Ένας ναυτικός μου είχε πει κάποτε ότι καταλαβαίνεις πως μπαίνεις στην Ελλάδα όταν το μπλε της θάλασσας αλλάζει ξαφνικά. Δεν είναι απλώς πιο φωτεινό ή καθαρό — είναι ένα άλλου είδους μπλε. «Το μπλε της θάλασσας στην Ελλάδα έχει τον δικό του χαρακτήρα».

Η ιδιαίτερη σημασία του μπλε όμως δεν είναι κάτι σύγχρονο. Από την αρχαιότητα, το μπλε χρώμα ήταν σπάνιο, πολύτιμο, ακριβό και σχεδόν μυστικιστικό. Το Αιγυπτιακό μπλε, το πρώτο συνθετικό χρώμα στην ιστορία, απαιτούσε πυρίτιο, ασβέστιο, χαλκό και φωτιά υψηλών θερμοκρασιών.

1

Δεν ήταν απλώς χρώμα· ήταν τεχνολογία, γνώση και δύναμη. Μόνο οι ισχυροί μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν, σε τοιχογραφίες, αγάλματα και αντικείμενα με θρησκευτική ή συμβολική σημασία.

Αψήφησε το πέρασμα του χρόνου, καθώς αναλόγως της περιεκτικότητάς του, σε πολλές τοιχογραφίες, μπορεί να διακρίνεται ξεκάθαρα ακόμη και σήμερα.

Αργότερα, στην Αναγέννηση, το ultramarine από lapis lazuli κόστιζε περισσότερο από τον χρυσό και ζωγράφοι όπως ο Giotto di Bondone και ο Michelangelo το χρησιμοποιούσαν με φειδώ, σχεδόν τελετουργικά. Το μπλε δεν ήταν ποτέ ουδέτερο· ήταν μια επιλογή που έφερε βάρος.

Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι, έργο του Γιοχάνες Βερμέερ

Με τα χρόνια, το μπλε συνέχισε να συνδέεται με την εξουσία και την πολυτέλεια — βασιλικές αποχρώσεις, αριστοκρατικές ενδυμασίες, συμβολισμός κύρους. Ακόμα και σήμερα, η ιστορική του βαρύτητα παραμένει στον τρόπο που το ερμηνεύουμε και το φορούμε.

Δεν είναι τυχαίο ότι στη γλώσσα μας, όπως και στην αγγλική, υπάρχουν τόσες διαφορετικές αποχρώσεις που το περιγράφουν: γαλάζιο, σιέλ, τιρκουάζ, κυανό, μπλε ηλεκτρίκ, βασιλικό μπλε, μπλε του κοβαλτίου, ναυτικό μπλε, μπλε τζιν, ίντιγκο, λουλακί, πετρόλ, μπλε της νύχτας και μπλε της Πρωσίας.

Η κάθε μία διαφορετική από την άλλη, με άλλο νόημα και συσχετισμούς. Για παράδειγμα, στην ανδρική ενδυμασία, το μπλε της νύχτας θεωρείται πιο επίσημο χρώμα σε σχέση με το μαύρο και είναι το μόνο χρώμα που επιτρέπεται να φοράνε οι κύριοι στην όπερα.

Νέα παλέτα σκιών μπλε ντένιμ, Dior – πηγή: Dior

Το 2026, το μπλε γίνεται τάση στο μακιγιάζ και τη μόδα επιστρέφοντας έντονο, ατελές, και ζωντανό. Σκιές με υφή denim, από τους οίκους Chanel, Dior και Guerlain ξεχωρίζουν. Δεν επιδιώκουν μόνο ένταση, αλλά συναίσθημα. Το χρώμα γράφει στο δέρμα σήμερα και επαναφέρει εικόνες από τη δεκαετία του ’80 με νοσταλγία.

Νέες θήκες κραγιόν Guerlain από την ανοιξιάτικη κολεξιόν – πηγή: Guerlain

Και έτσι γίνεται κατανοητό κάτι βασικό για τη μόδα — όπως είπε η Miranda Priestly, με τρόπο που μόνο εκείνη μπορεί, στην ταινία Ο διάβολος φοράει Prada:

«Όταν διαλέγεις ένα πουλόβερ μπλε, νομίζεις ότι είναι δική σου επιλογή, προσωπική δήλωση. Αλλά δεν είναι απλώς μπλε, ούτε τιρκουάζ, ούτε λάζουλι. Είναι cerulean, και η ιστορία του cerulean στη μόδα σε έχει ήδη αγγίξει: από τις συλλογές του Oscar de la Renta το 2002, μέχρι τα στρατιωτικά μπουφάν του Yves Saint Laurent και τις συνεχόμενες εμφανίσεις της απόχρωσης σε οκτώ διαφορετικούς σχεδιαστές, μέχρι να φτάσει τελικά στα πολυκαταστήματα από όπου όλοι μας αγοράζουμε. Χωρίς να το ξέρουμε, η επιλογή για το τι φοράμε δεν είναι δική μας. Τελικά, φοράμε κάτι που η μόδα, η ιστορία και οι άνθρωποι που τη δημιουργούν έχουν ήδη επιλέξει για εμάς.»

 

H νέα περιορισμένη συλλογή ντένιμ μακιγιάζ της Chanel – πηγή: Chanel

Σύμφωνα με την ψυχολογία, το μπλε σε έναν χώρο φέρνει ηρεμία και απόσταση, εμπιστοσύνη, αλλά και μελαγχολία. Μας καθησυχάζει αλλά και μας απομονώνει, μας γειώνει αλλά και μας κάνει να χανόμαστε στις σκέψεις μας.

Κι ανάμεσα στο κυανό της θάλασσας, το μπλε της νύχτας και το ντένιμ της καθημερινότητας, υπάρχει και το δικό μας μπλε — φωτεινό, αλατισμένο, ελληνικό. Και δεν είναι μια τουριστική καρτ ποστάλ από τις Κυκλάδες. Γιατί όπως στη γλώσσα Ινουίτ των Εσκιμώων υπάρχουν έως και 24 όροι για τη λέξη χιόνι, ίσως κι εμείς γι’ αυτό έχουμε τόσες αποχρώσεις για το μπλε. Γιατί έχουμε πολύ.

Νέες παλέτες σκιών μπλε ντένιμ από την ανοιξιάτικη κολεξιόν – πηγή: Guerlain

Από τα καμίνια της αρχαίας Αιγύπτου μέχρι τα νεσεσέρ του σήμερα, το μπλε διασχίζει τον χρόνο αλλάζοντας μορφές — αλλά πάντα μας βρίσκει.

Και ίσως αυτό είναι το μυστικό του: όσο κι αν αλλάζει, πάντα μας αγγίζει, πάντα μας κάνει να νιώθουμε, ελπίζω όχι blue.

Διαβάστε επίσης: 

Κλείνοντας τα αυτιά στον θόρυβο: Τα μεγάλα σκουλαρίκια ως ασπίδα στην αρνητική πληροφορία

Ωδή στη δημιουργία: Οι πιο κορυφαίες στιγμές μόδας που εξυμνούν την Ελλάδα

Maison Valentino: Η σύγκρουση Απόλλωνα και Διονύσου στο πεδίο του μπαρόκ δίνει πνοή στη νέα συλλογή