Μετά την απόρριψη της πρότασης των ΗΠΑ για τερματισμό των εχθροπραξιών, το Ιράν σπεύδει να «αγκαλιάσει» την πρόταση ειρήνευσης τεσσάρων σημείων του Κινέζου Προέδρου Σι Τζινπίνγκ για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Το παράδοξο; Η πρόταση αυτή διατυπώθηκε επίσημα στις 14 Απριλίου 2026 κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Σι με τον ηγέτη των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) – μιας χώρας που τους τελευταίους δύο μήνες έχει δεχθεί τον μεγαλύτερο όγκο πληγμάτων από ιρανικές δυνάμεις και πληρεξουσίους.

1

Η Διπλωματία του «Καταφυγίου»

Η δημόσια στήριξη του Ιρανού πρεσβευτή στο Πεκίνο, Αμπντολρεζά Ραχμανί Φαζλί, προς το κινεζικό σχέδιο δεν είναι μια απλή πράξη καλής θέλησης. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή αναζήτησης «διπλωματικού καταφυγίου». Μετά το «όχι» στην Ουάσιγκτον, η Τεχεράνη κινδύνευε με πλήρη διπλωματική απομόνωση και ενδεχομένως μια νέα κλιμάκωση των κυρώσεων ή των στρατιωτικών αντιποίνων. Στρεφόμενο προς την Κίνα, το Ιράν επιχειρεί να μετατοπίσει το κέντρο βάρους των διαπραγματεύσεων από τη Δύση στην Ανατολή, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως έναν «λογικό παίκτη» που επιθυμεί την ειρήνη, αρκεί αυτή να μην επιβάλλεται από αμερικανικούς όρους.

Το γεγονός ότι το Ιράν στηρίζει μια πρόταση που απευθυνόταν αρχικά στα ΗΑΕ αποτελεί ενδεχομένως πολιτικό κυνισμό. Ενώ τα ιρανικά drones και οι πύραυλοι συνεχίζουν να απειλούν τις υποδομές των Εμιράτων, η ιρανική διπλωματία χρησιμοποιεί την Κίνα για να ενισχύσει την εικόνα της. Η Τεχεράνη ουσιαστικά λέει στο Αμπού Ντάμπι: «Αν θέλετε ασφάλεια, μην την αναζητάτε στις αμερικανικές βάσεις, αλλά στο κινεζικό πλαίσιο που εμείς ήδη αποδεχόμαστε».

Το Κινεζικό Σχέδιο: Ασφάλεια μέσω Οικονομίας

Η πρόταση των τεσσάρων σημείων του Σι Τζινπίνγκ δεν είναι μια παραδοσιακή στρατιωτική συμφωνία. Εστιάζει στον σεβασμό της κυριαρχίας, τον διάλογο, τη συλλογική ασφάλεια και, κυρίως, τη σύνδεση της ειρήνης με την ανάπτυξη. Για το Πεκίνο, η Μέση Ανατολή είναι ένας ζωτικός ενεργειακός κόμβος και ένας κρίσιμος σταθμός για την πρωτοβουλία “Belt and Road”- τη σύγχρονη εκδοχή του «δρόμου του μεταξιού».

Η Κίνα προσφέρει κάτι που οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να προσφέρουν: έναν ρόλο εγγυητή που δεν βασίζεται στην τιμωρία, αλλά στην οικονομική αλληλεξάρτηση. Για τα ΗΑΕ, η στροφή προς το κινεζικό σχέδιο, παρά τις επιθέσεις που δέχονται, αποτελεί μια πράξη απελπισμένου ρεαλισμού. Βλέποντας ότι η αμερικανική ομπρέλα προστασίας έχει «τρύπες», το Αμπού Ντάμπι αναγκάζεται να συνομιλήσει με τον μεγαλύτερο πελάτη του Ιράν, ελπίζοντας ότι το οικονομικό βάρος του Πεκίνου θα χαλιναγωγήσει την επιθετικότητα της Τεχεράνης.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί πλήγμα στην αμερικανική διπλωματία. Η αποτυχία της πρότασης των ΗΠΑ για τερματισμό των εχθροπραξιών και η άμεση αντικατάστασή της στον δημόσιο διάλογο από την κινεζική πρωτοβουλία δείχνει ότι η επιρροή της Ουάσιγκτον στην περιοχή φθίνει. Το Ιράν πέτυχε να «διχάσει» τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, χρησιμοποιώντας την Κίνα ως μεσολαβητή που χαίρει σεβασμού και από τις δύο πλευρές.

Η Οικονομική «πειθώ» του Πεκίνου

Το μεγάλο στοίχημα για το Πεκίνο παραμένει ο ουσιαστικός έλεγχος των πληρεξουσίων (proxies) του Ιράν, καθώς εκεί θα κριθεί η αξιοπιστία του ως νέου παγκόσμιου εγγυητή. Για τον Σι Τζινπίνγκ, η «αντίθεση» στη δράση αυτών των ομάδων είναι ζήτημα οικονομικής αποτελεσματικότητας. Στην επικείμενη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο, ο Σι θα κληθεί να διαχειριστεί μια ατζέντα γεμάτη ακανθώδη ζητήματα, με κυρίαρχο την αποκατάσταση μιας ομαλότητας στο διεθνές επιχειρηματικό πλαίσιο που θα επιτρέψει στην Κίνα να συνεχίσει απρόσκοπτα την αναπτυξιακή της τροχιά.

Το Πεκίνο γνωρίζει καλά ότι οι επιθέσεις των Χούθι ή των σιιτικών πολιτοφυλακών στις υποδομές των Εμιράτων και στις οδούς της Ερυθράς Θάλασσας αυξάνουν τα ασφάλιστρα, διαταράσσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και προκαλούν έναν «θόρυβο» που τρομάζει τις αγορές. Οι ενδείξεις πίεσης προς την Τεχεράνη είναι ήδη ορατές στο παρασκήνιο: η Κίνα χρησιμοποιεί το ισχυρότερο όπλο της—την ιδιότητα του μοναδικού μεγάλου αγοραστή ιρανικού πετρελαίου—διαμηνύοντας ότι η ανοχή της τελειώνει εκεί που αρχίζει η ζημιά στα δικά της εμπορικά συμφέροντα. Για τα ΗΑΕ, η επιτυχία του κινεζικού σχεδίου δεν θα κριθεί στις θερμές δηλώσεις του πρεσβευτή Φαζλί, αλλά στο αν το Πεκίνο θα καταφέρει τελικά να «μαζέψει» τους συμμάχους του Ιράν, αποδεικνύοντας έτσι ότι η οικονομική εξάρτηση μπορεί να επιβάλει την εγκράτεια εκεί που τα όπλα απέτυχαν.

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ–Ιράν: Με το δάχτυλο στη σκανδάλη

Παύση εχθροπραξιών ζητά η Τεχεράνη προκειμένου να προχωρήσουν οι συζητήσεις

Ιράν: Μέσω Πακιστάν η απάντηση στο αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου