Ο πλανήτης καίγεται, με εκτάσεις που ξεπερνούν την πιο νοσηρή φαντασία. Στον Καναδά μια από τις φωτιές κατέστρεψε δάσος στο μέγεθος της Κροατίας. Η Ευρώπη φλέγεται και μετράει ζημιές. Είναι άραγε αυτό δικαιολογία για τα καθ’ ημάς; Όχι.

Στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι γίνονται τα ίδια και μάλιστα σε περιοχές που έχουν ήδη ζήσει την καταστροφή στο παρελθόν. Μόλις η θερμοκρασία ανέβει και ο άνεμος δυναμώσει, η χώρα μπαίνει στην εποχή με τις στάχτες. Κάποτε ήταν ο μήνας με τα σύκα και τα μπάνια του λαού, τώρα είναι το διάστημα της καταστροφής. Οι ειδήσεις γεμίζουν με χάρτες επικινδυνότητας, οι κάτοικοι κοιτούν τον ουρανό με ανησυχία και το 112 γίνεται η πιο συχνή ειδοποίηση στα κινητά. Η φωτιά είναι πια αναμενόμενη.

Από την Αττική και την Εύβοια μέχρι τη Ρόδο, την Κέρκυρα, την Αχαΐα, οι εικόνες είναι οι ίδιες. Πυκνοί καπνοί, εστίες που ξεφυτρώνουν μέσα σε λεπτά, ελικόπτερα που κάνουν κύκλους πάνω από φλόγες, κάτοικοι που φεύγουν με ό,τι πρόλαβαν να μαζέψουν, κατοικίδια που τρέχουν αλαφιασμένα. Πυροσβέστες εξαντλημένοι, εθελοντές που τρέχουν με μπουκάλια νερό, ηλικιωμένοι με απόγνωση στη βλέμμα. Πάντα αρθρώνεται η ίδια ερώτηση: πώς φτάσαμε πάλι εδώ;

Οι απαντήσεις δεν είναι πρωτάκουστες. Υπάρχουν οι ανθρώπινες αμέλειες. Ηλεκτροκόληση στο δάσος με καύσωνα, τσιγάρο από το παράθυρο του αυτοκινήτου, κάψιμο ξερόχορτων για καθαρισμό χωραφιού, μπάρμπεκιου στην αυλή. Υπάρχουν και οι οργανωτικές αστοχίες. Δρόμοι που δεν καθαρίστηκαν, αντιπυρικές ζώνες που δεν συντηρήθηκαν, ελλείψεις σε προσωπικό και εξοπλισμό. Υπάρχει και η κλιματική κρίση, που κάνει τα δάση πιο εύφλεκτα και τις συνθήκες πιο ακραίες. Όλα μαζί, ένα εκρηκτικό μείγμα που κάθε Αύγουστο απλώς περιμένει την ανάφλεξη.

Ο δημόσιος διάλογος, όταν δεν καταφεύγει σε αλληλοκατηγορίες, συχνά παγιδεύεται σε γενικότητες. «Ατομική ευθύνη», «κρατική αδράνεια», «έλλειψη σχεδιασμού». Λέξεις που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά, που έχουν χάσει το νόημά τους. Στην πράξη, η φωτιά δεν περιμένει να λυθούν τα θεσμικά. Καίει ό,τι βρει μπροστά της, ζώα, ανθρώπους, δάση, σπίτια, μνήμες.

Και μετά; Μετά έρχεται η σιωπή. Οι κάμερες φεύγουν, οι τίτλοι αλλάζουν και οι πληγέντες μετρούν ζημιές. Κάποιοι περιμένουν αποζημιώσεις, άλλοι προσπαθούν να ξαναχτίσουν, άλλοι απλώς φεύγουν. Η εμπιστοσύνη μειώνεται, η ελπίδα φθείρεται, ο φόβος μπαίνει στο μυαλό κάθε πολίτη. «Έτσι είναι τα καλοκαίρια πια», λένε ορισμένοι. Και αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο: όταν η καταστροφή παύει να ταρακουνάει και γίνεται συνήθεια. Ακόμα χειρότερα, όταν θυμούνται τον Στρατηγό Άνεμο του παρελθόντος, για να καταπιούν ευκολότερα τα του παρόντος.

Δεν είναι όλοι αδιάφοροι. Υπάρχουν εθελοντές που τρέχουν πριν φτάσει η φωτιά, πυροσβέστες που δουλεύουν εξαντλητικά, κάτοικοι που οργανώνονται, που ενημερώνουν, που ρίχνονται με αλτρουισμό στις φλόγες. Υπάρχουν και πρωτοβουλίες, τεχνολογικές λύσεις, τοπικά σχέδια αλλά όλα αυτά λειτουργούν αποσπασματικά, σε ένα σύστημα που δεν συνδέεται. Όλα μοιάζουν μάταια όταν βλέπουμε χιλιάδες στρέμματα στάχτης.

Διαβάστε επίσης

Το τέλος των τζαμπατζήδων