Άρτεμις Ποταμιάνου στη Στοκχόλμη: Έκθεση – σχόλιο για την γυναίκα και τις κοινωνικές ανισότητες

«Με ποια πλευρά είσαι εσύ;». Είναι το ερώτημα που απευθύνει η Άρτεμις Ποταμιάνου στον θεατή καλώντας τον να πάρει θέση απέναντι στις κοινωνικές ανισότητες και αντιξοότητες που αντιμετωπίζει η γυναίκα στο σύγχρονο κόσμο. Κι αυτό το ερώτημα διατυπώνεται τώρα και στη Σουηδία, συγκεκριμένα στην ID Gallery της Στοκχόλμης όπου από τις 24 Απριλίου η εικαστικός και επιμελήτρια τέχνης, συνεργάτιδα της ΕΝΙΑ Gallery παρουσιάζει την εκθεσιακή ενότητα «Which side are you on? ». Ένα οξύ σχόλιο πάνω στις κοινωνικές συνθήκες, που μπορεί να σημαίνουν είτε την προστασία αλλά είτε και τον περιορισμό για τη γυναίκα. Στην εγκατάστασή της έτσι, η εικαστικός συνθέτει μια περιβαλλοντική αφήγηση, που εκτυλίσσεται στον χώρο ως στοχασμός πάνω στο σύνολο της γυναικείας εμπειρίας σε αντιπαραβολή με το ανεκπλήρωτο ακόμη, όνειρο της ελευθερίας και της ουσιαστικής ισότητας.

Σε μια site-specific εγκατάσταση μετασχηματίζεται κατόπιν αυτού ο εκθεσιακός χώρος, ο οποίος λειτουργεί μεταφορικά ως κλωβός, μέσα στον οποίο αναπτύσσεται μια σειρά από περίτεχνα κλουβιά. Στο εσωτερικό τους, η καλλιτέχνιδα εγκλείει αντικείμενα, που λειτουργούν ως σύμβολα κοινωνικά κατασκευασμένων ρόλων και προσδοκιών, όπως παιχνίδια που παραδοσιακά απευθύνονται σε κορίτσια και υποδηλώνουν μια πρώιμη προετοιμασία για την οικιακή ζωή και τη μητρότητα, μαζί με ρολόγια, κλειδιά και ταυτότητες. Στοιχεία, που στο σύνολό τους αναδεικνύουν την εμμονή στερεοτύπων, τα οποία ορίζουν και περιορίζουν την αντιληπτή φύση της γυναίκας.

Τα κλουβιά καταφύγιο και φυλακή

Περιμετρικά της εγκατάστασης αναπτύσσεται μια χειροποίητη ταπετσαρία που παραπέμπει σε άλλες εποχές, με κλασικά φυτικά μοτίβα μέσα στα οποία ενσωματώνονται κρυμμένα μάτια ως σιωπηλοί παρατηρητές που υπενθυμίζουν μια διαρκή επιτήρηση και ενισχύουν το αίσθημα του ελέγχου και του περιορισμού.

Αντλώντας από τη μορφολογία της ιστορίας της τέχνης, η Ποταμιάνου αναφέρεται σε απεικονίσεις γυναικείων μορφών μπροστά από ανοιχτά κλουβιά, που απελευθερώνουν πουλιά στον αέρα.

Μια χειρονομία που ιστορικά συνδέεται με την απελευθέρωση και την εύθραυστη υπόσταση του γυναικείου υποκειμένου, μόνον που εδώ γίνεται μία επανεξέταση αυτής της χειρονομίας.

Το ίδιο το κλουβί εξάλλου, απηχώντας τις περίτεχνες κατασκευές παλαιότερων εποχών, που συχνά αναπαρήγαγαν αρχιτεκτονικές μορφές δανείζεται τη δομή ενός αποδομημένου κτηρίου. Αναδύεται έτσι, ως ένα αμφίσημο σύμβολο, που ταλαντεύεται ανάμεσα στο καταφύγιο και τη φυλακή, ανάλογα με την οπτική του θεατή.

Με ποια πλευρά είσαι;

Η παρουσίαση όμως πλαισιώνεται και από ένα βίντεο, το Art scene – Art seen ως μια διπλή προβολή δύο βίντεο σε άμεση συνέργεια. Το πρώτο συγκροτείται από ένα κολάζ αποσπασμάτων όπου γνωστοί καλλιτέχνες μιλούν για το έργο τους ενώ το δεύτερο συνθέτει κινηματογραφικές σκηνές που απεικονίζουν τη ζωή καλλιτεχνών σε στιγμές δημιουργίας. Πρόκειται για μία παράλληλη δομή μέσα από την οποία το έργο εξετάζει τη ζωή, τον αγώνα, τον φόβο της αποτυχίας και τη διαρκή αναζήτηση της αναγνώρισης, καθώς και τους μηχανισμούς και τις «παρασκηνιακές» διαδικασίες της καλλιτεχνικής καταξίωσης.

Η αντιπαραβολή της βιωμένης πραγματικότητας με την στιλιζαρισμένη, συχνά εξιδανικευμένη κινηματογραφική της απεικόνιση συγκροτεί εν τέλει, ένα αιχμηρό σχόλιο πάνω στους μύθους, που περιβάλλουν την καλλιτεχνική ταυτότητα. Είτε αυτοί κατασκευάζονται από τη βιομηχανία του κινηματογράφου είτε αναπαράγονται από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Σε κάθε περίπτωση όμως, τα έργα από κοινού καλούν τον θεατή να αναστοχαστεί πάνω σε συστήματα αναπαράστασης, ελέγχου και αυτοπροσδιορισμού, θέτοντας ένα ανοιχτό ερώτημα: Με ποια πλευρά είσαι;

Με σπουδές στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και στο Πανεπιστήμιο του Στάφορντσαϊρ και με μεγάλο αριθμό ατομικών εκθέσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό η Άρτεμις Ποταμιάνου έχει επιμεληθεί επίσης τις εκθέσεις σημαντικών εικαστικών καλλιτεχνών της διεθνούς σκηνής ενώ είναι ακόμη, ιδρύτρια και διευθύντρια του Platforms Project – Independent Art.

Διαβάστε επίσης:

Πλαστικά Θράκης: Ισχυρή παρουσία για το 2025 με πωλήσεις €389,6 εκατ. και EBITDA στα €48,4 εκατ.

Buy, Hold or Sell: Άμεση ανάλυση για ΔΕΗ, ΕΛΠΕ, ΕΤΕ, ΟΤΕ

Καταγγελίες για συνδέσεις του σεΐχη Μανσούρ με χρηματοδότηση και οπλισμό παραστρατιωτικών στο Σουδάν