Πολιτισμός

Ένα μαρμάρινο αυγό για την γέννηση της Ωραίας Ελένης σε βραχονησίδα της Μάνης


Η Ωραία Ελένη δεν θα μπορούσε να γεννηθεί όπως οι άλλοι θνητοί, ο μύθος της επιφύλασσε ιδιαίτερη μοίρα και οι θεοί επίσης, αφού από το σμίξιμο της Λήδας με τον Δία- Κύκνο είδε το φως του ήλιου η ωραιότερη γυναίκα της αρχαίας Ελλάδας. Και όχι μόνη της, όπως περιγράφεται στην «Ελένη» του Ευριπίδη, αφού από το αυγό που εναπόθεσε βραχονησίδα Πέφνο της Μάνης η Λήδα γεννήθηκαν επίσης η Κλυταιμνήστρα και οι Διόσκουροι, Κάστορας και Πολυδεύκης, τους οποίους οι Σπαρτιάτες λάτρευαν ως ημίθεους κι όταν ρίχνονταν στη μάχη έψελναν τον παιάνα προς τιμή τους.

Όλα αυτά τα ωραία ζωντάνεψαν το περασμένο Σάββατο στον Άγιο Δημήτριο της Στούπας, όπου εγκαινιάστηκε το μνημείο των Διόσκουρων, ένα μαρμάρινο γλυπτό αυγό, που τοποθετήθηκε στη βραχονησίδα. Στην επιφάνειά του έχει χαραχθεί από τον καλλιτέχνη Γιάννη Γκούζο, το σμίξιμο της Λήδας με τον Δία-Κύκνο ενώ στο λιμάνι του Αγίου Δημητρίου, απέναντι από τη βραχονησίδα, τοποθετήθηκε η μαρμάρινη πλάκα στην οποία καταγράφεται ο μύθος της γέννησης της Ωραίας Ελένης και των Διόσκουρων μέσα από κείμενο του καθηγητή Πέτρου Θέμελη, ο οποίος συνέβαλε στην τεκμηρίωση της απεικόνισης επί του μνημείου.

Ο γλύπτης Γιάννης Γκούζος στη βραχονησίδα Πέφνος ενώ φιλοτεχνεί το μαρμάρινο
αυγό, που αναφέρεται στο μύθο του Δία –Κύκνου και της Λήδας

Όπως αναφέρεται στο κείμενο του κ. Θέμελη «Σύμφωνα με πανάρχαιο μύθο που διασώζεται στην τραγωδία του Ευριπίδη “Ελένη” (στ. 17 και 252), ο ύπατος των θεών Ζευς, ερωτευμένος με την πανέμορφη Λήδα, σύζυγο του βασιλιά της Σπάρτης Τυνδάρεω, μεταμορφωμένος σε πάλλευκο Κύκνο καταδιωκόμενο τάχα από αετό, κατέφυγε για προστασία στην τρυφερή αγκαλιά της Λήδας. Η κρυφή, ερωτική ένωση θεού και θνητής ολοκληρώθηκε στο βραχώδες νησάκι Πέφνος, κοντά στην ακτή, όπου αργότερα, η Λήδα έφερε στο φως το περίφημο αυγό, από όπου ξεπήδησαν με τη σειρά οι Διόσκουροι Κάστωρ και Πολυδεύκης και η “Ωραία Ελένη”, η μοιραία γυναίκα του Μενέλαου, του Πάρη και της άμοιρης Τροίας».

Μαρμάρινη πλάκα στο λιμανάκι του Αγίου Δημητρίου Στούπας, με κείμενο που
αναφέρεται στο μύθο των Διόσκουρων

Να σημειωθεί μάλιστα, ότι στο νησάκι της Πέφνου υπήρχαν στην αρχαιότητα χάλκινα αγάλματα των Διοσκούρων, των οποίων η τύχη ωστόσο είναι άγνωστη.
Την πρωτοβουλία για την ανίδρυση του μνημείου είχε ένας ιδιώτης ο κ. Ηλίας Μουτζούρης ενώ αποφασιστική ήταν η συμμετοχή του κ. Θέμελη, ανασκαφέα, όπως είναι γνωστό, της Αρχαίας Μεσσήνης, ο οποίος ανέλαβε το συντονισμό του έργου. Την χρηματοδότησή του εξάλλου έκανε ο δήμος Δυτικής Μάνης το έργο με το ποσό των 5.000 ευρώ.

Τα εγκαίνια του μνημείου έγιναν από την υπουργό Πολιτισμού, που όπως σημείωσε «Οι αρχαίοι Έλληνες διακρίνονται για τη γόνιμη, μυθοπλαστική τους φαντασία, όμως οι ίδιοι οι μύθοι εμπεριέχουν και πολλές φορές υποδηλώνουν ιστορικά δεδομένα.

Οι μύθοι απεικονίστηκαν σε όλες τις μορφές τέχνης της αρχαιότητας _ο συγκεκριμένος μύθος κοσμεί ένα εξαιρετικής ποιότητας ψηφιδωτό στην Παλαίπαφο της Κύπρου_ αλλά υπήρξαν και πηγή έμπνευσης όλων των μεγάλων ζωγράφων της Αναγέννησης και όχι μόνον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο περίφημος πίνακας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που με μοναδικό τρόπο απεικονίζει την στιγμή της γέννησης των παιδιών της Λήδας».

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη με τον καθηγητή Πέτρο Θέμελη δίπλα της στα εγκαίνια του έργου


ΣΧΟΛΙΑ