Το Βρετανικό Μουσείο στέλνει Γλυπτά του Παρθενώνα στη Γερμανία – Το «όχι» της Ελλάδας

Νέα διάσταση λαμβάνει η διαμάχη γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα, μετά την απόφαση του Βρετανικού Μουσείου να παραχωρήσει για έκθεση στη Γερμανία δύο θραύσματα από τον διάκοσμο του μνημείου, αντί να τα επιστρέψει εκεί όπου ανήκουν, στην Ελλάδα και στο Μουσείο Ακρόπολης. Η κίνηση έρχεται τη στιγμή που η Αθήνα εξακολουθεί να απορρίπτει κάθε πρόταση επανένωσης μέσω δανεισμού, καθώς μια τέτοια λύση θα προϋπέθετε αποδοχή της βρετανικής κυριότητας.

Τα δύο θραύσματα πρόκειται να μεταφερθούν στο Μουσείο Αρχαίας Γλυπτικής της Φρανκφούρτης, όπου θα παρουσιαστούν σε έκθεση από τις 18 Νοεμβρίου 2026 έως τις 25 Ιουλίου 2027. Στόχος της διοργάνωσης είναι να αποτυπωθεί, με τη συνδρομή σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, μια πληρέστερη εικόνα του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα.

Η έκθεση βασίζεται στην πολυετή έρευνα της ομάδας του Vinzenz Brinkmann, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοτήτων Liebieghaus. Μέσα από καινοτόμες τεχνικές, οι ερευνητές κατάφεραν να αποδώσουν αρκετά από τα θραύσματα σε συγκεκριμένες μορφές και να τα ενώσουν για πρώτη φορά, επιχειρώντας να ανασυνθέσουν τεκμηριωμένα τη συνολική εικόνα του αετώματος.

Η παρουσίαση θα κλείνει με μια ειδικά δημιουργημένη κινούμενη απεικόνιση, μέσα από την οποία οι μορφές του ανατολικού αετώματος θα παρουσιάζονται στους επισκέπτες σαν να «ζωντανεύουν».

Παρότι στην επίσημη ανακοίνωση γίνεται αναφορά σε σημαντικούς δανεισμούς από διεθνείς συλλογές, δεν διευκρινίζεται ότι στα αντικείμενα της έκθεσης περιλαμβάνονται και τα δύο θραύσματα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

Η αρνητική απάντηση της Αθήνας

Για την ίδια έκθεση, οι Γερμανοί διοργανωτές είχαν απευθυνθεί και στην Ελλάδα, ζητώντας από το Μουσείο της Ακρόπολης να παραχωρήσει εκθέματα. Το αίτημα, ωστόσο, δεν έγινε δεκτό.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε αρνητικά, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι στη γερμανική έκθεση θα συμμετείχαν θραύσματα που βρίσκονται στη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου.

Με τη συγκεκριμένη απόφαση η ελληνική πλευρά επαναφέρει τη βασική θέση της: η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο στην Αθήνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η Ελλάδα έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται λύσεις που στηρίζονται στον προσωρινό δανεισμό, καθώς μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών.

Η μεταστροφή του Άντι Μπέρναμ

Το θέμα αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον εξαιτίας της στάσης του νέου Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ. Κατά το παρελθόν είχε υποστηρίξει την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε ταχθεί υπέρ της τροποποίησης της βρετανικής νομοθεσίας που λειτουργεί ως εμπόδιο στην επιστροφή τους, ενώ πριν από τρία χρόνια είχε δηλώσει ότι η επιστροφή θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί χωρίς όρους και δεσμεύσεις.

Μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, ωστόσο, η θέση του εμφανίζεται διαφορετική. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους Financial Times υποστήριξε ότι η αρμοδιότητα για τις σχετικές αποφάσεις ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο, σημειώνοντας πως «νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα». Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.

Η Ταπισερί της Μπαγιέ ως «μοντέλο»

Την ίδια στιγμή, ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νίκολας Κάλιναν επιχειρεί να συνδέσει την προσωρινή παραχώρηση της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία με το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Η ιστορική ταπισερί θα παρουσιαστεί στο Βρετανικό Μουσείο από τις 10 Σεπτεμβρίου και ο Κάλιναν έχει εκφράσει την προσδοκία ότι η συγκεκριμένη συνεργασία μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για «απτή πρόοδο» και στο θέμα των Γλυπτών.

Για την ελληνική πλευρά, ωστόσο, οι δύο υποθέσεις δεν μπορούν να συγκριθούν. Η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης ως κλεμμένος πολιτιστικός θησαυρός και η κυριότητά της δεν αμφισβητείται.

Στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, αντίθετα, η ελληνική θέση είναι ότι αποσπάστηκαν βίαια από το μνημείο και πως το ζήτημα της επιστροφής τους δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια συμφωνία προσωρινού δανεισμού.

Για το Βρετανικό Μουσείο, μια λύση προσωρινού δανεισμού θα μπορούσε να λειτουργήσει ευνοϊκά, ειδικά ενόψει της μεγάλης ανακαίνισης των χώρων του, που απαιτεί να αδειάσουν αρκετές αίθουσες.

Η Ελλάδα, όμως, επιμένει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί καμία λύση που να περιλαμβάνει δανεισμό, καθώς αυτό θα αναιρούσε τον βασικό πυρήνα της διεκδίκησης: την οριστική επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στον φυσικό τους χώρο.

 

Διαβάστε επίσης 

Ακίνητα, καταθέσεις και ομόλογα για την «Πατριωτική Εισφορά» της ΕΛ.Α.Σ – Πώς και ποιοι θα φορολογηθούν για έξτρα έσοδα 2 δις ευρώ

Πιερρακάκης: Η Ελλάδα είναι πλέον ασφαλής επιλογή για έναν ξένο συνταξιούχο

«Νταντάδες της Γειτονιάς»: Εγκρίθηκαν πάνω από 6.800 αιτήσεις – Ξεκίνησαν οι πρώτες πληρωμές