Η χθεσινή συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Η.Β. μπορεί να εμπίπτει στο πεδίο της ειδικής σχέσης που θεωρητικά χαρακτηρίζει τα δύο συγκεκριμένα κράτη, αλλά δύσκολα αποφεύγεται το ερώτημα αν δεν είναι απόρροια των εγγενών οικονομικών αδυναμιών και κοινωνικών διαφορών του Η.Β, ένα από τα αποτελέσματα του Brexit που δικαιώνουν τον Charles De Gaul και, τελικά, ένδειξη της σκληρής φράσης που χρησιμοποίησε ο David Axelrod, ότι ο Τραμπ είναι ο Πάβλοφ και όλοι εμείς τα σκυλιά του.

Όποια ανάλυση και να ισχύει (ακόμα και όλες μαζί) το γεγονός της συμφωνίας ανέδειξε πόσο μόνη στέκεται πια η Ευρώπη.

Η Αγγλία, με την ιστορική παράδοση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και ως υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν δίστασε ανενδοίαστα να προτάξει το οικονομικό της συμφέρον και να πανηγυρίσει την συμφωνία με έναν Πρόεδρο που έχει στραφεί κατά της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και της ελευθερίας του λόγου, ανελέητα κυνηγά τους μετανάστες και τους φοιτητές ξένων χωρών που σπουδάζουν στην Αμερική, δημόσια ξευτελίζει συμμάχους, παντού διαλαλεί πως χρησιμοποιεί το αξίωμα του για να πλουτίσει, με έπαρση επιδεικνύει την εκδικητικότητά του προ τους αντιπάλους του. Μα μόνο το Harvard έχει το σθένος;

Στην άλλη άκρη του κόσμου ο Xi Jinping συναντιέται με τον Πούτιν, υπογραμμίζοντας τους στενούς τους δεσμούς και έμμεσα δηλώνοντας ότι η διαμάχη με την Δύση συνεχίζεται. Οι αναθεωρητικές βλέψεις του Πούτιν στην Ευρώπη καθίστανται κάθε ημέρα πιο διαφανείς, η απόφαση της Κίνας να εισβάλει στην Ταϊβάν  έρχεται ολοένα και πιο κοντά, η κυριαρχία της στην στρατηγικά κρίσιμη Θάλασσα της Νότιας Κίνας μεγαλώνει διαρκώς. Για κινήσεις εναντίον τους ποιος μιλά;

Στον ενδιάμεσο γεωγραφικό χώρο της Ινδίας, ο πόλεμος με το Πακιστάν έχει πλέον ξεσπάσει. Το μόνο ερώτημα είναι αν θα περιοριστεί. Όταν συγκρούονται δυο πυρηνικές δυνάμεις, η μία εκ των οποίων δεν διακρίνεται για την πολιτική της σταθερότητα, την επιτυχή διαχείριση του άκρατου εθνικισμού της, την εχθρότητα της προς τρομοκρατικές οργανώσεις ποιος θα ασχοληθεί πλέον με την Ουκρανία;

Η Ευρώπη στέκεται μόνη. Οι παγκόσμιες εξελίξεις αποτελούν από μόνες τους το ισχυρότερο κίνητρο για την ενοποίηση της. Θα ανταποκριθεί;  Οι Μερτς και Μακρόν μιλούν για ανεξαρτησία της Ευρώπης αλλά είναι και οι δύο πολύ μακριά από την φιλία και συνεργασία των Kohl και Mitterrand. Πριν από ένα χρόνο η Αμερική και η Γαλλία γιόρτασαν μαζί την επέτειο της D-Day. Αν δεν έχει εξαφανιστεί, το πνεύμα εκείνης της εποχής έχει πάντως εξασθενίσει. Οι New York Times, αναφέρθηκαν στην εικόνα του Willy Brandt να γονατίζει μπροστά στο Γκέτο της Βαρσοβίας. Και τίθεται το ερώτημα: χωρίς αυτήν την εικόνα να μας καθοδηγεί, Ευρωπαϊκό πνεύμα συνοχής μπορεί να υπάρξει;

Μπροστά στις διατελούμενες μεγάλες γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τις ταχύτατα επερχόμενες πολιτισμικές συγκρούσεις , η σχεδόν αποκλειστική ενασχόληση της Ευρώπης με το μεταναστευτικό – όσο απαραίτητη κι αν είναι – δείχνει αδυναμία στην υιοθέτηση προτεραιοτήτων και αντιμετώπισης των προκλήσεων. Το περιβάλλον έχει γίνει πολύ περίπλοκο για την ναυσιπλοΐα και η Ευρώπη δεν έχει σταθερό, γνωστικό, πιλότο.

Στο χθεσινό σχόλιο ρώτησε αν η Ευρωπαϊκή φιλελεύθερη  δημοκρατία θα αντέξει; Ουσιαστικά, σήμερα, το ερώτημα επαναλαμβάνεται. Διότι η Ευρώπη στέκεται κατάμονη και κατάμονη της πρέπει να αποφασίσει.

Διαβάστε επίσης

Το κρίσιμο ερώτημα: Θα αντέξει η φιλελεύθερη ευρωπαϊκή δημοκρατία;