FT: Η Ελλάδα επιστρατεύει δορυφόρους στη μάχη με τις πυρκαγιές – Το νέο σύστημα που θα εντοπίζει φωτιές πριν εξαπλωθούν

Οι φετινές καταστροφικές πυρκαγιές στη Δυτική Αττική, που αφάνισαν περισσότερα από 126.000 στρέμματα γης και κόστισαν τη ζωή σε ανθρώπους που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις κατάσβεσης, αναδεικνύουν την ανάγκη για νέα, πιο αποτελεσματικά μέσα πρόληψης και διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προχωρά στην αξιοποίηση της διαστημικής τεχνολογίας, δοκιμάζοντας ένα πρωτοποριακό δορυφορικό σύστημα θερμικής παρακολούθησης, το οποίο, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, φιλοδοξεί να προσφέρει ταχύτερη ανίχνευση των εστιών και ακριβέστερη εικόνα της εξέλιξης κάθε πυρκαγιάς.

Πρόκειται για το Hellenic Fire System, ένα νέο δίκτυο που αποτελείται από τέσσερις μικρούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, εξοπλισμένους με προηγμένους θερμικούς αισθητήρες. Οι πρώτες εικόνες του συστήματος έφτασαν στη Γη τον περασμένο Ιούνιο, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή του λειτουργία προγραμματίζεται για τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η εκπαίδευση στελεχών της Πυροσβεστικής, ώστε να αξιοποιούν αποτελεσματικά τα δεδομένα που θα λαμβάνουν από τους δορυφόρους.

Αν και η επιχειρησιακή ένταξη του συστήματος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, οι ελληνικές αρχές λαμβάνουν ήδη πληροφορίες από αυτό, οι οποίες αξιοποιούνται για την παρακολούθηση των μεγάλων πυρκαγιών που έπληξαν τις τελευταίες εβδομάδες τόσο περιοχές της Αττικής όσο και σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς της χώρας.

«Η τεχνολογική λύση έχει πλέον αναπτυχθεί. Το επόμενο και πιο απαιτητικό βήμα είναι να ενσωματωθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία», επισημαίνει ο Δημήτρης Μπλιζιώτης, υπεύθυνος του προγράμματος Παρατήρησης της Γης στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Όπως εξηγεί, οι υπηρεσίες της Πυροσβεστικής διαθέτουν ήδη εμπειρία από τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, ωστόσο απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση ώστε να αξιοποιούν πλήρως τις νέες δυνατότητες που προσφέρει η δορυφορική τεχνολογία.

Εντοπισμός ακόμη και πολύ μικρών εστιών

Το νέο σύστημα αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία διαστημικών εφαρμογών OroraTech, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛ.ΚΕ.Δ.), με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών πριν αυτές λάβουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Οι τέσσερις δορυφόροι πραγματοποιούν διαρκείς διελεύσεις πάνω από τις ίδιες γεωγραφικές περιοχές, αναζητώντας τόσο ενεργά μέτωπα όσο και μικρές θερμικές ανωμαλίες που ενδέχεται να εξελιχθούν σε σοβαρές πυρκαγιές.

Ο επικεφαλής της OroraTech στην Ελλάδα, Ιωάννης Λαντούρης, εξηγεί ότι το σύστημα μπορεί να εντοπίσει ακόμη και πηγές θερμότητας διαστάσεων μόλις τεσσάρων επί τεσσάρων μέτρων.

«Η λειτουργία του δεν περιορίζεται στην απλή λήψη εικόνων. Η ανάλυση πραγματοποιείται απευθείας πάνω στον δορυφόρο και στη συνέχεια μεταδίδονται στη Γη μόνο τα κρίσιμα δεδομένα», σημειώνει.

Στη συνέχεια, ειδικά σχεδιασμένοι αλγόριθμοι επεξεργάζονται τις πληροφορίες, αξιολογώντας αν πρόκειται για πραγματική εστία πυρκαγιάς ή για ψευδή ένδειξη. Παράλληλα, συνυπολογίζονται στοιχεία όπως το ανάγλυφο της περιοχής, η ένταση της θερμικής ακτινοβολίας και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες, ώστε να εκτιμηθεί η πιθανή πορεία εξάπλωσης της φωτιάς.

Πιο συχνή παρακολούθηση των περιοχών υψηλού κινδύνου

Η χρήση δορυφόρων για την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών δεν αποτελεί νέα πρακτική. Ωστόσο, τα περισσότερα υπάρχοντα συστήματα δεν είχαν σχεδιαστεί αποκλειστικά για αυτόν τον σκοπό ούτε λειτουργούσαν ως τμήμα ενός εξειδικευμένου δικτύου παρακολούθησης.

Ένα από τα βασικά μειονεκτήματα των μέχρι σήμερα δορυφορικών εφαρμογών είναι ότι όσο μεγαλύτερο είναι το υψόμετρο της τροχιάς ενός δορυφόρου, τόσο αραιότερα μπορεί να επανέρχεται πάνω από την ίδια περιοχή. Παράλληλα, απαιτούνται μεγαλύτερες εστίες φωτιάς ώστε να μπορούν να ανιχνευθούν με ακρίβεια.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας στο London School of Economics, Τόμας Σμιθ, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα υπήρχε ένας αναπόφευκτος συμβιβασμός ανάμεσα στη συχνότητα των παρατηρήσεων και στην ικανότητα εντοπισμού μικρών εστιών.

Το Hellenic Fire System φιλοδοξεί να εξαλείψει αυτόν τον περιορισμό, προσφέροντας στις ελληνικές αρχές τη δυνατότητα να επιλέγουν με μεγαλύτερη ευελιξία τόσο τις περιοχές όσο και τις χρονικές στιγμές κατά τις οποίες απαιτείται εντατική παρακολούθηση.

Η λειτουργία των τεσσάρων δορυφόρων είναι πλήρως συντονισμένη. Καθώς ένας δορυφόρος απομακρύνεται από το οπτικό πεδίο μιας περιοχής, ένας δεύτερος αναλαμβάνει σχεδόν αμέσως την παρακολούθησή της. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζονται πολύ συχνότερες διελεύσεις, χωρίς να μειώνεται η δυνατότητα εντοπισμού ακόμη και πολύ μικρών εστιών φωτιάς.

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Μπλιζιώτη, αυτό αποτελεί και το σημαντικότερο πλεονέκτημα του συστήματος, καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες αποκτούν τη δυνατότητα να παρακολουθούν με πολύ μεγαλύτερη συχνότητα τις περιοχές υψηλού κινδύνου, ακριβώς τις ώρες που θεωρούν πιο κρίσιμες.

Θερμικοί αισθητήρες που ανιχνεύουν φωτιές ακόμη και μέσα από τον καπνό

Η OroraTech είχε ήδη αναπτύξει από το προηγούμενο έτος έναν διεθνή αστερισμό οκτώ δορυφόρων για την παγκόσμια παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.

Οι τέσσερις νέοι δορυφόροι που προορίζονται αποκλειστικά για την Ελλάδα διαθέτουν ακόμη πιο προηγμένους θερμικούς αισθητήρες, οι οποίοι μπορούν να εντοπίζουν πηγές θερμότητας ακόμη και όταν αυτές καλύπτονται από πυκνό καπνό, προσφέροντας στους πυροσβέστες πολύ πιο αξιόπιστη εικόνα της κατάστασης σε συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.

«Πρόκειται για μια τεχνολογία που αλλάζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τις δασικές πυρκαγιές», τονίζει ο Ιωάννης Λαντούρης.

Όπως επισημαίνει, πλέον δεν είναι απαραίτητο να προηγηθεί αναφορά από κάποιον πολίτη προκειμένου να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες. Το σύστημα μπορεί να εντοπίσει τα πρώτα θερμικά ίχνη μιας νέας εστίας, να τα αξιολογήσει άμεσα και να δώσει τη δυνατότητα στις αρχές να αντιδράσουν πολύ νωρίτερα, πριν η φωτιά αποκτήσει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Ξενοδοχεία: Η Αθήνα διατηρεί το τουριστικό της momentum στο α’ εξάμηνο – Μικρή υποχώρηση της πληρότητας

ΠΙΣ: Πώς να προστατευτούμε από τις εκτεταμένες πυρκαγιές

Κικίλιας: Οι μεταναστευτικές ροές μειώθηκαν 34% στα θαλάσσια σύνορα