Πώς θα αναβαθμιστεί η ελληνική οικονομία στην κατηγορία «Α»;

Θετικά μακροοικονομικά και τα δημοσιονομικά μεγέθη συνεχίζει να καταγράφει η ελληνική οικονομία, με τους μεγάλους διεθνείς οίκους αξιολόγησης να έχουν αναβαθμίσει τη χώρα μας από το 2023 στην πολυπόθητη επενδυτική βαθμίδα. Τα ελληνικά κρατικά ομόλογα θεωρούνται ξανά επιλογή χαμηλού σχετικά κινδύνου για τους διεθνείς επενδυτές, ένα καθεστώς το οποίο είχε απολεσθεί το 2011.

Ωστόσο, αυτή η κίνηση αποτελεί τη μισή… διαδρομή, καθώς στόχος είναι η επάνοδος της ελληνικής οικονομίας στην κατηγορία «Α», στην οποία η πιστοληπτική της αξιολόγηση βρισκόταν το 2009.

Σε ειδικό κεφάλαιο της έκθεσης του Διοικητή της ΤτΕ, επιχειρείται να προσδιοριστούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί η αναβάθμιση στην κατηγορία «Α», αλλά και το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί.

Οι αναβαθμίσεις μείωσαν τα spreads

Η ελληνική οικονομία έχει αναβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια από πέντε αναγνωρισμένους οίκους: Fitch, Moody’s και S&P και από Scope και Morningstar-DBRS που αναγνωρίζονται από το Ευρωσύστημα ως εξωτερικοί οργανισμοί πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Οι αναβαθμίσεις αυτές έχουν συνοδευθεί από σημαντική αποκλιμάκωση της διαφοράς των αποδόσεων των ελληνικών κρατικών ομολόγων από εκείνες των γερμανικών. Τα spreads των ελληνικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας σε σχέση με τα αντίστοιχα γερμανικά έχει υποχωρήσει κατά περίπου 65 μονάδες βάσης (μ.β.) από τον Οκτώβριο του 2023, όταν πραγματοποιήθηκε η αναβάθμιση από τον πρώτο από τους τρεις μεγάλους οίκους (τον S&P). Η πτώση είναι ακόμη μεγαλύτερη, περίπου 115 μ.β., σε σύγκριση με το τέλος του α΄ τριμήνου του 2023, δηλαδή πριν την αναβάθμιση στην επενδυτική κατηγορία από τον οίκο S&P.

Έτσι, οι αναβαθμίσεις οδηγούν σε μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους του Ελληνικού Δημοσίου, των εγχώριων τραπεζών και των ελληνικών επιχειρήσεων, συμβάλλοντας σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση της συνολικής ζήτησης στην ελληνική οικονομία και στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Κατά συνέπεια, ενδεχόμενη συνέχιση των αναβαθμίσεων αναμένεται να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερα οφέλη για την ελληνική οικονομία, με περαιτέρω μείωση του κόστους χρηματοδότησης του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας σε ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας διεθνώς.

Τι προβλέπουν οι μεγάλοι οίκοι για την Ελλάδα

Οι τρεις μεγάλοι οίκοι (Fitch, Moody’s και S&P) αναμένουν θετικούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ για τα έτη 2026 και 2027, της τάξεως του 2%-2,3% για το 2026 και 1,9%-2,1% για το 2027. Με βάση τις παραδοχές του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) 2026-2029 του Υπουργείου Οικονομικών, αναμένεται σταδιακή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να μειωθούν από 2,4% το 2026 σε 1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και 1,3% το 2029.

Με βάση τις προβλέψεις του ΠΔΠ 2026-2029, αναμένεται ότι ο προϋπολογισμός της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει περίπου ισοσκελισμένος, δηλαδή τα δημοσιονομικά έσοδα θα καλύπτουν τις δαπάνες. Έτσι, σε συνδυασμό με τις μειωμένες δαπάνες για τόκους, αναμένεται μείωση του δείκτη δημόσιου χρέους στο 119% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2029, από περίπου 146% στο τέλος του 2025. Συνολικά, αναμένεται ότι η βελτίωση στον λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ θα συμβάλει αυξητικά στη συνολική βαθμολογία της ελληνικής οικονομίας κατά περίπου 0,6 της βαθμίδας (notch).

Η αναβάθμιση στη «ΒΒΒ+»

Η βελτίωση αυτή συμπαρασύρει σε θετική μεταβολή και τα καθαρά στοιχεία ενεργητικού στο εξωτερικό (sovereign net foreign assets), η οποία προσθέτει επιπλέον 0,12 της βαθμίδας. Τέλος, 0,15 της βαθμίδας προστίθεται λόγω της βελτίωσης στα μακροοικονομικά μεγέθη, κυρίως λόγω των θετικών ρυθμών ανάπτυξης και της μείωσης της μεταβλητότητας του ΑΕΠ.
Κατά συνέπεια, αναμένεται σημαντική βελτίωση του κρατικού αξιόχρεου ίση με περίπου μία βαθμίδα, δηλαδή από «BBB» σε «BBB+». Δηλαδή εκτιμάται ότι η αναμενόμενη βελτίωση στον δείκτη δημόσιου χρέους και η αποτύπωση της ευστάθειας της ελληνικής οικονομίας στις παραμέτρους των αξιολογήσεων θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αναβαθμίσεις τα επόμενα χρόνια, αν και με πιο αργό ρυθμό από ό,τι μέχρι τώρα.

Έως το τέλος του 2029

Όπως εξηγεί η ΤτΕ στην έκθεσή της, εφόσον παρουσιαστεί σημαντική βελτίωση στις θεσμικές παραμέτρους μέσω μεταρρυθμίσεων, αναμένεται ότι είναι εφικτή η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας εντός της κατηγορίας «Α» έως το τέλος του 2029.

Συγκεκριμένα, μια βελτίωση στις θεσμικές παραμέτρους, η οποία θα οδηγήσει την Ελλάδα σε θέση αντίστοιχη της μέσης κατάταξης των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ, οδηγεί σε επιπλέον βελτίωση της συνολικής βαθμολογίας της ελληνικής οικονομίας κατά περίπου μία βαθμίδα, οδηγώντας έτσι στη δυνατότητα για επίτευξη της αναβάθμισης σε «Α».

Ο λόγος είναι ότι οι θεσμικές (ή διαρθρωτικές, αναλόγως με τον ορισμό που ακολουθεί κάθε οίκος) παράμετροι οι οποίες λαμβάνονται υπόψη από τους οίκους έχουν αυξημένη βαρύτητα, που είναι 3 (Moody’s) έως 4 (Fitch) φορές μεγαλύτερη από τη βαρύτητα της καθεμίας από τις υπόλοιπες μεταβλητές.

Οι μεταρρυθμίσεις που φέρνουν αναβαθμίσεις

Πέραν από τα δημοσιονομικά μεγέθη, οι διεθνείς οίκοι δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα και στο σκέλος των μεταρρυθμίσεων. Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζει η ΤτΕ, η κατάταξη της ελληνικής οικονομίας είναι αρκετά χαμηλότερη σε όλους τους δείκτες διακυβέρνησης, τόσο από εκείνη του μέσου όρου της ζώνης του ευρώ όσο και ως προς την ανώτατη κατάταξη που έχει επιτύχει ιστορικά η Ελλάδα στους δείκτες αυτούς.

Συγκεκριμένα, η θέση της χώρας υποχώρησε σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους και ενώ σε κάποια κριτήρια, όπως η πολιτική σταθερότητα και ο έλεγχος της διαφθοράς, έχει παρουσιαστεί αισθητή βελτίωση από το 2017-18 και ύστερα, στα περισσότερα κριτήρια η κατάταξη της χώρας είναι στάσιμη σε χαμηλά επίπεδα. Καθώς οι δείκτες αυτοί αποτυπώνουν με υστέρηση τις εξελίξεις, πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, όπως η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και η μεταρρύθμιση στη Δικαιοσύνη, ενδέχεται να βελτιώσουν σημαντικά τη θέση της Ελλάδος στους δείκτες διακυβέρνησης και κατ’ επέκταση να συμβάλουν στην αύξηση των βαθμολογιών των πιστοληπτικών αξιολογήσεων, ενισχύοντας έτσι περαιτέρω την ανοδική πορεία των αξιολογήσεων του κρατικού αξιόχρεου. Για παράδειγμα, τα οφέλη από την πρόσφατη μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη της χώρας και τις παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ν. 5221/2025), με σκοπό την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης, αναμένεται να γίνουν εμφανή έως το 2029 και θα έχουν θετική συμβολή στον δείκτη “κράτος δικαίου”.

Σε κάθε περίπτωση, η διατήρηση ή περαιτέρω βελτίωση στον δείκτη της πολιτικής σταθερότητας, σε συνδυασμό με ενδεχόμενες πρόσθετες μεταρρυθμίσεις τόσο στον τομέα της Δικαιοσύνης όσο και στις υπόλοιπες θεσμικές παραμέτρους, θα ενισχύσουν την ανοδική πορεία της ελληνικής οικονομίας και θα συμβάλουν αποφασιστικά στην αναβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης, προσθέτοντας περαιτέρω επί της βελτίωσης που αναμένεται να επιφέρει η συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής.

Διαβάστε επίσης:

FT: Συναγερμός για ελλείψεις καυσίμων στα αεροδρόμια της Ευρώπης

Δένδιας: Επίσκεψη στην Θράκη το Μεγάλο Σάββατο και την Κυριακή του Πάσχα

Σταθεροποίηση στις τιμές ρεύματος στην Ελλάδα – Eπανεκκίνηση της παραγωγής πετρελαίου στον Πρίνο