Ένα παράθυρο στο παρελθόν –Χιλιάδες ασημένια νομίσματα κρυμμένα σε σπίτι κοντά στο Κρεμλίνο

Χιλιάδες. Για την ακρίβεια 20.000 ασημένια νομίσματα κρυμμένα σ΄ ένα σπίτι κοντά στο Κρεμλίνο στη Μόσχα συνιστούν την ανακάλυψη ενός εντυπωσιακού θησαυρού του 16ου-17ου αιώνα. Από εκείνους που σπανιότατα μπορεί να εντοπισθούν σήμερα. Αποθηκευμένα προσεκτικά άλλωστε, μέσα σε ένα κεραμικό αγγείο και κρυμμένα στον δεύτερο όροφο της κατοικίας ενός μεγάλου εμπόρου της εποχής περίμεναν υπομονετικά για μερικούς αιώνες ώσπου να εμφανιστούν.

Το σπίτι ανήκε στον εξέχοντα έμπορο της Μόσχας Αβέρκι Κιρίλοφ, που δεν ήταν μόνο πλούσιος, ως ιδιοκτήτης επιχειρήσεων εξόρυξης αλατιού αλλά και ένας ισχυρός αξιωματούχος, καθώς επέβλεπε το εμπόριο, τα οικονομικά και τη φορολογία στην περιοχή. Έμποροι όπως ο Κιρίλοφ είχαν παίξει κρίσιμο ρόλο εξάλλου, στην οικονομική ζωή της Ρωσίας, ενεργώντας ως μεσάζοντες μεταξύ των περιφερειακών παραγωγών, των ξένων εμπόρων και του κράτους. Το πολυτελές και εντυπωσιακό πέτρινο σπίτι του έτσι, αντανακλούσε την κοινωνική του θέση, διαθέτοντας πλούσια διακοσμητικά στοιχεία, όπως τα παράθυρα, οι κομψοί ημικίονες, οι παραστάδες και τα γείσα. Σύγχρονες μαρτυρίες υποδηλώνουν μάλιστα, ότι οι επισκέπτες της πόλης εντυπωσιάζονταν συχνά από την υπέροχη πρόσοψη του σπιτιού, την καταπράσινη αυλή του με τον κήπο και το πλούσια επιπλωμένο εσωτερικό, που καταδείκνυε την ευημερία και το γούστο ενός από τα πιο εξέχοντα άτομα στη Μόσχα.

Η Εποχή των Ταραχών

Η ανακάλυψη όμως, θεωρείται ότι προσφέρει και νέες γνώσεις για το εμπόριο και τον πλούτο αλλά και για την πολιτική αβεβαιότητα στη στροφή του 16ου-17ου αιώνα.

Συγκεκριμένα, οι ειδικοί που μελέτησαν τον θησαυρό χρονολόγησαν προκαταρκτικά τα νομίσματα στα τέλη του 1500 και στις αρχές του 1600, μια περίοδο που χαρακτηρίστηκε από βαθιές αναταραχές στη ρωσική ιστορία. Αυτή η εποχή περιλαμβάνει το τέλος της δυναστείας Ρούρικ και την έναρξη της Εποχής των Ταραχών, όπως αποκαλείται, που χαρακτηρίζεται από πολιτικό χάος, οικονομική αναστάτωση και ξένες παρεμβάσεις. Σε τέτοιες ασταθείς εποχές, η συσσώρευση ασημένιων νομισμάτων ήταν μια κοινή στρατηγική επιβίωσης. Άλλωστε το ασήμι δεν χρησίμευε μόνον ως νόμισμα αλλά και ως αξιόπιστο μέσο αποθήκευσης, όταν η εμπιστοσύνη στην πολιτική εξουσία και στις νομισματικές μεταρρυθμίσεις ήταν χαμηλή.

Η ανακάλυψη έτσι, ενός τόσο μεγάλου θησαυρού μέσα σε μια ιδιωτική κατοικία υποδηλώνει όχι μόνο τον προσωπικό πλούτο, αλλά και τη στρατηγική σημασία της προστασίας των περιουσιακών στοιχείων σε περιόδους αστάθειας. Το σπίτι του Κιρίλοφ, που βρίσκεται και κοντά σε μεγάλους εμπορικούς δρόμους κατά μήκος του ποταμού Μόσχας, θα ήταν επομένως ένα ιδανικό μέρος για την διακριτική αποθήκευση τιμαλφών.

Ένα παράθυρο στο παρελθόν, χαρακτηρίζεται κατόπιν αυτών σήμερα η ανακάλυψη μετατρέποντας αυτό το ιστορικό κτίριο σε έναν απτό σύνδεσμο με το παρελθόν της Μόσχας. Τα ασημένια νομίσματα που ήταν κρυμμένα πριν από αιώνες αφηγούνται τώρα μια ιστορία προσοχής, πλούτου και αβεβαιότητας υπενθυμίζοντας, ότι ακόμη και μέσα από πέτρινους τοίχους με θέα στον ποταμό, η ιστορία διαμορφώθηκε από αποφάσεις που ελήφθησαν σε περιόδους φόβου και ελπίδας.

Ο κάτοχος των νομισμάτων

Σε ποιον μπορεί να ανήκουν όμως, τα νομίσματα;

Παρ΄όλο που ο θησαυρός βρέθηκε στην κατοικία του Κιρίλοφ, δεδομένου του χρόνου που έχει περάσει οι ιστορικοί προειδοποιούν να μην θεωρηθεί αμέσως ως προσωπική ιδιοκτησία του.

Εξετάζονται έτσι, αρκετές πιθανότητες: Πρώτη φυσικά να επρόκειτο για προσωπικές αποταμιεύσεις του Αβέρκι Κιρίλοφ, που συσσωρεύτηκαν μέσω εμπορίου μεγάλων αποστάσεων και εμπορικών δραστηριοτήτων. Ενδεχομένως όμως, να ήταν ένα συλλογικό εμπορικό κεφάλαιο, προσωρινά αποθηκευμένο για φύλαξη κατά τη διάρκεια αναταραχών. Ή ακόμη, να επρόκειτο για κεφάλαια, που προορίζονταν για εμπόριο ή φορολογία. Σε κάθε περίπτωση όμως, ήταν κρυμμένα και δεν ανακτήθηκαν ποτέ, λόγω αιφνίδιου θανάτου, εξορίας ή πολιτικών γεγονότων.

Παρόμοιοι θησαυροί εξάλλου, από αυτή την περίοδο αλλά και πολύ παλαιότερες -στη Ελλάδα έχουν βρεθεί παρόμοιοι θησαυροί από την αρχαιότητα-συχνά παρέμειναν ανέγγιχτοι για αιώνες, ειδικά αν οι ιδιοκτήτες τους δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν, στην προκειμένη περίπτωση λόγω του χάους της Εποχής των Ταραχών.

Νομισματικά Στοιχεία

Ενώ τα ακριβή στοιχεία – οι επιγραφές και οι απεικονίσεις – των νεοανακαλυφθέντων νομισμάτων βρίσκονται ακόμη υπό μελέτη, συγκρίσιμα ευρήματα παρέχουν πολύτιμο πλαίσιο για τους ειδικούς. Το 2024 έτσι, ειδικοί είχαν ανακαλύψει ασημένια νομίσματα στο Μουσείο Κιρίλο- Μπελοζέρσκι, που έφεραν επιγραφές όπως «Μέγας Πρίγκιπας Ιβάν» και «Μέγας Πρίγκιπας Ντμίτρι», καθώς και εικόνες του Αγίου Γεωργίου του Νικηφόρου.

Πρόκειται για χαρακτηριστικά, που είναι τυπικά για ασημένια καπίκια, τα οποία κόπηκαν σε περιόδους αμφισβήτησης της εξουσίας, όταν πολλαπλοί ηγεμόνες ή διεκδικητές εξέδιδαν ταυτόχρονα το νόμισμά τους. (Καπίκι είναι το μικρό ρωσικό, ασημένιο νόμισμα που χρησιμοποιήθηκε ως βασική μονάδα νομίσματος τον 16ο και 17ο αιώνα: 100 καπίκια αξίζουν 1 ρούβλι ή 1 χρίβνια.)

Αναζητούνται έτσι, και παρόμοιες επιγραφές σε διάφορα θησαυροφυλάκια, προκειμένου να προσδιοριστεί η ακριβής πολιτική φάση κατά την οποία κόπηκαν τα νομίσματα του θησαυρού. Εκτός αυτού οι ειδικοί θα προσδιορίσουν επακριβώς την σύνθεση και την αξία των νομισμάτων, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές συντήρησης και ανάλυσης.

Πέρα από τη χρηματική αξία εξάλλου, η ανακάλυψη προσφέρει στους ιστορικούς μια σπάνια εικόνα της αστικής ζωής, της εμπορικής συμπεριφοράς και των οικονομικών στρατηγικών κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο ταραγμένες εποχές της Ρωσίας.

Διαβάστε επίσης:

UniCredit: Θα επιστρέψει 50 δισ. ευρώ στους επενδυτές έως το 2030

Θρίλερ κατασκοπείας στις Ένοπλες Δυνάμεις: Στο μικροσκόπιο δίκτυο «πυραμίδα» και γυναίκα-κλειδί πίσω από τη στρατολόγηση

Red Hills με την υπογραφή της Georges Batzios Architects – mononewsTV