Θέλετε να μάθετε αν ο υποψήφιος ενοικιαστής έχει φεσώσει το σύμπαν; Έχετε δάνεια στο κόκκινο και θέλετε κι άλλα δάνεια για να αποπληρώσετε τα πρώτα; Μήπως είστε ο καλός και συνεπής δανειολήπτης που θέλει να επεκταθεί; Όλα στη φόρα, όλα ελέγχονται χάρη στο επίσημο εργαλείο της Τράπεζας της Ελλάδος. Το νέο Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων θα σας δίνει πιστοποιητικό διαγωγής. Με βαθμό. Με σκορ.

Υπήρχε ο Τειρεσίας, αλλά δεν συγκέντρωνε όλες τις πληροφορίες. Το Μητρώο μαζεύει στοιχεία που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτα. Τα βρίσκει και τα τακτοποιεί σε ενιαίο σύστημα για να σχηματίσει τη συνολική εικόνα. Θα δείχνει πώς ένας πολίτης ή μια επιχείρηση εξυπηρετεί τις οικονομικές του υποχρεώσεις.

1

Αντίστοιχα συστήματα λειτουργούν εδώ και δεκαετίες σε άλλες χώρες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, τον ρόλο αυτόν τον έχουν ιδιωτικές εταιρείες όπως η Equifax και η TransUnion. Οι οργανισμοί αυτοί συλλέγουν δεδομένα από τράπεζες, εταιρείες κοινής ωφέλειας και άλλους παρόχους και τα μετατρέπουν σε πιστωτικές εκθέσεις και βαθμολογίες, οι οποίες επηρεάζουν σχεδόν κάθε οικονομική απόφαση.

Υπάρχει μια τεράστια διαφορά. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού τη δουλειά την κάνουν ιδιώτες, οι οποίοι έχουν πρόσβαση σε δεδομένα των καταναλωτών. Τα δεδομένα αυτά τα πωλούν. Δηλαδή, τα μαζεύουν δωρεάν και τα πουλάνε. Έδωσε άραγε ο καταναλωτής την έγκρισή του στον ιδιώτη; Ναι, κάπου εκεί, στις πενήντα σελίδες με ψιλά γράμματα, αυτές που υπογράφει για να πάρει δάνειο, κάπου εκεί συμφωνεί.

Το δικό μας Μητρώο λειτουργεί υπό την ευθύνη δημόσιου φορέα, που δεν είναι μεγαλομπακάλης προσωπικών δεδομένων. Αυτό σημαίνει εποπτεία, σαφές θεσμικό πλαίσιο και μεγαλύτερη ευθύνη ως προς την ακρίβεια των στοιχείων. Ο πολίτης θα έχει τη δυνατότητα να ελέγχει και να διορθώνει, χωρίς (ελπίζουμε) το Μητρώο να του βγάζει την ψυχή. Σε αντίθεση με τα ιδιωτικά credit bureaus, εδώ δεν υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ διαφορετικών βάσεων δεδομένων. Υπάρχει μία επίσημη εικόνα.

Στην παρούσα φάση, το Μητρώο αντλεί πληροφορίες κυρίως από τραπεζικά προϊόντα. Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοια συστήματα διευρύνονται, καλύπτοντας περισσότερες μορφές υποχρεώσεων. Όσο περισσότερα δεδομένα ενσωματώνονται, τόσο μεγαλύτερη βαρύτητα αποκτά η πιστωτική εικόνα στις συναλλαγές. Αυτό είναι και καλό και κακό. Αν, για παράδειγμα, κάποιος μαλλιοτραβηχτεί με τον πάροχο κινητής τηλεφωνίας επειδή υπάρχουν αδικαιολόγητες χρεώσεις και αλλάξει εταιρεία, αφήνοντας απλήρωτο ένα πενηντάρικο, το σκορ θα πέσει κατακόρυφα.

Ανάλογα με τον τομέα, ανάλογα με το παρελθόν του πολίτη, οι αντιδράσεις και η πρόσληψη του Μητρώου διαφέρουν. Για τον υποψήφιο δανειολήπτη, η ύπαρξη ενιαίων και άμεσα προσβάσιμων στοιχείων αλλάζει τα δεδομένα πρόσβασης σε ρευστό. Η αξιολόγηση γίνεται πιο γρήγορα και με λιγότερα περιθώρια υποκειμενικής κρίσης. Το ιστορικό πληρωμών αποκτά πιο καθοριστικό ρόλο στους όρους χρηματοδότησης, με τους συνεπείς να επωφελούνται και τις καθυστερήσεις να καταγράφονται με μεγαλύτερη σαφήνεια.

Στην αγορά κατοικίας, η επίδραση θα είναι αισθητή. Σε χώρες όπου το credit score χρησιμοποιείται ευρέως, οι πιστωτικές εκθέσεις αποτελούν εργαλείο αξιολόγησης από τον σπιτονοικοκύρη. Η πρακτική αυτή συνδέεται με αυστηρότερους όρους, εγγυήσεις και μικρότερη ανοχή σε καθυστερήσεις. Εν ολίγοις, όποιος υπήρξε κακοπληρωτής κινδυνεύει να μείνει και άστεγος, επειδή το σκορ δίνει συνολική εικόνα, η οποία πάντα είναι σχετική. Κάποιος που καταστράφηκε από κακές επαγγελματικές επιλογές θα ζήσει πιθανώς τον αποκλεισμό. Εντούτοις, το ότι έκλεισε η επιχείρηση δεν σημαίνει ότι καθυστερεί τα ενοίκια του σπιτιού του. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ίσως υπάρξει εκμετάλλευση: «φέρε δώδεκα μηνιάτικα μπροστάντζα», «φέρε μαύρα» και λοιποί εκβιασμοί.

Με μία φράση: Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων είναι εργαλείο εκτίμησης κινδύνου. Υπάρχουν καλές και κακές πλευρές, ανάλογα με το παρελθόν καθενός και ανάλογα με τη χρήση που θα κάνει ο ελεγκτής και ο ελεγχόμενος. Το σίγουρο είναι ότι θα αλλάξει πολλά σε πολλά επίπεδα, δια παντός.

Διαβάστε επίσης:

ΤΙΜΕ: 30.000 και πλέον οι νεκροί στο Ιράν από τις διαδηλώσεις

Xiaomi: Αύξηση πωλήσεων 21% – Η κατάταξη των brands κινητής τηλεφωνίας με βάση τις πωλήσεις

Πάτρα: Νεκρός άνδρας σε οικία που έγινε κατάσβεση φωτιάς