Το 2025 ήταν η χρονιά που ο Ντόναλντ Τραμπ ξανάγραψε τους όρους του παγκόσμιου εμπορίου. Για κάποιους, το νέο έτος είναι η χρονιά που η ενέργεια θα πρωταγωνιστήσει στην ατζέντα του Αμερικανού Προέδρου, με τον ίδιο να διεκδικεί τον απόλυτο έλεγχο  των πετρελαϊκών κοιτασμάτων του δυτικού κόσμου.

Χρειάστηκαν μόλις λίγες ημέρες, μέσα στις οποίες, ο Τραμπ απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, δήλωσε ότι 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου της χώρας, αξίας 2,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα «παραδοθούν» στις ΗΠΑ, κάλεσε τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν στην Βενεζουέλα, απείλησε την εδαφική κυριαρχία της Γροιλανδίας και έβαλε στο στόχαστρο χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, το Μεξικό, η Κολομβία και η Κούβα.

1

Οι κινήσεις του Τραμπ έχουν προκαλέσει διπλωματικό σοκ σημαίνοντας συναγερμό στην Ευρώπη και καταδίκες από την Ανατολή. Η τιμή του πετρελαίου κατέρρευσε την Τετάρτη με απώλειες σχεδόν 2%, ενώ στις αγορές τα πρόσημα ήταν μεικτά. Με τους επενδυτές να έχουν το βλέμμα τους στις κινήσεις της Fed, οι αποδόσεις των ομολόγων κατέγραψαν πτώση, όπως και τα πολύτιμα μέταλλα, ενώ ξεκάθαρος νικητής των τελευταίων εξελίξεων ήταν οι αμυντικές μετοχές στην Ευρώπη.

Το «κυνήγι» του Marinera στον Βόρειο Ατλαντικό

Το πλέον κρίσιμο επεισόδιο αυτής της στρατηγικής εκτυλίχθηκε στον Βόρειο Ατλαντικό. Μετά από μια κινηματογραφική καταδίωξη δύο εβδομάδων, η αμερικανική Ακτοφυλακή και το σκάφος USCGC Munro κατέλαβαν το πετρελαιοφόρο Marinera (πρώην Bella-1). Το πλοίο, που έφερε ρωσική σημαία και συνδεόταν με το Ιράν είχε επανειλημμένα διαφύγει του αποκλεισμού που επέβαλλαν οι διεθνείς κυρώσεις. Η επιχείρηση πήρε διαστάσεις θρίλερ, με ρωσικά ελικόπτερα και ένα υποβρύχιο να παρακολουθούν από κοντά, ενώ η Μόσχα κατήγγειλε παραβίαση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε διεθνή ύδατα.

Παράλληλα, στην Καραϊβική, η επιχείρηση «Southern Spear» οδήγησε στην κατάληψη ενός δεύτερου δεξαμενόπλοιου, του M/T Sophia, που ανήκε στον ρωσικό «σκιώδη στόλο». Ο Τραμπ πλέον σφίγγει τον κλοιό στις θαλάσσιες οδούς, διασφαλίζοντας ότι κανένα βαρέλι πετρελαίου που συνδέεται με τη Βενεζουέλα δεν θα διαφύγει του ελέγχου του.

Η Βενεζουέλα υπό αναδιάρθρωση

Για κάποιους αναλυτές, η Βενεζουέλα είναι για τον Τραμπ ένα asset με χαμηλή απόδοση που χρήζει επιθετικής αναδιάρθρωσης. Μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα ελέγχουν τις μελλοντικές πωλήσεις και θα διαχειρίζονται τα έσοδα σε δικούς τους λογαριασμούς. Η δήλωση ότι 50 εκατομμύρια βαρέλια –αξίας 2,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων– θα «παραδοθούν» στις ΗΠΑ, αποτελεί την πιο ξεκάθαρη επιβεβαίωση της νέας στρατηγικής του Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιέζει ήδη κολοσσούς όπως η Chevron και η Exxon Mobil να ανακατασκευάσουν την ερειπωμένη υποδομή της χώρας, ένα εγχείρημα που θα κοστίζει 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Η κυριαρχία του Τραμπ στην ενέργεια θα είναι μία νίκη έναντι της Κίνας, η οποία αντίστοιχα κυριαρχεί –ασκώντας πιέσεις- στην επεξεργασία σπάνιων γαιών. Ο έλεγχος των ενεργειακών ροών έχει και νομισματικές προεκτάσεις. Η επιρροή στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας δεν αφορά μόνο την προσφορά, αλλά και την ενίσχυση του «πετροδολαρίου» και την αποτροπή της ανόδου του «πετρογουάν».

Το μέτωπο της Αρκτικής: Οι απειλές για τη Γροιλανδία

Η επεκτατική ατζέντα του Τραμπ δεν σταματά στην Καραϊβική. Τις τελευταίες ώρες, η ρητορική του Λευκού Οίκου για την απόκτηση της Γροιλανδίας έχει κλιμακωθεί. Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται το νησί «απεγνωσμένα» για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ κορυφαίοι σύμβουλοί του (όπως ο Στίβεν Μίλερ) άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμα και στρατιωτικής κατάληψης, υποστηρίζοντας κυνικά ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Η αντίδραση της Ευρώπης ήταν άμεση και σκληρή. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι μια αμερικανική επίθεση σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ θα σήμαινε «το τέλος των πάντων» για τη διεθνή ασφάλεια. Σε μια σπάνια κίνηση ενότητας, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσαν κοινή δήλωση την Τρίτη, ξεκαθαρίζοντας ότι: «Η εδαφική ακεραιότητα των μελών του ΝΑΤΟ είναι αδιαπραγμάτευτη».

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχείρησε να «ρίξει τους τόνους» χωρίς όμως να αποσύρει την αμερικανική αξίωση. Επιβεβαίωσε ότι θα συναντηθεί με Δανούς αξιωματούχους την ερχόμενη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι η επιθυμία του Τραμπ να αγοράσει τη Γροιλανδία δεν είναι μια παρορμητική κίνηση, αλλά ένας στρατηγικός στόχος που χρονολογείται από την πρώτη του θητεία.

Η αντίδραση των αγορών

Το γεωπολιτικό ρίσκο έχει καταφέρει πλήγμα στην αισιοδοξία της Wall Street, χωρίς όμως να ασκήσει σημαντικές πιέσεις στην δυναμική που κουβαλάνε από την προηγούμενη χρονιά. Στην αγορά πετρελαίου, το αμερικανικό αργό WTI υποχώρησε κατά -2% και διαμορφώθηκε λίγο κάτω από τα 56 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη, ενώ το Brent σημείωσε πτώση -1,2% και διαμορφώθηκε στα 59,96 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν στην «πλημμύρα» αργού που θα φέρει ο αμερικανικός έλεγχος των αποθεμάτων της Βενεζουέλας.

Στην Wall Street μεγάλο πλήγμα δέχθηκε ο Dow Jones, με τις τράπεζες να καταγράφουν απώλειες έως και 2%.

Την ίδια στιγμή, οι αγορές προβλέψεων (όπως το Polymarket και το Kalshi) γνωρίζουν άνθηση, με τους επενδυτές να στοιχηματίζουν εκατομμύρια για την πιθανή απόκτηση της Γροιλανδίας, με τις πιθανότητες να εκτοξεύονται στο 44% μετά τη σύλληψη του Μαδούρο.

Διαβάστε επίσης:

Αντικαγκελάριος Αυστρίας για Γροιλανδία: Η ΕΕ να ετοιμάσει κυρώσεις για να “αποτρέψει” τον Τραμπ

Υπό αμερικανικό έλεγχο οι πωλήσεις και τα έσοδα του πετρελαίου της Βενεζουέλας

Τραμπ: «Χωρίς την εμπλοκή μου η Ρωσία θα είχε καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία»