Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, η Μαρία Καρυστιανού κινούνταν σε ένα ιδιότυπο καθεστώς πολιτικής «ασυλίας». Μιλούσε για γενικές έννοιες όπως η δικαιοσύνη, η διαφάνεια και κινούνταν με άνεση ανάμεσα στις ιδεολογικές γραμμές όλου του πολιτικού φάσματος. Όμως η αναφορά της για το ζήτημα των αμβλώσεων άλλαξε τα δεδομένα. Η ίδια μπήκε στο κάδρο της υπερδεξιάς και η περίοδος ασυλίας τελείωσε απότομα. 

Η δήλωση της περί δημόσιας διαβούλευσης για το ζήτημα των αμβλώσεων, που περιέχει ξεκάθαρο ιδεολογικό πρόσημο, κατέρριψε το αφήγημα για την δημιουργία ενός κόμματος χωρίς ιδεολογικές γραμμές. Το χειρότερο όμως είναι ότι η επίμαχη δήλωση έγινε την στιγμή που οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν υψηλή δυναμική στην προσδοκία ενός κόμματος χωρίς ιδεολογικές «ταμπέλες».

1

Οι δηλώσεις της για τις αμβλώσεις λειτούργησαν στην πράξη ως πολιτική τοποθέτηση και βάζοντας το νέο πολιτικό εγχείρημα στο «κάδρο» της υπερδεξιάς. Μέχρι πρότινος, η δυναμική της βασιζόταν σε ένα ετερόκλητο ακροατήριο πολιτών με χαμηλή κομματική ταύτιση. Στο εξής όμως ενδέχεται να «απειλήσει» την Νίκη, την Ελληνική Λύση και ίσως ένα πολύ μικρό ποσοστό της ΝΔ που αισθάνονται «ηθικά» αποκομμένοι από την σημερινή κυβέρνηση.

Υπόγεια ρεύματα

Λίγες μόνο ώρες μετά την επίμαχη δήλωση της Καρυστιανού, στη δημοσκόπηση της  Opinion Poll για το Action24, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει ποσοστό 30,2% στην εκτίμηση ψήφου διατηρώντας σαφές προβάδισμα, ενώ τα ποιοτικά στοιχεία της έρευνας επιβεβαιώνουν την ρευστότητα στον δεξιό και ευρύτερα συντηρητικό χώρο, την οποία αναδεικνύει και τροφοδοτεί η παρουσία της Καρυστιανού.

Πιο συγκεκριμένα, η παρά το γεγονός ότι η ΝΔ έχει σταθερή πρωτιά, υπάρχει ένα ποσοστό περίπου 22,8% των πολιτών που δηλώνουν ότι είναι «πολύ» ή «αρκετά πιθανό» να ψηφίσουν ένα κόμμα υπό την Καρυστιανού . Αυτή η δυναμική καταγράφεται σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου σημαντικό ποσοστό των πολιτών, περίπου 19,1%, δηλώνει αναποφάσιστο, δείχνοντας βαθμό ρευστότητας που μπορεί να επηρεάσει την εκλογική συμπεριφορά. Παράλληλα, το ίδιο δείγμα δείχνει ότι το «κόμμα Καρυστιανού» επηρεάζει τις προτιμήσεις ψηφοφόρων από διάφορους χώρους.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Opinion Poll, το ενδεχόμενο κόμμα της Καρυστιανού φαίνεται να «τραβά» ψηφοφόρους από άλλα κόμματα όπως η Ελληνική Λύση, η Νίκη και η Πλεύση Ελευθερίας, καθώς και τμήματα από ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό δείχνει πως η απήχηση δεν περιορίζεται σε ένα παραδοσιακό δεξιό ακροατήριο, αλλά προέρχεται από ένα ευρύτερο φάσμα ψηφοφόρων που χαρακτηρίζονται από ρευστότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η κινητικότητα γύρω από την Καρυστιανού αποκτά πολιτική σημασία. Η δυναμική που καταγράφεται δείχνει πως, ακόμη και χωρίς τομές στο 30% της ΝΔ, η πολιτική πίεση που ασκεί ένα νέο εγχείρημα όπως αυτό υπό την Καρυστιανού μπορεί να προκαλέσει μετατοπίσεις στο δεξιό κοινό, ιδίως σε ψηφοφόρους που χαρακτηρίζονται ως «αντισυστημικοί».

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι κάτι τέτοιο καθιστά κρίσιμη τη συνέχεια των μετρήσεων για να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για συγκυριακό φαινόμενο ή για μια σταθερή τάση που θα επηρεάσει τον πολιτικό συσχετισμό.

Αντιφάσεις

Παρά την ισχυρή αρχική της εικόνα ως «αντισυστημικής» φωνής, οι πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις της έχουν αναδείξει σημαντικές ιδεολογικές αντιφάσεις. Ενώ η Καρυστιανού επιχειρεί να παρουσιάσει το νέο της κόμμα ως «χωρίς ετικέτες» διατυπώνει ξεκάθαρες ιδεολογικές θέσεις. Στην συνέχεια, προσπαθεί να μετριάσει τις αντιδράσεις που προκάλεσε, υποστηρίζοντας ότι οι απόψεις της διαστρευλώθηκαν από τα ΜΜΕ και ότι «κανένα ανθρώπινο δικαίωμα δεν είναι αντικείμενο διαβούλευσης».

Αυτή η μεταβολή, από δημόσια συζήτηση σε απόρριψη κάθε συζήτησης περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αποτελεί σαφή ολική μετατόπιση. Παράλληλα, ενώ δημοσίως κατακεραυνώνει το «παλιό κομματικό σύστημα» και δηλώνει αποστασιοποιημένη από υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς, την ίδια στιγμή φαίνεται πως βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με έμπειρα πολιτικά στελέχη άλλων κομμάτων, όπως ο Νικόλας Φαραντούρης, ο Νίκος Νικολόπουλος κ.α.

Σπάνιο φαινόμενο

Πέρα από την «αποκάλυψη» της ιδεολογικής ταυτότητας του νέου πολιτικού φορέα, οι δηλώσεις Καρυστιανού προκάλεσαν επίσης ένα σπάνιο φαινόμενο για την ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Κυβέρνηση κι αντιπολίτευση συμφώνησαν πως διαφωνούν με τις επίμαχες δηλώσεις. Πιο συγκεκριμένα, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Νέα Αριστερά συμφώνησαν μεταξύ τους πως οι απόψεις Καρυστιανού  είναι σκοταδιστικές κι αναχρονιστικές. Μάλιστα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης τόνισε πως « είναι φοβερό να ακούγονται από μία γιατρό», τονίζοντας ότι το θέμα των αμβλώσεων έχει λυθεί νομικά και δεν τίθεται σε συζήτηση.

Επισήμανε χαρακτηριστικά πως «το θέμα έχει ήδη λυθεί» — αναφερόμενος στον νόμο που επέτρεψε την άμβλωση εδώ και δεκαετίες. Ταυτόχρονα, ο υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης σχολίασε ότι «η Καρυστιανού βγάζει ακροδεξιό προφίλ» και πρόσθεσε ότι έχει απήχηση σε ακροδεξιούς χώρους, καλώντας την να ξεκαθαρίσει υποστηρικτές και σύμμαχους. Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του εκπροσώπου του Παναγιώτη Δουδώνη, ανέδειξε ότι το δικαίωμα στην άμβλωση έχει οριστικά κατοχυρωθεί με νόμο από το 1986 και υποστήριξε ότι η επαναφορά του ζητήματος προς δημόσια συζήτηση συνήθως αντανακλά ακραίες δεξιές θέσεις.

Τη θέση αυτή ενίσχυσε ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Ζαχαριάδης, τονίζοντας ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν τίθενται σε δημοσκόπηση ή δημόσια διαβούλευση και ότι η αμφισβήτησή τους αντικατοπτρίζει μια «επίθεση της Ακροδεξιάς» σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Το ΚΚΕ από την πλευρά του χαρακτήρισε τις δηλώσεις «απαράδεκτες» και «αναχρονιστικές» και τις συνέδεσε με σκοταδιστικές και αντιδραστικές θέσεις.

Διαβάστε επίσης

Υπουργείο Εργασίας: Έκτακτα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους λόγω κακοκαιρίας

Μετά τον Δούκα επίθεση και από τον Γερουλάνο στον Ανδρουλάκη: Απαιτούνται άμεσες αλλαγές

Απρόθυμη η Αθήνα στην πρόταση Τραμπ για να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης