% περιορίζει την κατανάλωση καυσίμων και το 29% την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Τέλος, ιδιαίτερα υψηλά εμφανίζονται οι προσδοκίες για ανάγκη οικονομικής στήριξης το επόμενο διάστημα, με το 81% να θεωρεί ότι θα χρειαστεί ενίσχυση για το ηλεκτρικό ρεύμα, το 77% για τα καύσιμα, το 67% για τρόφιμα και βασικά είδη και μικρότερα αλλά σημαντικά ποσοστά για φορολογικές και στεγαστικές υποχρεώσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Bloomberg: Εξαντλούνται τα «μαξιλάρια» της Ασίας απέναντι στο πετρελαϊκό σοκ από το Ορμούζ

Στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρίγκιπας Αλβέρτος του Μονακό – Συναντήσεις με Μητσοτάκη και Τασούλα

Τσάφος: Σε φάση σταθεροποίησης οι τιμές ενέργειας – «Η Ελλάδα είναι καλά θωρακισμένη»