Το Ιράν ποντάρει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ — όχι στρατιωτικά, αλλά μετατρέποντας τον πόλεμο σε μια σκληρή αναμέτρηση αντοχής. Η στρατηγική του είναι σαφής: να εξαπολύσει drones και πυραύλους, να διακόψει κρίσιμες ενεργειακές διαδρομές και να ταράξει τις παγκόσμιες αγορές αρκετά ώστε να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να υποχωρήσει πρώτη.

Παρά το σοκ των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων και την απώλεια σημαντικών προσώπων, το Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) — ο βασικός θεματοφύλακας της Ισλαμικής Δημοκρατίας — διατηρεί τον πλήρη έλεγχο, κατευθύνοντας τις επιχειρήσεις στο πεδίο, ενεργοποιώντας προσχεδιασμένα σχέδια έκτακτης ανάγκης και καθορίζοντας τη στρατηγική και τους στόχους του πολέμου.

1

Το IRGC έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη του Mojtaba Khamenei ως νέου ανώτατου ηγέτη, μετά τον θάνατο του Ali Khamenei στις πρώτες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

«Για αυτούς, πρόκειται για έναν υπαρξιακό αγώνα. Είναι ένας ολοκληρωτικός πόλεμος», δήλωσε ο Fawaz Gerges του London School of Economics. «Πιστεύουν ότι διακυβεύεται η ίδια τους η επιβίωση. Είναι διατεθειμένοι να ρίξουν τον ναό στα κεφάλια όλων».

Ο Alex Vatanka, ανώτερος ερευνητής στο Middle East Institute και ειδικός στην ιρανική πολιτική, πρόσθεσε: «Είναι σαν τραυματισμένο ζώο που αιμορραγεί — πληγωμένο, αλλά γι’ αυτό ακόμη πιο επικίνδυνο».

Αυτή η λογική ολοκληρωτικού πολέμου βρίσκεται πίσω από τις αυξανόμενες επιθέσεις του Ιράν στον Περσικό Κόλπο, με στόχο ενεργειακούς κόμβους από το Κατάρ έως τη Σαουδική Αραβία, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η οικονομική αναστάτωση και να αυξηθεί το κόστος για τους γείτονες του Ιράν, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, δοκιμάζοντας παράλληλα την πολιτική βούληση της Ουάσινγκτον.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Nτόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα σε Ρεπουμπλικανούς βουλευτές ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί έως ότου το Ιράν «ηττηθεί πλήρως και αποφασιστικά», αλλά προέβλεψε ότι θα τελειώσει σύντομα.

Πρόσθεσε ότι μετά το τέλος της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ κατά του Ιράν, η Τεχεράνη δεν θα διαθέτει για μεγάλο χρονικό διάστημα όπλα ικανά να απειλήσουν τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους.

Ιρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η κλιμάκωση αυτή είχε προβλεφθεί πολύ πριν από την έναρξη του πολέμου πριν από 11 ημέρες. Οι στρατηγικοί σχεδιαστές του Ιράν θεωρούσαν αναπόφευκτη τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και είχαν προετοιμάσει μια πολυεπίπεδη στρατηγική που συντονίζεται μέσω των εκτεταμένων στρατιωτικών δικτύων των Φρουρών και των συμμαχικών παραστρατιωτικών δυνάμεων.

Τώρα, με ελάχιστα να χάσει, το Ιράν εφαρμόζει αυτό το σχέδιο και μετατρέπει τη σύγκρουση σε έναν εξαντλητικό πόλεμο φθοράς που στόχο έχει να εξαντλήσει τους αντιπάλους του πολιτικά και οικονομικά.

Αλλαγή ισορροπιών στο εσωτερικό του Ιράν

Οι συνέπειες είναι ήδη εμφανείς στο εσωτερικό της χώρας.

Η επιλογή του Mojtaba ως ανώτατου ηγέτη αποδεικνύει, σύμφωνα με πηγές, την κυριαρχία των Φρουρών της Επανάστασης ως πραγματικών «ρυθμιστών εξουσίας». Παρότι ο ανώτατος ηγέτης διατηρεί τον τίτλο, το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας εξαρτάται πλέον από το αν οι Φρουροί θα αντέξουν την πίεση της αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας.

Πόσο μπορεί να κρατήσει;

Ένα κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον Mohannad Hage Ali του Carnegie Middle East Center, είναι για πόσο ακόμη οι Φρουροί μπορούν να διατηρήσουν την εκστρατεία πυραύλων — τη βασική στρατηγική τους απέναντι στους αντιπάλους.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μεγάλο μέρος του πυραυλικού οπλοστασίου του Ιράν έχει ήδη καταστραφεί. Ωστόσο, πηγές στην περιοχή εκτιμούν ότι η Τεχεράνη μπορεί να διαθέτει ακόμη πάνω από το μισό του προπολεμικού της αποθέματος.

Αν αυτό ισχύει, το Ιράν θα μπορούσε να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους για αρκετές ακόμη εβδομάδες — ένα χρονικό διάστημα που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο για την Ουάσινγκτον, καθώς αυξάνεται η οικονομική πίεση τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.

Πολεμική οικονομία και εσωτερική σταθερότητα

Η επιρροή των Φρουρών επεκτείνεται και πέρα από το πεδίο της μάχης, επηρεάζοντας την καθημερινή ζωή.

Παρατηρητές αναφέρουν ότι εμπορεύματα που παλαιότερα έμεναν για εβδομάδες στα λιμάνια τώρα εκτελωνίζονται αμέσως, με τα γραφειοκρατικά έγγραφα να ακολουθούν αργότερα — ένδειξη προετοιμασίας για οικονομία πολέμου.

Παράλληλα, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικών διαδηλώσεων, αποστασιών από τις ελίτ ή ρωγμών στο καθεστώς.

Ένας κάτοικος της Τεχεράνης περιέγραψε μια πόλη που βομβαρδίζεται αλλά συνεχίζει να λειτουργεί:
«Τα παράθυρα τρέμουν μέρα και νύχτα. Αλλά η ζωή συνεχίζεται».

Τα καταστήματα και οι τράπεζες παραμένουν ανοιχτά, τα εφόδια υπάρχουν και οι περισσότεροι κάτοικοι δεν έχουν εγκαταλείψει την πρωτεύουσα.

Οι επιθέσεις φαίνεται επίσης να προκαλούν το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που ίσως επιδίωκαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ: παρά τις μακροχρόνιες διαμαρτυρίες κατά της κυβέρνησης, εμφανίζεται κύμα εθνικής συσπείρωσης.

«Οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι να δουν το Ιράν να διαλύεται», είπε η πηγή.

Ποιος θα υποχωρήσει πρώτος;

Για τους στρατηγικούς αναλυτές και των δύο πλευρών, ο πόλεμος εξελίσσεται σε δύο παράλληλες δοκιμασίες αντοχής:

  • αν το Ιράν μπορεί να συνεχίσει τις πυραυλικές επιθέσεις
  • και αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορούν να αντέξουν το οικονομικό και πολιτικό κόστος.

«Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα υποχωρήσει πρώτος σε αυτόν τον ολοκληρωτικό πόλεμο — ο Donald Trump ή οι ηγέτες του Ιράν», δήλωσε ο Gerges.

Αυξάνοντας τις τιμές της ενέργειας και προκαλώντας οικονομική πίεση στις δυτικές οικονομίες, η Τεχεράνη ελπίζει ότι θα αναγκάσει τις ΗΠΑ να αποσυρθούν.

Τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι οι επιπτώσεις ήδη γίνονται αισθητές: οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, το κόστος φυσικού αερίου ανεβαίνει και η πολιτική ανησυχία μεγαλώνει στην Ουάσινγκτον, καθώς οι οικονομικές συνέπειες συμπίπτουν με τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές.

Υπό αυτή την πίεση, ο Τραμπ θα μπορούσε τελικά να επιδιώξει μια έξοδο από τον πόλεμο δηλώνοντας νίκη — επικαλούμενος τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, την καταστροφή των πυρηνικών και πυραυλικών δυνατοτήτων της χώρας και βασικών στρατιωτικών υποδομών.

Για την Τεχεράνη, όμως, ακόμη και η απλή επιβίωση θα μπορούσε να θεωρηθεί νίκη.

Ακόμη κι αν μεγάλο μέρος της στρατηγικής της υποδομής καταστραφεί, η ηγεσία του Ιράν μπορεί να ισχυριστεί ότι επέζησε απέναντι σε μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις στην ιστορία.

Το αποτέλεσμα ίσως είναι ένα πληγωμένο Ιράν — αλλά ένα Ιράν που αιμορραγεί μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επικίνδυνο, και ίσως ακόμη πιο απρόβλεπτο, από εκείνο που μπήκε σε αυτή τη σύγκρουση.

 

Διαβάστε επίσης 

Κάτω από τα 95 δολάρια υποχωρεί το πετρέλαιο μετά δηλώσεις Τραμπ για πιθανό τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Ποια έκτακτα μέτρα προκρίνονται ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις – Ποιες παρεμβάσεις θα κριθούν σε δεύτερο χρόνο

Nέα επίθεση drones και πυραύλων του Ιράν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – «Εμείς θα αποφασίσουμε το τέλος του πολέμου» τονίζουν οι Φρουροί της Επανάστασης