Παύλος Ξηραδάκης: «Να δημιουργηθούν ανταγωνιστικά χρηματοδοτικά και φορολογικά κίνητρα για ναυπηγήσεις εντός Ελλάδας και Ευρώπης»

Στην έρευνα του mononews για το αφιέρωμα «Ποσειδώνια 2026», εφοπλιστές και παράγοντες της ελληνικής ναυτιλίας απαντούν σε 2 κρίσιμα ερωτήματα: τι ζητάνε από την Πολιτεία για την ενίσχυση της Ελληνικής Ναυτιλίας και τις εκτιμήσεις τους για τις γεωστρατηγικές εξελίξεις.

Στο πλαίσιο της έρευνας, o Παύλος Ξηραδάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών, Ναυαγοσωστικών, Αντιρρυπαντικών & Πλοίων Υποστήριξης Υπεράκτιων Εγκαταστάσεων, απαντά στο mononews τα εξής:

1. Τι περιμένετε από την κυβέρνηση και την Πολιτεία για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου της ελληνικής ναυτιλίας;

Ο κλάδος μας δεν ζητά περισσότερη γραφειοκρατία. Ζητά σαφείς κανόνες, πραγματική εφαρμογή τους και ένα σταθερό περιβάλλον που να διασφαλίζει ασφάλεια, υγιή ανταγωνισμό και επενδύσεις.

Στην Ελλάδα, πολλές φορές, η πραγματική πρόκληση δεν είναι η ψήφιση των νόμων, αλλά η εφαρμογή τους. Δυστυχώς, συχνά αναζητούνται «χαραμάδες» που παρακάμπτουν το πνεύμα του νόμου. Αυτές οι χαραμάδες πρέπει να κλείσουν.

Έχουν ήδη περάσει περισσότερα από δύο χρόνια από την έναρξη εφαρμογής του ΠΔ 83/2022 και ακόμη εκκρεμούν κρίσιμα ζητήματα σχετικά με την πλήρη εφαρμογή των κανονισμών ασφαλούς ρυμούλκησης στα λιμάνια της χώρας.

Για παράδειγμα, δεν μπορεί το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας να εφαρμόζει κανονισμό ασφαλούς ρυμούλκησης ο οποίος δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις του Προεδρικού Διατάγματος. Το θέμα δεν είναι τυπικό αλλά ουσιαστικό και συνδέεται άμεσα με το επίπεδο ασφάλειας των επιχειρήσεων ρυμούλκησης εντός του λιμένα Πειραιά.

Συγκεκριμένα, προκαλεί τεράστια ανησυχία το γεγονός ότι ο νέος κανονισμός του ΟΛΠ δεν προβλέπει επαρκείς απαιτήσεις πυρόσβεσης για τα ρυμουλκά, δημιουργώντας επιχειρησιακά κενά σε κρίσιμα σενάρια αντιμετώπισης περιστατικών πυρκαγιάς. Μάλιστα, ο ίδιος ο ΟΛΠ διαθέτει σχετική μελέτη της Lloyd’s Register, η οποία επισημαίνει ρητά την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένων πυροσβεστικών δυνατοτήτων στα ρυμουλκά που εξυπηρετούν τα κρουαζιερόπλοια στις λιμενικές εγκαταστάσεις του ΟΛΠ, ώστε να μπορούν να συνδράμουν αποτελεσματικά τόσο στον περιορισμό εξάπλωσης πυρκαγιάς όσο και στην ασφαλή εκκένωση επιβατών.

Ακόμη σοβαρότερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι δεν προβλέπεται καν η αναγκαιότητα πυροσβεστικών μέσων στα ρυμουλκά που εξυπηρετούν πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, τη στιγμή που διεθνώς αυτά αναγνωρίζονται πλέον ως ο υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς σε πλοία. Είναι αδιανόητο να αγνοούνται τόσο κρίσιμα επιχειρησιακά δεδομένα σε έναν κανονισμό που αφορά την ασφάλεια του μεγαλύτερου λιμένα της χώρας.

Επιπλέον, ενώ διεθνώς εφαρμόζονται συγκεκριμένα μαθηματικά πρότυπα και επιχειρησιακά μοντέλα για τον υπολογισμό της απαιτούμενης ελκτικής ικανότητας των ρυμουλκών, ανάλογα με τον τύπο, το μέγεθος, το εκτόπισμα και τις συνθήκες χειρισμού κάθε πλοίου, τα οποία έχουν ενσωματωθεί στο ΠΔ 83/2022, στον νέο κανονισμό του ΟΛΠ δεν αποτυπώνεται πλήρως η εφαρμογή αυτών των διεθνών προτύπων.

Χωρίς σαφείς και αξιόπιστους κανόνες δεν μπορεί να υπάρξει ούτε ασφάλεια ούτε υγιής ανταγωνισμός ούτε σοβαρές επενδύσεις.

Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι η ανανέωση του στόλου και η αναγέννηση της ναυπηγικής βιομηχανίας.

Οι ανάγκες του κλάδου για την επόμενη δεκαετία υπολογίζονται σε περίπου 60 έως 70 νέα ρυμουλκά και πλοία υποστήριξης, συνολικής αξίας που προσεγγίζει τα 700 εκατομμύρια ευρώ.

Το ερώτημα είναι απλό: θέλουμε αυτά τα κεφάλαια να επενδυθούν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη ή να συνεχίσουν να κατευθύνονται σε ναυπηγεία τρίτων χωρών;

Η ελληνική ναυτιλία επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ διεθνώς. Αν δεν δημιουργηθούν ανταγωνιστικά χρηματοδοτικά και φορολογικά κίνητρα για ναυπηγήσεις εντός Ελλάδας και Ευρώπης, αυτή η αξία θα συνεχίσει να φεύγει εκτός.

Η ναυπηγική βιομηχανία δεν είναι μόνο οικονομία. Είναι στρατηγική αυτονομία, ασφάλεια και εθνική ισχύς.

Χρειαζόμαστε ένα ρεαλιστικό ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο που να στηρίζει επενδύσεις, τεχνολογία και ανανέωση στόλου, χωρίς υπερβολές που τελικά καθιστούν τις επενδύσεις μη βιώσιμες.

2. Ποια είναι η πρόβλεψή σας για τις γεωπολιτικές εξελίξεις και πόσο θα επηρεάσουν τον κλάδο σας, την ελληνική και παγκόσμια ναυτιλία;

Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε συνεχείς γεωπολιτικές εντάσεις, επιθέσεις σε πλοία, περιστατικά ασφάλειας σε κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές και πλέον ακόμη και νέες μορφές απειλών, όπως θαλάσσια drones, που δημιουργούν σοβαρό προβληματισμό για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και των λιμενικών υποδομών.

Το κόστος των υπηρεσιών και των μεταφορών έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά και κανείς δεν γνωρίζει πού μπορεί να φτάσει αυτή η κατάσταση. Αυτό επηρεάζει άμεσα το παγκόσμιο εμπόριο, την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, τις οικονομίες και φυσικά τη ναυτιλία.

Εκτιμώ ότι βαδίζουμε σε αρκετά σκοτεινά και αχαρτογράφητα μονοπάτια, όπως σε κάθε παγκόσμια κρίση και δημιουργίας νέας τάξης πραγμάτων.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, με τεράστια εξάρτηση από τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τη θαλάσσια οικονομία, οι κίνδυνοι είναι ακόμη μεγαλύτεροι.

Εάν συμβεί ένα σοβαρό ατύχημα σε δεξαμενόπλοιο στην ελληνική θαλάσσια περιοχή, οι συνέπειες μπορεί να είναι τεράστιες, περιβαλλοντικές, οικονομικές, τουριστικές αλλά και γεωπολιτικές. Θα επηρεαστεί η εικόνα της χώρας, η οικονομία και συνολικά η εθνική σταθερότητα.

Για αυτό εκτιμώ ότι χρειάζονται ισχυρότερες υποδομές θαλάσσιας ασφάλειας, ναυαγοσωστικά και πλοία με αναβαθμισμένες δυνατότητες πυρόσβεσης και μέσα αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης στην ανοιχτή θάλασσα, καλύτερος συντονισμός των εμπλεκομένων φορέων και σοβαρός στρατηγικός σχεδιασμός.

Η ναυτιλία δεν είναι μόνο ένας οικονομικός κλάδος. Είναι κρίσιμη εθνική και διεθνής υποδομή.

Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, η ασφάλεια στη θάλασσα δεν αποτελεί πλέον μόνο ναυτιλιακό ζήτημα. Αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας, οικονομικής ανθεκτικότητας και στρατηγικής σταθερότητας της χώρας.