Ντόναλντ Τραμπ vs Τζέιμι Ντίμον: Η θυελλώδης σχέση του προέδρου με τον κορυφαίο τραπεζίτη και η αγωγή των 5 δισ. δολαρίων

Ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase & Co., Τζέιμι Ντίμον, κατευθυνόταν προς το σπίτι του μετά από ακόμη ένα καταιγιστικό ταξίδι στο Νταβός, όταν έσκασε η είδηση: ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον μηνύει — μαζί με την τράπεζά του — ζητώντας αποζημίωση 5 δισ. δολαρίων.

Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία προσπάθεια του Τραμπ να στραφεί εναντίον εταιρειών που, όπως υποστηρίζει, τον έχουν αδικήσει προσωπικά. Είναι ακόμη ένα επεισόδιο στη μακρόχρονη, περίπλοκη και συχνά συγκρουσιακή σχέση του με τον επικεφαλής της μεγαλύτερης αμερικανικής τράπεζας.

Οι μέτοχοι της JPMorgan δεν έδειξαν να ανησυχούν: η μετοχή υποχώρησε ελαφρά πριν κλείσει τελικά με άνοδο, προσθέτοντας πάνω από 4 δισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή της αξία. Λίγο αργότερα, το διοικητικό συμβούλιο ανακοίνωσε ότι αύξηση αποδοχών 10% για τον  Ντίμον.

Σε αυτή τη φάση της αντιπαράθεσης, ο Τραμπ κατηγορεί τον Ντίμον ότι τον απέκλεισε προσωπικά από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο το 2021. Σύμφωνα με την αγωγή, ο CEO και η «woke» Wall Street τράπεζά του απέκλεισαν από το τραπεζικό σύστημα παράνομα τις επιχειρήσεις του Τραμπ για πολιτικούς λόγους και τον ενέταξαν σε μια άτυπη «μαύρη λίστα» του κλάδου, εμποδίζοντάς τον να έχει πρόσβαση και σε άλλους δανειστές.

«Δεν επιτρέπεται να κάνουν αυτό που έκαναν — ο Τζέιμι Ντίμον, αυτό που έκανε, δεν του επιτρέπεται», δήλωσε αργότερα ο Τραμπ σε δημοσιογράφους εντός του Air Force One. «Δεν ξέρω ποια θα είναι η δικαιολογία τους. Ίσως να πουν ότι φταίνε οι ρυθμιστικές αρχές».

Πράγματι, η JPMorgan ανέφερε ότι ακολουθεί ομοσπονδιακούς κανόνες που την ωθούν να «κλείνει λογαριασμούς όταν αυτοί δημιουργούν νομικό ή ρυθμιστικό κίνδυνο για την εταιρεία».

Η τράπεζα, η οποία — όπως και άλλες — έκανε στην άκρη τον Τραμπ τις εβδομάδες μετά την επίθεση υποστηρικτών του στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, εξέφρασε στήριξη στις πρόσφατες προσπάθειες της κυβέρνησής του να βελτιώσει τη σχετική νομοθεσία και να αποτρέψει οποιαδήποτε ενδεχόμενη «εργαλειοποίηση του τραπεζικού τομέα».

Η νέα αγωγή προστίθεται στην πρόσφατη ρήξη του προέδρου με τη Wall Street.

Αφού οι απορρυθμιστικές και φορολογικές πολιτικές του χάρισαν στις αμερικανικές τράπεζες μία από τις πιο κερδοφόρες χρονιές στην ιστορία τους, ο Τραμπ εξαπέλυσε αυτόν τον μήνα σειρά επιθέσεων κατά χρηματοπιστωτικών ομίλων — απαιτώντας, μεταξύ άλλων, να μειώσουν τα επιτόκια πιστωτικών καρτών σε επίπεδα που θα συνέτριβαν την κερδοφορία τους.

Στην περίπτωση του Ντίμον, ο Τραμπ στοχεύει τον «πρεσβύτερο» του κλάδου, έναν άνθρωπο που συχνά λειτουργούσε ως διαμεσολαβητής μεταξύ της Wall Street και του Λευκού Οίκου.

Πιέσεις στις εταιρείες

Η αγωγή κατατέθηκε από τον Alejandro «Alex» Brito, τον δικηγόρο που βοήθησε τον Τραμπ να μηνύσει τους New York Times, τη Wall Street Journal και, τον περασμένο μήνα, το BBC, διεκδικώντας συνολικά 35 δισ. δολάρια για φερόμενη δυσφήμιση. Οι εταιρείες αρνούνται κάθε αδίκημα και αμφισβητούν τις αγωγές.

Ο Τραμπ έχει επίσης διαμαρτυρηθεί δημόσια ότι η Capital One Financial Corp. και η Bank of America Corp. απέρριψαν αδικαιολόγητα τις επιχειρήσεις του κατά καιρούς. Μέχρι στιγμής, δεν έχει καταφέρει να τις υποχρεώσει να πληρώσουν.

Ο Trump Organization μήνυσε την Capital One τον Μάρτιο, κατηγορώντας την ότι υπονόμευσε τις δραστηριότητες ακινήτων και άλλες επιχειρήσεις του ακυρώνοντας εκατοντάδες λογαριασμούς μετά τη λήξη της πρώτης προεδρικής του θητείας.

Η αγωγή, που αρχικά κατατέθηκε σε πολιτειακό δικαστήριο της Φλόριντα και μεταφέρθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Μαϊάμι, υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις του Τραμπ ήταν πελάτες της τράπεζας επί δεκαετίες, πραγματοποιώντας συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Η Capital One αρνήθηκε τις κατηγορίες και ζήτησε την απόρριψη της αγωγής. Ανέφερε ότι δεν έλαβε υπόψη τις πολιτικές απόψεις του Τραμπ, δεν επιδίωξε να κλείσει όλους τους σχετικούς λογαριασμούς και έδωσε επιπλέον χρόνο στην εταιρεία του για τη μεταφορά των περιουσιακών της στοιχείων.

Ρυθμιστικές αρχές της κυβέρνησης Τραμπ, όπως το Γραφείο του Ελεγκτή του Νομίσματος (OCC) και το Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλισης Καταθέσεων (FDIC), επιχείρησαν να περιορίσουν την πρακτική του debanking έπειτα από παρεμβάσεις του προέδρου και Ρεπουμπλικανών νομοθετών. Οι επίμαχοι κανόνες έχουν σχεδιαστεί ώστε να προστατεύουν τις τράπεζες, ωθώντας τες να εξετάζουν — και ενδεχομένως να απομακρύνουν — πελάτες που ενέχουν κινδύνους για τη φήμη τους.

Υπό την ηγεσία του επικεφαλής του OCC, Jonathan Gould, η υπηρεσία διαπίστωσε ότι εννέα μεγάλες αμερικανικές τράπεζες προέβησαν σε «ακατάλληλες διακρίσεις» μεταξύ πελατών την περίοδο 2020–2023, περιορίζοντας την πρόσβαση ορισμένων εξ αυτών σε τραπεζικές υπηρεσίες ή υποβάλλοντάς τους σε πιο απαιτητικούς ελέγχους.

Η FDIC (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλισης Καταθέσεων) πρότεινε ένα ξεχωριστό σχέδιο που απαγορεύει ρητά στους εξεταστές να αναγκάζουν τις τράπεζες να κλείνουν λογαριασμούς για πολιτικούς, κοινωνικούς, πολιτιστικούς ή θρησκευτικούς λόγους.

Η JPMorgan δήλωσε ότι ζήτησε από πολλές κυβερνήσεις να αλλάξουν τους κανόνες που «μας έφεραν σε αυτή τη θέση».

Την Πέμπτη, πάνω στο Air Force One, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Ντίμον τον είχε «παρακαλέσει», όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για τη νέα αγωγή, αν και δεν διευκρίνισε το πότε ή το πώς. Στο Νταβός, ο Ντίμον κράτησε μια ισορροπημένη στάση απέναντι στις πρόσφατες ενέργειες του Τραμπ.

«Έχω ξεκαθαρίσει: θέλω ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ, μια ισχυρότερη Ευρώπη», είπε ο Ντίμον σε συνέντευξη επί σκηνής. «Κάποια από όσα έχει κάνει ο Τραμπ οδηγούν προς αυτή την κατεύθυνση. Κάποια όχι».

Μια θυελλώδης σχέση

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, ο Ντίμον και ο Τραμπ κατά καιρούς συνεργάστηκαν σε πολιτικές, επαίνεσαν ο ένας τη διορατικότητα του άλλου, επέκριναν αδυναμίες και αντάλλαξαν αιχμές.

Αφού δήλωσε δημόσια ότι η Χίλαρι Κλίντον θα κέρδιζε τον Τραμπ το 2016, ο Ντίμον άλλαξε στάση μετά τις εκλογές, στέλνοντας υπόμνημα στο προσωπικό όπου ανέφερε ότι οι ψηφοφόροι εξέφρασαν την επιθυμία για αλλαγή και ότι «πρέπει να τους ακούσουμε».

Σύντομα εντάχθηκε στη συμβουλευτική ομάδα των CEOs του νέου προέδρου. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ εκείνου του Ιανουαρίου, προέτρεψε τους επιχειρηματικούς ηγέτες να επικεντρωθούν στην ομάδα του προέδρου, την οποία χαρακτήρισε ως «πολύ σοβαρούς ανθρώπους», αντί για τις «ατάκες» του.

Το συμβούλιο των CEOs δεν άντεξε ούτε χρόνο· διαλύθηκε μετά την αντίδραση του Τραμπ στη φυλετική βία στο Σάρλοτσβιλ της Βιρτζίνια.

Οι δύο άνδρες συγκρούστηκαν εκ νέου στα τέλη του 2018, όταν ο Ντίμον δήλωσε ότι θα μπορούσε να νικήσει τον Τραμπ σε εκλογές, λέγοντας: «Είμαι τόσο σκληρός όσο κι εκείνος, είμαι πιο έξυπνος από εκείνον». Πρόσθεσε δε: «Και παρεμπιπτόντως, αυτός ο πλούσιος Νεοϋορκέζος κέρδισε πραγματικά τα χρήματά του» και «δεν του τα χάρισε ο μπαμπάς του».

Μέσα σε λίγες ώρες, η JPMorgan εξέδωσε δήλωση του Ντίμον στην οποία ανέφερε: «Δεν θα έπρεπε να το έχω πει».

Ο Τραμπ αντεπιτέθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το πρόβλημα με τον τραπεζίτη Τζέιμι Ντίμον ως υποψήφιο Πρόεδρο είναι ότι δεν έχει την ικανότητα ή την “εξυπνάδα”, είναι κακός ομιλητής και ένα πολύ αγχωτικός — κατά τα άλλα είναι υπέροχος».

Κατά την επίθεση της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο, ο Ντίμον μίλησε ξανά, δηλώνοντας ότι «οι εκλεγμένοι ηγέτες μας έχουν την ευθύνη να καλέσουν σε τερματισμό της βίας, να αποδεχθούν τα αποτελέσματα και, όπως η δημοκρατία μας εδώ και εκατοντάδες χρόνια, να στηρίξουν την ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας».

Καθώς η προεκλογική κούρσα του 2024 φούντωνε, ο Ντίμον είπε ότι ο Τραμπ ήταν «κατά κάποιον τρόπο σωστός» σε ορισμένες πολιτικές του. Τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς, ο Τραμπ δήλωσε ότι, αν εκλεγεί, θα εξέταζε το ενδεχόμενο να ορίσει τον Ντίμον υπουργό Οικονομικών — κάτι που διέψευσε λίγες εβδομάδες αργότερα.

Μετά την επανεκλογή του, ο Τραμπ ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Ντίμον δεν θα προσκληθεί να συμμετάσχει στην κυβέρνησή του.

Ο Ντίμον ανέβηκε στη σκηνή σε συνέδριο λίγα λεπτά αργότερα και τον ευχαρίστησε για το μήνυμα, προσθέτοντας: «Δεν είχα αφεντικό εδώ και 25 χρόνια και δεν σκοπεύω να αποκτήσω τώρα».