Προκαλούν οι Τούρκοι: Νέα dogfights στον ουρανό του Αιγαίου

Παραμονές της συνάντησης Γεραπετρίτη – Φιντάν στη Σόφια, η Άγκυρα έδειξε, το πρωί του Σαββάτου (6 Ιουνίου) το πραγματικό της πρόσωπο στο Αιγαίο. Οπλισμένα  με πυραύλους αέρος – αέρος τουρκικά F-16 προχώρησαν σε παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου, ενώ είχαν εμπλακεί και σε εικονικές αερομαχίες.

Όπως αναφέρουν στρατιωτικές πηγές στο mononews.gr οι αερομαχίες πραγματοποίηθηκαν σε ύψος 18.000 ποδών, τη στιγμή που τα ελληνικά F-16 viper («Οχιές») έβαλαν γρήγορα στο στόχαστρό τους τα τουρκικά μαχητικά και τους πήραν πολύ εύκολα την ουρά.

Είναι η δεύτερη φορά μέσα σε λίγες ημέρες που οπλισμένα τουρκικά μαχητικά, παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο και εμπλέκονται σε dogfights. Κάτι σίγουρα που χαλούν το κλίμα των ήρεμων ουρανών στο Αιγαίο.

Συνολικά το Σάββατο εισήλθαν 9 τουρκικά αεροσκάφη, ήτοι δύο οπλισμένα F-16, δυο κατασκοπευτικά ελικοφόρα  ΑΤR-72, δύο επίσης κατασκοπευτικά drones και ένα…ελικόπτερο Σικόρσκι.

Όλα αυτά πραγματοποίησαν συνολικά 8 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και εννέα παραβιάσεις (που αποτελούν ρεκόρ των τελευταίων μηνών) του εθνικού εναέριου χώρου, όχι μόνον στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο, όπου συνήθως προκαλούν αλλά και στο Βορειοανατολικό Αιγαίο.

Και μάλιστα προκαλούν  στις αρχές καλοκαιριού παραβιάζοντας για άλλη μια φορά τη συμφωνία Παπούλια- Γιλμάζ που απαγορεύει τις εκατέρωθεν ενέργειες στο Αιγαίο κατά τους τουριστικούς μήνες και κατά τις εθνικές και θρησκευτικές εορτές.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία Παπούλια – Γιλμάζ

Το περίφημο Μνημόνιο Παπούλια–Γιλμάζ, που υπεγράφη στις 27 Μαΐου 1988 στη Βουλιαγμένη από τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Κάρολο Παπούλια, και τον Τούρκο ομόλογό του, Μεσούτ Γιλμάζ, εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα για παραβίαση του πνεύματος ή και των προβλέψεών του, το μνημόνιο παραμένει το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζονται τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μεταξύ των δύο χωρών.

Βασικός στόχος του μνημονίου ήταν η αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο και η αποτροπή περιστατικών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κρίση ή σύγκρουση. Για τον σκοπό αυτό, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στον αμοιβαίο σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των δύο κρατών, καθώς και στην τήρηση των διεθνών κανόνων που διέπουν τη ναυσιπλοΐα και τις αεροπορικές μετακινήσεις στο Αιγαίο.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η συμφωνία για τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων με τρόπο που να αποφεύγεται η δέσμευση μεγάλων περιοχών για εκτεταμένα χρονικά διαστήματα, η απομόνωση θαλάσσιων ή εναέριων ζωνών και η πραγματοποίησή τους κατά την τουριστική περίοδο ή τις μεγάλες εθνικές και θρησκευτικές εορτές. Παράλληλα, προβλεπόταν η διατήρηση διαύλων επικοινωνίας μέσω της διπλωματικής οδού, ώστε να αντιμετωπίζονται έγκαιρα ζητήματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν εντάσεις.

Είχε συμφωνηθεί μεταξύ άλλων:

Τα δύο μέρη αναγνωρίζουν την υποχρέωση σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας αμφοτέρων, καθώς και το δικαίωμα χρήσης της ανοιχτής θάλασσας και του διεθνούς εναέριου χώρου του Αιγαίου.

Κατά τη διεξαγωγή εθνικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην ανοιχτή θάλασσα και στον διεθνή εναέριο χώρο, τα δύο μέρη θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια να αποφεύγουν την παρακώλυση της ομαλής ναυσιπλοϊας και εναέριας κυκλοφορίας, όπως διασφαλίζονται σύμφωνα με τα διεθνή κείμενα, κανόνες και κανονισμούς. Αυτό θα συμβάλει στην εξάλειψη αδικαιολόγητων εστιών έντασης και στη μείωση των κινδύνων σύγκρουσης.

Τα δύο μέρη συμφώνησαν ότι ο σχεδιασμός και διεξαγωγή των εθνικών στρατιωτικών ασκήσεων στην ανοιχτή θάλασσα και στο διεθνή εναέριο χώρο, που απαιτούν την έκδοση ΝΟΤΑΜ ή όποιας άλλης μορφής αναγγελία ή προειδοποίηση, θα διεξάγονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποφεύγονται επίσης στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τα ακόλουθα:

α) Η απομόνωση ορισμένων περιοχών.

β) Η δέσμευση περιοχών ασκήσεων για μεγάλες χρονικές περιόδους

γ) Η διεξαγωγή τους στη διάρκεια της αιχμής της τουριστικής περιόδου και των κυριότερων εθνικών και θρησκευτικών εορτών.

Εξυπακούεται ότι ο σχεδιασμός και η διεξαγωγή όλων των εθνικών και στρατιωτικών δραστηριοτήτων θα πραγματοποιείται σύμφωνα με τους υφιστάμενους διεθνείς κανόνες, κανονισμούς και διαδικασίες.

4. Προς τον σκοπό επίτευξης των παραπάνω και με την επιφύλαξη των υφιστάμενων διεθνών κανονισμών και διαδικασιών, οι δύο πλευρές θα προβαίνουν, όταν τούτο απαιτείται, στη δέουσα επικοινωνία διά της διπλωματικής οδού.

5. Οι διατάξεις του μνημονίου αυτού θα ισχύουν και θα εφαρμόζονται σε πλήρη συμφωνία με τις διατάξεις του κοινού ανακοινωθέντος Τύπου του Νταβός».

Στην κοινή ανακοίνωση που ακολούθησε την υπογραφή του μνημονίου, οι δύο πλευρές εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις, υπογράμμισαν την ανάγκη αποφυγής προκλητικών δηλώσεων και αναγνώρισαν τον ρόλο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στη διατήρηση ενός πνεύματος συνεργασίας. Παράλληλα, συμφώνησαν στην ενίσχυση της συνεργασίας σε ζητήματα όπως η τρομοκρατία, η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο.

Χρόνια μετά την υπογραφή του, το Μνημόνιο Παπούλια–Γιλμάζ εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κείμενα αποκλιμάκωσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με πολλά από τα προβλεπόμενα μέτρα να παραμένουν ακόμη και σήμερα ζητούμενα στην πράξη.