Την επιστροφή των ελληνικών ομολόγων στην διεθνή αγορά με όρους… Ευρώπης σηματοδοτεί η νέα έκθεση του ESM για τη χώρα μας. Όπως επισημαίνει οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν συγκλίνει πλέον με εκείνες άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, αφήνοντας πίσω τις επιπτώσεις και τις ανησυχίες της οικονομικής κρίσης.

Είναι χαρακτηριστικό πως τον Μάιο του 2025, το ελληνικό κρατικό spread (η διαφορά της απόδοσης του 10ετούς ελληνικού ομολόγου σε σχέση με το γερμανικό Bund – το σημείο αναφοράς της ευρωζώνης) υποχώρησε κάτω από τις 80 μονάδες βάσης για πρώτη φορά από το 2007.

1

Η εξέλιξη των ελληνικών ομολόγων

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων εκτοξεύθηκαν πάνω από εκείνες άλλων ευρωπαϊκών χωρών, καθώς οι αγορές κρατικών ομολόγων κατακερματίστηκαν, επισημαίνει η έκθεση. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν συγκλίνει με αυτές πολλών ευρωπαίων εταίρων, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα.

Αυτή η επανένταξη εκθέτει την Ελλάδα σε διαφορετικές επιδράσεις από το εξωτερικό. Για παράδειγμα, η δημοσιονομική επέκταση που ανακοινώθηκε στη Γερμανία τον Μάρτιο του 2025 αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και στην Ελλάδα κατά παρόμοιο μέγεθος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των εξελισσόμενων κινδύνων για τις συνθήκες κρατικής χρηματοδότησης.

Το 2007, με την έναρξη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, αναδύθηκαν ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σε αρκετές χώρες της ευρωζώνης, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Ως αποτέλεσμα, το ελληνικό spread άρχισε να διευρύνεται, αντανακλώντας την αυξανόμενη απαίτηση των επενδυτών για υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου προκειμένου να διακρατούν ελληνικά κρατικά ομόλογα. Ενώ στις αρχές του 2007 το spread κυμαινόταν γύρω στις 25 μονάδες βάσης, αυξήθηκε απότομα μέσα στο έτος, ξεπερνώντας τις 80 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο, σηματοδοτώντας τη μεταβολή του επενδυτικού κλίματος.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, τα ελληνικά spreads εκτοξεύθηκαν σε επίπεδα που ουσιαστικά απέκοψαν τη χώρα από τη βιώσιμη χρηματοδότηση μέσω των αγορών. Τελικά, η Ελλάδα έλαβε χρηματοδοτική στήριξη, μεταξύ άλλων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM).

Το ελληνικό come back

Ωστόσο, από την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής το 2018, το ελληνικό spread έχει μειωθεί σημαντικά. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, με υψηλούς ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και σταθερή αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ από το 2021. Η συμπίεση του spread δείχνει ότι οι επενδυτές αντιλαμβάνονται και πάλι τα ελληνικά και τα άλλα υψηλής διαβάθμισης ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα ως στενά υποκατάστατα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αγορές ομολόγων είναι πλέον πιο ενοποιημένες ύστερα από χρόνια κατακερματισμού.

Ελληνικά vs γερμανικά ομόλογα

Η έκθεση του ESM εντοπίζει τρια στοιχεία που δείχνουν ότι οι επιδράσεις μεταξύ των ελληνικών και γερμανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου.

Πρώτον, οι μεταβολές των ελληνικών αποδόσεων έχουν γίνει όλο και πιο συσχετισμένες με τις μεταβολές των γερμανικών αποδόσεων. Ενώ το 2018 η συσχέτιση ήταν αρνητική, στη συνέχεια έγινε θετική. Δηλαδή, στο παρελθόν μια αύξηση της γερμανικής απόδοσης συνδεόταν με μείωση της ελληνικής, ενώ πλέον οι παράγοντες που επηρεάζουν τη γερμανική απόδοση τείνουν να επηρεάζουν και την ελληνική προς την ίδια κατεύθυνση.

Δεύτερον, οι ειδήσεις σχετικά με την έκδοση γερμανικού κρατικού χρέους επηρεάζουν πλέον όλο και περισσότερο τις ελληνικές αποδόσεις. Τέτοιες επιδράσεις δεν ήταν ανιχνεύσιμες πριν από το 2020–2021, στοιχείο που συνάδει με την άποψη ότι οι αγορές ήταν κατακερματισμένες. Έκτοτε, οι επιδράσεις αυτές έχουν γίνει ουσιαστικά θετικές και στατιστικά σημαντικές. Αυτό δείχνει ότι όταν οι επενδυτές προσφέρονται να αγοράσουν περισσότερο γερμανικό χρέος σε υψηλότερες αποδόσεις, απαιτούν επίσης υψηλότερες αποδόσεις και για τα ελληνικά ομόλογα, γεγονός που αποδεικνύει την υποκατάσταση μεταξύ των τίτλων και την ανανεωμένη ενοποίηση της αγοράς.

Τρίτον, οι σημαντικές επιδράσεις που έχει σήμερα η γερμανική έκδοση χρέους στις ελληνικές αποδόσεις αποτυπώθηκαν ξεκάθαρα στις αγορές μετά την ανακοίνωση, στις 4–5 Μαρτίου 2025, ενός μεγάλου δημοσιονομικού πακέτου επέκτασης στη Γερμανία. Η ανακοίνωση οδήγησε σε αύξηση σχεδόν 35 μονάδων βάσης στην απόδοση του γερμανικού 10ετούς ομολόγου, ενώ η ελληνική απόδοση αυξήθηκε σχεδόν κατά το ίδιο μέγεθος, υπογραμμίζοντας τη στενή σύνδεση των δύο αγορών.

Τα οφέλη από την επανένταξη του ελληνικού κρατικού χρέους στη ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι προφανή: η Ελλάδα μπορεί να δανείζεται και να αναχρηματοδοτεί το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια.

Αυξημένες δευτερογενείς επιπτώσεις

Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η επανένταξη την εκθέτει και σε νέους κινδύνους. Οι εξελίξεις στο χρέος των χωρών του πυρήνα της ευρωζώνης επηρεάζουν πλέον τις ελληνικές αποδόσεις σχεδόν στον ίδιο βαθμό με τις εγχώριες εξελίξεις.

Επιπλέον, παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση των spreads, ο κίνδυνος μιας νέας διεύρυνσής τους παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των οικονομικών θεμελιωδών μεγεθών της ευρωζώνης θα μπορούσε εκ νέου να οδηγήσει τους επενδυτές σε εντονότερη διαφοροποίηση μεταξύ κρατών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ανακοίνωση δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 2 Απριλίου 2025, η οποία προκάλεσε αισθητή –αν και βραχύβια– αύξηση των κρατικών ασφαλίστρων κινδύνου και του ελληνικού spread έναντι της Γερμανίας. Το επεισόδιο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της διαρκούς επαγρύπνησης. Ακόμη και με το ελληνικό spread στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 και πλέον ετών, η διατήρηση συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και η περαιτέρω μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ παραμένουν κρίσιμες, παράλληλα με τη στενή παρακολούθηση του μεταβαλλόμενου τοπίου κινδύνων.

Διαβάστε επίσης:

Google: Συμβιβασμός $68 εκατ. για αγωγή περί καταγραφής ιδιωτικών συνομιλιών

Χρηματιστήριο: Έπιασε τις 2.300 μονάδες – Άνοδος για Elvalhalcor, Πειραιώς, Viohalco, Εθνική

Νέο πλαίσιο για την Κάρτα Αναπηρίας- Διεύρυνση δικαιούχων και ενιαία εποπτεία των παροχών ΑμεΑ