Ο Θάνος Πλεύρης είχε κάποτε δηλώσει πως θα έπρεπε να υπάρχουν νεκροί στα σύνορα, για να αποτρέψουμε τους επίδοξους μετανάστες. Παρά αυτήν την τοποθέτηση (ή χάρη σε αυτήν) διορίστηκε υπουργός Μετανάστευσης.

Κάποιοι θυμώνουν και κάποιοι αγαλλιάζουν με την απάνθρωπη άποψη. Ας είμαστε όμως ρεαλιστές: ο Πλεύρης αυτή τη στιγμή δεν είναι η εξαίρεση στον δυτικό κόσμο. Απλώς είπε δυνατά αυτό που άλλοι εύχονται πίσω από κλειστές πόρτες ή εφαρμόζουν στα μουλωχτά.

Η δήλωση του Πλεύρη αντανακλά τη μετατόπιση του πολιτικού λόγου σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, όπου η μεταναστευτική ροή επαναπροσδιορίζεται ως απειλή ικανή να δικαιολογήσει το ενδεχόμενο βίας. Η δήλωση αποτυπώνει με ωμότητα τη λογική της θυσίας: θα πυροβολήσουμε μερικούς για την προστασία των συνόρων, θα πνίξουμε μερικούς για να δείξουμε εθνική αποφασιστικότητα.

Ας βάλουμε τον διορισμό του νέου υπουργού Μετανάστευσης σε ένα πλαίσιο: το πλαίσιο του δυτικού κόσμου. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες την πρόθεσή του να τερματίσει το καθεστώς προσωρινής προστασίας για περισσότερους από μισό εκατομμύριο Αϊτινούς πρόσφυγες. Η απόφαση αυτή ανατρέπει βίαια τη ζωή ανθρώπων που εργάζονται, σπουδάζουν, έχουν δημιουργήσει οικογένειες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Κι αν στην περίπτωση Πλεύρη η ρητορική σοκάρει με την ωμότητά της, στην περίπτωση Τραμπ η έκπληξη προέρχεται από το μέγεθος: μισό εκατομμύριο άνθρωποι γίνονται αντιληπτοί ως βάρος που πρέπει να εκδιωχθεί άμεσα, μαζί με όλους τους υπόλοιπους που κυνηγούν οι ένστολοι.

Ανάλογη κατεύθυνση ακολουθούν και ισχυρές χώρες της Ευρώπης. Στη Γερμανία, ο Φρίντριχ Μερτς πιέζει για αυστηρούς ελέγχους στα σύνορα, περιορισμό των παροχών σε αιτούντες άσυλο και ενίσχυση των επαναπροωθήσεων, ακόμη και προς ασταθείς περιοχές. Στη Γαλλία, ο Εμανουέλ Μακρόν περνά ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που διευκολύνει τις απελάσεις, περιορίζει τη δυνατότητα οικογενειακής επανένωσης και μειώνει την πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Κιρ Στάρμερ παρουσιάζει επίσημο «λευκό βιβλίο» για τον έλεγχο της μετανάστευσης, στο οποίο προτείνει την αύξηση της ελάχιστης παραμονής για ιθαγένεια από πέντε σε δέκα έτη, τον δραστικό περιορισμό φοιτητικών αδειών παραμονής και αυστηρά μέτρα στη μετανάστευση για επαγγέλματα φροντίδας. Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι αναζητεί τρόπο να στέλνει νόμιμα σε φυλακές της Αλβανίας όσους διασώζονται στη θάλασσα ή έχουν εντολή απέλασης.

Οι πολιτικές σκληρότητας που εφαρμόζονται δεν περιορίζονται στα σύνορα. Επεκτείνονται σε νομοθεσίες, σε θεσμούς, σε έναν νέο δημόσιο λόγο όπου η «ανθρωπιστική ανοχή» παρουσιάζεται ως αφέλεια και ο θάνατος προβάλλεται ως παιδαγωγικό εργαλείο. Όταν ο Πλεύρης λέει ότι θα έπρεπε να είχαμε ζητήσει νεκρούς, δεν το λέει σε κενό. Αντηχεί όσα εφαρμόζουν ή σχεδιάζουν οι ισχυρότεροι παίκτες του δυτικού κόσμου