Στροφή στους πλειστηριασμούς, παρότι το ενδιαφέρον δεν αυξάνεται θεαματικά, καταγράφει έρευνα του ΙΟΒΕ για λογαριασμό της Cepal, που δείχνει ότι η αγορά κατοικίας στην Ελλάδα κινείται σε αντίθετες ταχύτητες.

Η οικοδομή ανακάμπτει μετά την κρίση, αλλά το 2025 δείχνει σημάδια κόπωσης με πτώση 2,2% στις άδειες και 8,9% στη νέα επιφάνεια κατοικιών. Οι τιμές συνεχίζουν ανοδικά από το 2017, με ένταση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ τα μικρά ακίνητα «τραβάνε» δυσανάλογα προς τα πάνω λόγω ζήτησης. Εν τω μεταξύ, τα στεγαστικά δάνεια ανακάμπτουν, αλλά με φρένο, δείχνοντας προσεκτική χρηματοδότηση.

1

Η ανάλυση της αγοράς πλειστηριασμών δείχνει ότι η επιτυχία συγκεντρώνεται κυρίως στον πρώτο και στον τέταρτο γύρο διαδικασιών. Στα αρχικά στάδια η συμμετοχή παραμένει χαμηλή, με την απουσία πλειοδοτών να φτάνει περίπου το 70% στον 1ο γύρο και να κορυφώνεται κοντά στο 88% στον 2ο. Στον 3ο γύρο καταγράφεται σαφής βελτίωση, καθώς η προσαρμογή των τιμών μέσω έκπτωσης 20% επί της τιμής εκκίνησης ενισχύει το ενδιαφέρον. Στον 4ο γύρο η απορρόφηση κινείται υψηλότερα, με πιο ισορροπημένη εικόνα μεταξύ άγονων και επιτυχημένων διαδικασιών.

Σε επίπεδο όγκου, η αξία των πλειστηριασμών που έχουν προγραμματιστεί για την περίοδο από το 2023 έως τις αρχές του 2026 καταγράφει σημαντικό μέγεθος, ενώ η ετήσια κατανομή δείχνει έντονη άνοδο από το 2021 έως το 2024, με περίπου 30.000–35.000 ακίνητα, και οριακή σταθεροποίηση το 2025. Κυρίαρχη κατηγορία παραμένουν οι κατοικίες, που αντιστοιχούν στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων.

Περίπου το 90% του δείγματος αφορά οικιστικά ακίνητα αξίας κάτω των 200.000 ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου 62% της συνολικής τιμής εκκίνησης. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα επιτυχώς εκπλειστηριασμένα ακίνητα αντιστοιχούν σε περίπου 7% των συνολικών συναλλαγών στην αγορά ακινήτων την περίοδο 2021–2024. Συνολικά, η εικόνα δείχνει χαμηλή απορρόφηση στα αρχικά στάδια και ισχυρή εξάρτηση από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών για την ολοκλήρωση των συναλλαγών.

Τα στοιχεία του IOBE καταγράφουν έντονες και επίμονες πιέσεις στην προσιτότητα της στέγασης στην Ελλάδα, με τη χώρα να παραμένει διαχρονικά στην πιο επιβαρυμένη θέση στην Ε.Ε..

Το ποσοστό των νοικοκυριών που δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση διαμορφώνεται στην Ελλάδα στο 28,8% τόσο το 2021 όσο και το 2024. Το επίπεδο αυτό είναι πολλαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που κινείται γύρω στο 8,7%. Σε μεγάλες οικονομίες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Αυστρία, το Βέλγιο και η Ολλανδία τα ποσοστά παραμένουν μονοψήφια, ενώ ακόμη και σε χώρες με έντονες πιέσεις όπως η Ισπανία και η Ιταλία καταγράφονται αισθητά χαμηλότερες επιβαρύνσεις. Η απόκλιση αυτή παραπέμπει σε δομικό πρόβλημα και όχι σε συγκυριακή ένταση.

Όσο για τη σύγκριση της δαπάνη στέγασης με τους μισθούς, το μερίδιο του εισοδήματος που κατευθύνεται στη στέγαση στην Ελλάδα αυξάνεται σταδιακά από περίπου 29% το 2010 και κορυφώνεται πάνω από 42% στα μέσα της περιόδου, πριν υποχωρήσει οριακά τα τελευταία έτη στο 35,5% το 2024. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, το επίπεδο παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα.

Την ίδια στιγμή, τα νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια ή ενοίκια αυξάνονται από περίπου 10% το 2010 σε πάνω από 15% στην κρίση, υποχωρούν στο 8,8% το 2023 και επανέρχονται στο 10,4% το 2024, δείχνοντας ότι η πίεση παραμένει ενεργή. Η εικόνα συμπληρώνεται από το χαμηλό επίπεδο μισθών στην Ελλάδα, που παραμένουν από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, ενισχύοντας την απόκλιση μεταξύ κόστους στέγασης και αγοραστικής δύναμης.

Διαβάστε επίσης

Συμβολαιογράφοι: «Πυρά» στο νομοσχέδιο Χατζηδάκη – Δυσλειτουργικές οι ρυθμίσεις για τις συναλλαγές ακινήτων

Ακίνητα: Πού «πέταξαν» οι τιμές και πού παραμένουν προσιτές – Άνοδος 4,2% στα ενοίκια το Α’ τρίμηνο

Goldman Sachs: Ευκαιρίες στα ευρωπαϊκά ακίνητα μετά τη βουτιά -14% – Πιέσεις από επιτόκια και πόλεμο