Σάντσεθ: Το δύσκολο πολιτικό comeback με τις πρόωρες εκλογές και το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει ιστορικό στο να διαψεύδει τους επικριτές του. Ωστόσο, η απόφασή του τη Δευτέρα να προκηρύξει πρόωρες εκλογές εν μέσω στεγαστικής κρίσης ενδέχεται να αποτελεί την πιο επικίνδυνη πολιτική του κίνηση μέχρι σήμερα.

Ο 54χρονος σοσιαλιστής πρωθυπουργός επιδιώκει να αξιοποιήσει την οργή που σαρώνει τη χώρα λόγω του ζητήματος των ακινήτων και να τιμωρήσει την αντιπολίτευση, η οποία ψήφισε κατά δύο νομοσχεδίων του την περασμένη εβδομάδα, τα οποία αποσκοπούσαν στην ανακούφιση της κατάστασης.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια βαριά ήττα για τον Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία με κυβέρνηση μειοψηφίας από το 2018 και δεν έχει καταφέρει να ψηφίσει προϋπολογισμό από το 2022. Το 2023 κατάφερε να ξεπεράσει τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων, οι οποίες έδειχναν νίκη ενός συνασπισμού μεταξύ του κέντρου και της ακροδεξιάς, αλλά αυτή τη φορά τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά.

«Η αριστερά ξεκινά από χαμηλότερη βάση», σύμφωνα με σημείωμα της συμβουλευτικής εταιρείας Teneo τη Δευτέρα. «Κάτι που καθιστά λιγότερο πιθανή την επιστροφή της.»

Το στεγαστικό στο επίκεντρο της εκλογικής αντιπαράθεσης

Ο Σάντσεθ αποφάσισε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, αφού το κοινοβούλιο απέρριψε την Παρασκευή το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που είχε καταθέσει για την παρέμβαση στην αγορά κατοικιών, εν μέσω διαδηλώσεων σε όλη την Ισπανία και ακόμη και ενός καταυλισμού διαμαρτυρίας στο κέντρο της Μαδρίτης.

Η κυβέρνηση επεδίωξε να απαγορεύσει τις εξώσεις, όπως αυτή της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, μιας 87χρονης γυναίκας που εκδιώχθηκε από το σπίτι της, καθώς δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει στην αύξηση του ενοικίου. Το σχέδιο θα είχε επίσης παγώσει τα ενοίκια, θα είχε παρατείνει τις συμβάσεις των ενοικιαστών και θα είχε εισαγάγει νέα φορολογικά κίνητρα.

Η στέγαση αποτελεί εδώ και μήνες το κύριο μέλημα των Ισπανών, αλλά ο Σάντσεθ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι ήθελε να ολοκληρώσει την κοινοβουλευτική θητεία. Η δραματική έξωση και η απόρριψη των μέτρων του έδωσαν στον Σάντσεθ την ευκαιρία να εφαρμόσει στην πράξη μία από τις αγαπημένες του πολιτικές αρχές: να μετατρέψει την ανάγκη σε αρετή.

Ο Σάντσεθ σχεδιάζει να αναβιώσει το πακέτο έκτακτων μέτρων για τη στέγαση και την Τρίτη η κυβέρνηση αναμένεται να ανακοινώσει ότι θα επαναφέρει στο κοινοβούλιο τα δύο νομοσχέδια που απορρίφθηκαν την περασμένη εβδομάδα. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι, δεδομένου ότι το κοινοβούλιο έχει διαλυθεί και λειτουργεί με υπηρεσιακή σύνθεση στην οποία διαθέτει πλειοψηφία, θα είναι πλέον σε θέση να εγκρίνει τα μέτρα.

«Πρέπει να κινητοποιηθούμε και να διασφαλίσουμε ότι το κοινοβούλιο θα μας δώσει μια πολύ ευρύτερη, προοδευτική πλειοψηφία, με την οποία θα νικήσουμε τις ελίτ, θα εξασφαλίσουμε νέα κοινωνικά κέρδη και θα συνεχίσουμε να μεταμορφώνουμε την Ισπανία», δήλωσε ο Σάντσεθ σε ομιλία του προς το ισπανικό έθνος τη Δευτέρα.

Τα χαμηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις – Τα προβλήματα

Ο Σάντσεθ έχει ιστορικό στο να αιφνιδιάζει τους αντιπάλους του εκμεταλλευόμενος κρίσιμες στιγμές. Το 2018, έγινε ο πρώτος Ισπανός πρωθυπουργός που ανέλαβε τα καθήκοντά του μετά από ψήφο μη εμπιστοσύνης. Το 2023, αψήφησε όσους τον είχαν ξεγράψει, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων δημοσκοπήσεων, και παρέμεινε στην εξουσία αφού σύνηψε πολύπλοκες συμφωνίες με περισσότερα από οκτώ κόμματα.

Τώρα ο Σάντσεθ προσπαθεί να το ξανακάνει. Ωστόσο, η πολιτική του θέση έχει επιδεινωθεί. Το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) προηγείται στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, συγκεντρώνοντας 31,6% της υποστήριξης σε δημοσκόπηση της 40dB που διεξήχθη στις 25-28 Σεπτεμβρίου με 2.000 ερωτηθέντες. Ο ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, έχει δηλώσει ότι το κόμμα του θα μπορούσε να κυβερνήσει μαζί με το ακροδεξιό Vox, το οποίο συγκέντρωσε 18,4% στην έρευνα. Οι Σοσιαλιστές του Σάντσεθ συγκέντρωσαν 27,4%.

«Επιτέλους!» δήλωσε ο Φεϊχόο αφού έμαθε για τις πρόωρες εκλογές που ζητούσε εδώ και μήνες. Πεπεισμένος ότι έφτασε η στιγμή του, ο Φεϊχόο προέτρεψε τους υποστηρικτές του να παραμείνουν κινητοποιημένοι για να διασφαλίσουν ότι, αυτή τη φορά, τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων θα μετατραπούν σε πραγματικότητα.

«Η δεξιά θα επιδιώξει ένα δημοψήφισμα για τον Σάντσεθ και θέματα όπως η μετανάστευση, προκειμένου να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Πάμπλο Σιμόν, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Κάρλος ΙΙΙ της Μαδρίτης. «Η αριστερά θα επιδιώξει να προειδοποιήσει για τους κινδύνους που ενέχουν τα κοινωνικά ζητήματα ή η στέγαση, σε περίπτωση που κυβερνήσουν η δεξιά και η ακροδεξιά».

Η κυβέρνηση του Σάντσεθ έχει αντιμετωπίσει πολλαπλές κρίσεις, μεταξύ των οποίων και την άφιξη, αυτό το καλοκαίρι, 80.000 μεταναστών στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στην Αφρική, γεγονός που συνέβαλε στο να καταστεί η μετανάστευση ένα από τα κεντρικά ζητήματα της ισπανικής πολιτικής σκηνής.

Πέρα από αυτά τα προβλήματα, ο Σάντσεθ αντιμετωπίζει υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν το κόμμα του, συμπεριλαμβανομένης της καταδίκης ενός από τους συνεργάτες του, καθώς και υποθέσεις που αφορούν την οικογένειά του, με τον αδελφό του να έχει αποκλειστεί από τη δημόσια διοίκηση και τη σύζυγό του να έχει παραπεμφθεί σε δίκη.

Ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Ροδρίγκες Ζαπατέρο, στενός σύμμαχος του Σάντσεθ, έχει επίσης εμπλακεί σε άλλη υπόθεση διαφθοράς που αφορά τη δωρεά κοσμημάτων αξίας 1,3 εκατομμυρίων ευρώ κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργού.

«Αν η αριστερά θέλει να ανακτήσει έδαφος, πρέπει να μιλήσει για τη στέγαση, τα κοινωνικά δικαιώματα και το κράτος πρόνοιας. Μόνο τότε θα μπορέσει να κινητοποιήσει τα 1,5 εκατομμύρια ψηφοφόρους από το 2023 που σήμερα δηλώνουν ότι δεν θα ψηφίσουν το Σοσιαλιστικό Κόμμα ή δεν ξέρουν αν θα το κάνουν», δήλωσε σε συνέντευξή της η Κριστίνα Μόνγκε, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης. «Αν το πλαίσιο είναι η Θέουτα, η μετανάστευση, η ασφάλεια ή η διαφθορά, θα είναι πολύ δύσκολο για τον Σάντσεθ να επιστρέψει».

Το ισχυρό «όπλο» του Σάντσεθ

Το παράδοξο για τον Σάντσεθ, σε αντίθεση με άλλους πολιτικούς ηγέτες στην Ευρώπη, είναι ότι θα πάει στις εκλογές με τον ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της ευρωζώνης, την ανεργία στο χαμηλότερο επίπεδο από την οικονομική κρίση και το χρέος και το έλλειμμα υπό έλεγχο.

«Τα τελευταία τρία χρόνια, η χώρα μας έχει εξελιχθεί στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία και στον μεγαλύτερο δημιουργό θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο Σάντσεθ. «Θα δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας. Θα εργαστούμε ακατάπαυστα για να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη σας.»

Διαβάστε επίσης:

Ισπανία: Σήμερα εγκρίνονται τα διατάγματα για τη στέγαση που πυροδότησαν τις πρόωρες εκλογές

Ισπανία: Πώς η 87χρονη Μαρικάρμεν οδήγησε τον Σάντσεθ σε πρόωρες εκλογές

Πέδρο Σάντσεθ: Πώς το «ομορφόπαιδο» έγινε ο μεγάλος επιζών της ισπανικής πολιτικής