Βέλγιο: Κατάσχεση του «σκιώδους» δεξαμενόπλοιου Ethera στη Βόρεια Θάλασσα – Συντονισμένη ευρωπαϊκή επιχείρηση επιβολής κυρώσεων

Βελγικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν και κατέσχεσαν το δεξαμενόπλοιο Ethera, ένα πλοίο-σκιώδες πλοίο στη Βόρεια Θάλασσα, συνοδεύοντάς το στο λιμάνι του Zeebrugge, σε αυτό που οι αξιωματούχοι περιγράφουν ως συντονισμένη ευρωπαϊκή επιχείρηση επιβολής κυρώσεων.

Η αποστολή, με την ονομασία «Επιχείρηση Μπλε Εισβολέας»— πραγματοποιήθηκε από τις βελγικές ένοπλες δυνάμεις με την υποστήριξη του Γαλλικού Ναυτικού, συμπεριλαμβανομένων ελικοπτέρων, στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη του Βελγίου.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την κατάσχεση «σημαντικό πλήγμα στον σκιώδη στόλο», λέγοντας ότι η Ευρώπη είναι αποφασισμένη να διακόψει τις ροές χρηματοδότησης που συνδέονται με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία μέσω της ενεργού επιβολής κυρώσεων στη θάλασσα.

Ο Υπουργός Άμυνας και Εξωτερικού Εμπορίου του Βελγίου, Τέο Φράνκεν, επιβεβαίωσε ότι το πλοίο βρίσκεται υπό συνοδεία στο Ζέεμπρουγκ, όπου θα κατασχεθεί επίσημα. «Η επιχείρηση Μπλε Εισβολέας πραγματοποιήθηκε από μια ομάδα εξαιρετικά γενναίων στρατιωτικών. Εξαιρετική δουλειά», είπε.

Πέρα από τον χαρακτηρισμό του ως μέρος του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, το Ethera φέρει πρόσθετο γεωπολιτικό βάρος.

Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών TankerTrackers, το πλοίο συνδέεται με τον Mohammad Hossein Shamkhani, γιο του Ali Shamkhani, πρώην ανώτερου πολιτικού συμβούλου του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν.

Η οικογένεια Shamkhani αναφέρεται ότι ελέγχει έναν στόλο σχεδόν 40 δεξαμενόπλοιων που δραστηριοποιούνται σε πολλαπλές δικαιοδοσίες – υπογραμμίζοντας την επικάλυψη μεταξύ της αποφυγής των ρωσικών κυρώσεων και των ευρύτερων ναυτιλιακών δικτύων που συνδέονται με το Ιράν.

Η βελγική δράση βασίζεται σε μια σειρά ολοένα και πιο δυναμικών ευρωπαϊκών κινήσεων επιβολής της ναυτιλίας το 2026.

Τον Ιανουάριο, οι γαλλικές αρχές αναχαίτισαν το δεξαμενόπλοιο Grinch στη Μεσόγειο βάσει του Άρθρου 110 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το οποίο επιτρέπει την επιβίβαση για την επαλήθευση της εθνικότητας όταν υπάρχουν υποψίες για δραστηριότητα υπό ψευδή σημαία.

Το πλοίο αφέθηκε αργότερα ελεύθερο αφού η ιδιοκτήτρια εταιρεία του φέρεται να κατέβαλε πρόστιμο ύψους αρκετών εκατομμυρίων ευρώ επειδή δεν δικαιολογούσε την νηολόγησή του.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε τότε ότι η παράκαμψη των κυρώσεων της ΕΕ «έχει ένα τίμημα», σηματοδοτώντας την προθυμία να προχωρήσουμε πέρα από τις οικονομικές κυρώσεις και να προχωρήσουμε σε επιχειρησιακές απαγορεύσεις.

Η Γερμανία ακολούθησε με τη δική της δράση που δημιούργησε προηγούμενο, αρνούμενη την είσοδο στη Βαλτική Θάλασσα στο δεξαμενόπλοιο Tavian λόγω πλαστών αναγνωριστικών στοιχείων και ελλιπών εγγράφων που συνδέονται με την αποφυγή κυρώσεων.

Συνολικά, αυτές οι ενέργειες σηματοδοτούν μια αξιοσημείωτη αλλαγή. Από το 2022, οι δυτικές κυβερνήσεις βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε κυρώσεις, περιορισμούς ασφάλισης και οικονομική επιβολή για την καταπολέμηση του σκιώδους στόλου της Ρωσίας.

Τώρα, τα κράτη της ΕΕ – και όλο και περισσότερο το Ηνωμένο Βασίλειο – συνδυάζουν αυτά τα εργαλεία με άμεσα επιχειρησιακά μέτρα: διευρυμένες ασφαλιστικές επιθεωρήσεις σε σημεία ελέγχου, άρνηση αβλαβούς διέλευσης σε ορισμένες περιπτώσεις και έλεγχο του ευρύτερου οικοσυστήματος ιδιοκτητών, διαχειριστών, μεσιτών και ασφαλιστών.

Η τάση επιβολής του νόμου δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Τον Ιανουάριο, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέσχεσαν το υπό κυρώσεις δεξαμενόπλοιο Sagitta στην Καραϊβική στο πλαίσιο της επιχείρησης Southern Spear, μετά την ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ για «πλήρη αποκλεισμό» που στοχεύει τις υπό κυρώσεις ροές πετρελαίου που συνδέονται με τη Βενεζουέλα.

Η Μόσχα έχει καταδικάσει τις δυτικές επιθέσεις ως παράνομες και έχει προειδοποιήσει για πιθανά αντίποινα. Ωστόσο, με συντονισμένα ναυτικά μέσα να υποστηρίζουν πλέον τα καθεστώτα κυρώσεων, το προφίλ κινδύνου για τους σκιώδεις φορείς εκμετάλλευσης στόλου μεταβάλλεται.

Για τους ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων που δραστηριοποιούνται σε αδιαφανείς δομές, το μήνυμα από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φαίνεται σαφές.

Η επιβολή κυρώσεων δεν περιορίζεται πλέον σε γραφειοκρατία και απαγορεύσεις λιμένων. Μεταφέρεται στη θάλασσα.

Διαβάστε επίσης 

Πάνω από 350 πλοία και 6.000 ναυτικοί εγκλωβισμένοι στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό κόλπο

Ευγένιος Ευγενίδης: Κοσμοπολίτης εφοπλιστής, μέγιστος πατριώτης και μεγάλος ευεργέτης

Επίθεση στο ελληνόκτητο OCEAN Electra του Γιάννη Δράγνη στον Περσικό Κόλπο – Το 4ο δεξαμενόπλοιο που πλήττεται