Αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ΗΠΑ θα παραμείνουν «πιστές» στις δεσμεύσεις τους στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης κατά της Ευρώπης, εξέφρασε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, καλώντας παράλληλα την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξελιχθεί σε μια «πραγματική συμμαχία» για την προστασία της ηπείρου.

Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τουσκ τόνισε ότι «το μεγαλύτερο και σημαντικότερο ερώτημα για την Ευρώπη είναι εάν οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να είναι τόσο πιστές όσο περιγράφεται στις συνθήκες του ΝΑΤΟ», προειδοποιώντας ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιτεθεί σε κράτος-μέλος της Συμμαχίας «μέσα σε μήνες».

1

Η παρέμβασή του θεωρείται ασυνήθιστη για Πολωνό ηγέτη και αντανακλά την αυξανόμενη αβεβαιότητα στην Ευρώπη, έπειτα από τις απειλές και τις μεταβαλλόμενες τοποθετήσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ στην άμυνα της ηπείρου.

«Για ολόκληρη την ανατολική πτέρυγα, για τους γείτονές μου, το ερώτημα είναι εάν το ΝΑΤΟ παραμένει ένας οργανισμός έτοιμος, πολιτικά αλλά και επιχειρησιακά, να αντιδράσει, για παράδειγμα απέναντι στη Ρωσία σε περίπτωση επίθεσης», ανέφερε.

«Προσποιήθηκαν ότι δεν συνέβη τίποτα»

Ο Τουσκ σημείωσε ότι ορισμένα μέλη της Συμμαχίας «προσποιήθηκαν ότι δεν συνέβη τίποτα» όταν περίπου 20 ρωσικά drones παραβίασαν τον πολωνικό εναέριο χώρο πέρυσι. Υπογράμμισε ωστόσο ότι οι δηλώσεις του δεν αποτελούν αμφισβήτηση του Άρθρου 5, αλλά έκφραση της ανάγκης οι δεσμεύσεις «στα χαρτιά» να αποκτήσουν πρακτικό περιεχόμενο.

«Πρόκειται για κάτι πολύ σοβαρό. Μιλάω για βραχυπρόθεσμες προοπτικές, περισσότερο για μήνες παρά για χρόνια», δήλωσε, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης, προσθέτοντας ότι «είναι κρίσιμο να γνωρίζουμε ότι όλοι αντιμετωπίζουν τις υποχρεώσεις του ΝΑΤΟ με την ίδια σοβαρότητα όπως η Πολωνία».

Η Πολωνία αποτελεί το μέλος του ΝΑΤΟ που δαπανά τα περισσότερα ως προς το ποσοστό του ΑΕΠ, έχοντας ήδη καλύψει τον στόχο του 5%, και συγκαταλέγεται στις πλέον φιλονατοϊκές και φιλοατλαντικές χώρες της Ευρώπης.

Σε ένδειξη των εντάσεων για το μέλλον της Συμμαχίας, το Πεντάγωνο έχει καταρτίσει επιλογές για πιθανή τιμωρία ευρωπαϊκών συμμάχων που, κατά την άποψη του Τραμπ, δεν στήριξαν επαρκώς τον πόλεμο στο Ιράν. Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η αναστολή συμμετοχής της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ και η επανεξέταση της αμερικανικής στήριξης στη βρετανική κυριαρχία στα νησιά Φόκλαντ.

«Δεν έχω κανένα σύμπλεγμα με τις ΗΠΑ, αλλά…»

Ο Τουσκ δήλωσε ότι δεν έχει «κανένα σύμπλεγμα» όσον αφορά τις σχέσεις Πολωνίας–ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί τη χώρα του «τον καλύτερο και στενότερο σύμμαχο στην Ευρώπη». Ωστόσο, πρόσθεσε: «Το πραγματικό ζήτημα είναι τι σημαίνει αυτό στην πράξη, εάν συμβεί κάτι».

«Θέλω να πιστεύω ότι το Άρθρο 5 παραμένει σε ισχύ, αλλά μερικές φορές, φυσικά, έχω αμφιβολίες. Δεν θέλω να είμαι απαισιόδοξος, αλλά αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι πρακτικές εγγυήσεις», συμπλήρωσε.

Αναφερόμενος στο περιστατικό με τα ρωσικά drones, σημείωσε ότι χρειάστηκε να πείσει τους συμμάχους ότι δεν επρόκειτο για τυχαίο γεγονός αλλά για «σχεδιασμένη πρόκληση» κατά της Πολωνίας. Τελικά, το ΝΑΤΟ απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη που κατέρριψαν ορισμένα από τα drones, στην πρώτη άμεση αντιπαράθεση της Συμμαχίας με ρωσικά μέσα από το 2022.

«Για κάποιους ήταν πιο εύκολο να κάνουν ότι δεν συνέβη τίποτα», ανέφερε, τονίζοντας την ανάγκη η Ρωσία να γνωρίζει ότι «η αντίδραση θα είναι σκληρή και ξεκάθαρη».

Οι δηλώσεις Τουσκ έγιναν ενόψει συνόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, όπου συζητείται και η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ευρωπαϊκού συμφώνου (Άρθρο 42.7), ως απάντηση στις απειλές Τραμπ για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ και τις αμφισημίες γύρω από το Άρθρο 5.

Η ΕΕ έχει ήδη ενισχύσει τον ρόλο της στην άμυνα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, χρηματοδοτώντας αγορές οπλικών συστημάτων και συντονίζοντας την παραγωγή εξοπλισμών. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει καλέσει να ενεργοποιηθεί ουσιαστικά το Άρθρο 42.7, αν και αρκετά κράτη παραμένουν επιφυλακτικά.

Η αποχώρηση του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, στενού συμμάχου του Βλαντιμίρ Πούτιν, ανοίγει τον δρόμο για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας. Ο Τουσκ εκτίμησε ότι η πιθανή εκλογή του φιλοευρωπαίου Πέτερ Μάγιαρ θα καταστήσει την Ουγγαρία «πολύ καλύτερο εταίρο» σε ζητήματα άμυνας.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός τόνισε ότι οι συζητήσεις για το Άρθρο 42.7 αφορούν πρακτικούς τρόπους αμοιβαίας στήριξης σε περίπτωση επίθεσης. «Αυτό που χρειάζεται για μια πραγματική συμμαχία είναι ουσιαστικά εργαλεία και πραγματική ισχύς, τόσο σε στρατιωτικά μέσα όσο και στη δυνατότητα μετακίνησης δυνάμεων μεταξύ των χωρών», ανέφερε.

«Η εμμονή και η αποστολή μου είναι να επανενώσω την Ευρώπη», κατέληξε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη κοινής άμυνας και προστασίας των ανατολικών συνόρων. Όπως σημείωσε, «παράδοξα, ένας από τους θετικούς αντίκτυπους του πολέμου στην Ουκρανία είναι ότι η Ευρώπη συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο την ανάγκη κοινής στρατιωτικής δράσης».

Διαβάστε επίσης:

Χατζηδάκης: Κορωνίδα των παρεμβάσεών μας η συνταγματική αναθεώρηση – Έχουμε πραγματοποιήσει συνολικά 83 μειώσεις φόρων

Γιώργος Κώτσηρας: Με μόνιμες παρεμβάσεις αυξάνεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών

Ναι Αλέξη, να ονομάσεις το κόμμα σου Μ.Α.Ρ.Ι.Α. (Μόνιμα Ασαφής Ρίχνω Ιδέες Ατάκτως)