Ριζική αλλαγή στον τρόπο εκτέλεσης των πέναλτι κατά τη διάρκεια της κανονικής ροής ενός αγώνα, προτείνει ο επικεφαλής της Επιτροπής Διαιτησίας της FIFA, Πιερλουίτζι Κολίνα, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συζήτησης για τη δικαιοσύνη και την ισορροπία στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.

Ο Ιταλός παράγοντας θεωρεί ότι το ισχύον καθεστώς δημιουργεί υπέρμετρο πλεονέκτημα για τον εκτελεστή. Με ποσοστό ευστοχίας που αγγίζει το 75% έως 78%, το πέναλτι αποτελεί ήδη μια εξαιρετικά ευνοϊκή συνθήκη για την επιτιθέμενη ομάδα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, το πλεονέκτημα δεν σταματά εκεί. Σε περίπτωση απόκρουσης ή δοκαριού, υπάρχει η δυνατότητα ριμπάουντ, δηλαδή δεύτερης ή και τρίτης προσπάθειας, γεγονός που κατά τον ίδιο αδικεί την προσπάθεια του τερματοφύλακα.

1

Το «one shot» μοντέλο

Η πρόταση του Κολίνα είναι σαφής: κατάργηση του ριμπάουντ στα πέναλτι εντός αγώνα. Αν η μπάλα καταλήξει στα δίχτυα, το γκολ μετρά κανονικά και ακολουθεί σέντρα. Αν ο τερματοφύλακας αποκρούσει ή η μπάλα χτυπήσει στο δοκάρι και δεν μπει, η φάση ολοκληρώνεται και το παιχνίδι επανεκκινεί με κατοχή για την αμυνόμενη ομάδα, πιθανότατα με ελεύθερο λάκτισμα από το τέρμα.

Το μοντέλο παραπέμπει στη διαδικασία των πέναλτι μετά την παράταση, όπου δεν υφίσταται δεύτερη ευκαιρία. Κατά τον Ιταλό αξιωματούχο, από τη στιγμή που η επιτιθέμενη ομάδα έχει μπροστά της μια τόσο «καθαρή» ευκαιρία από τα 11 μέτρα, δεν θα πρέπει να επιβραβεύεται με επιπλέον προσπάθειες εφόσον αποτύχει. Παράλληλα, ο Κολίνα τονίζει ότι μια τέτοια αλλαγή θα έβαζε τέλος και στη σκηνή που προηγείται σχεδόν κάθε εκτέλεσης πέναλτι, με παίκτες να συνωστίζονται στο όριο της περιοχής, σε μια εικόνα που ο ίδιος παρομοιάζει με «άλογα στην αφετηρία πριν από κούρσα».

Τι θα χαθεί, τι θα κερδηθεί

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, κατά μέσο όρο λιγότερα από τρία γκολ ανά σεζόν προκύπτουν από ριμπάουντ πέναλτι. Στατιστικά, λοιπόν, η επίδραση στο συνολικό αριθμό τερμάτων ίσως να μην είναι δραματική. Ωστόσο, το συμβολικό και αγωνιστικό βάρος είναι διαφορετικό. Ιστορικές στιγμές του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, όπως το γκολ του Τσάμπι Αλόνσο στον τελικό του Champions League το 2005, όταν σκόραρε στο ριμπάουντ μετά από χαμένο πέναλτι της Λίβερπουλ απέναντι στη Μίλαν, δεν θα είχαν υπάρξει υπό το νέο καθεστώς. Αντίστοιχα παραδείγματα σε πρόσφατες μεγάλες διοργανώσεις θα είχαν διαφορετική κατάληξη.

Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι η αλλαγή θα αποκαταστήσει ένα αίσθημα ισορροπίας. Η απονομή πέναλτι θεωρείται ήδη η αυστηρότερη τιμωρία εντός αγώνα, ειδικά σε περιπτώσεις όπου δεν πρόκειται για προφανή ευκαιρία για γκολ. Το επιχείρημα είναι ότι η ποινή των 11 μέτρων αρκεί από μόνη της και δεν χρειάζεται «δεύτερη δόση» κινδύνου για την άμυνα.

Η τελική απόφαση και ο ρόλος της IFAB

Αρμόδιο όργανο για οποιαδήποτε τροποποίηση των κανονισμών είναι το Διεθνές Ποδοσφαιρικό Συμβούλιο, η IFAB. Η πρόταση δεν είναι καινούργια, καθώς έχει τεθεί στο τραπέζι εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, χωρίς ωστόσο να έχει προχωρήσει. Με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 στον ορίζοντα, κάθε ενδεχόμενη αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν το ποδόσφαιρο χρειάζεται μια τέτοια τομή ή αν η παράδοση και οι ιστορικές του στιγμές αξίζουν να παραμείνουν ανέγγιχτες.

Σε κάθε περίπτωση, η τοποθέτηση του Κολίνα επαναφέρει στο προσκήνιο μια παλιά αλλά άλυτη συζήτηση: πόσο πρέπει να «επανασχεδιάζεται» το ποδόσφαιρο στην εποχή της τεχνολογίας και των διαρκών κανονιστικών παρεμβάσεων και πόσο οφείλει να προστατεύει την ίδια του τη φύση.