Ισπανία: Πώς η 87χρονη Μαρικάρμεν οδήγησε τον Σάντσεθ σε πρόωρες εκλογές

Η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι όπου ζούσε για περισσότερα από 70 χρόνια εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία, πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις και επιτάχυνε τις πολιτικές εξελίξεις. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, μετά την κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησής του σε δύο νομοθετικά διατάγματα για την προστασία των ενοικιαστών.

Η Ισπανία δεν επρόκειτο κανονικά να οδηγηθεί σε γενικές εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2027. Ωστόσο, η απόρριψη των δύο διαταγμάτων από το Κοινοβούλιο ανέδειξε για ακόμη μία φορά την εύθραυστη κοινοβουλευτική θέση της κυβέρνησης μειοψηφίας του Σάντσεθ, η οποία στηρίζεται σε συμφωνίες με μικρότερα κόμματα για να εξασφαλίζει τις απαραίτητες ψήφους.

Η 87χρονη που έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστή ως Μαρικάρμεν, μια 87χρονη κάτοικος της συνοικίας Ρετίρο της Μαδρίτης. Η ηλικιωμένη ζούσε στο ίδιο σπίτι για περισσότερες από επτά δεκαετίες, προτού βρεθεί αντιμέτωπη με μια τεράστια αύξηση του ενοικίου της.

Το μηνιαίο μίσθωμα αυξήθηκε από τα 500 ευρώ στα 2.650 ευρώ, ποσό αδύνατο να καλυφθεί από την ίδια. Στη συνέχεια περιορίστηκε στα 1.650 ευρώ, παρέμενε όμως περίπου 300 ευρώ υψηλότερο από τη μηνιαία σύνταξή της. Στις 23 Σεπτεμβρίου η 87χρονη απομακρύνθηκε από το διαμέρισμά της και αργότερα χρειάστηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.

Η εικόνα της έξωσης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και η Μαρικάρμεν μετατράπηκε γρήγορα σε πρόσωπο της στεγαστικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα. Το σύνθημα «Ούτε μία ακόμα Μαρικάρμεν» ακούστηκε στις κινητοποιήσεις, με χιλιάδες Ισπανούς να ζητούν μεγαλύτερη προστασία των ενοικιαστών.

Οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν στη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη, τη Βαλένθια και άλλες πόλεις, ενώ διαδηλωτές κατασκήνωσαν στην Πουέρτα ντελ Σολ, στην καρδιά της ισπανικής πρωτεύουσας. Η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης υποστήριξε ότι περίπου 950.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Η απάντηση της κυβέρνησης και η ήττα στη Βουλή

Υπό την πίεση των κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση Σάντσεθ επιχείρησε να απαντήσει με δύο νομοθετικά διατάγματα για τη στεγαστική κρίση. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονταν η παράταση της αναστολής εξώσεων ευάλωτων ενοικιαστών έως το 2030, η επέκταση συμβολαίων μίσθωσης, η αύξηση της φορολογίας στα τουριστικά καταλύματα και περιορισμοί στις αγορές κατοικιών από επενδυτικά κεφάλαια.

Το δεύτερο διάταγμα περιλάμβανε και την αυτόματη ανανέωση συμβολαίων ενοικίασης, ένα από τα βασικά αιτήματα οργανώσεων των ενοικιαστών. Η αντιπολίτευση υποστήριξε, από την πλευρά της, ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα περιόριζαν την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση και τελικά θα οδηγούσαν σε ακόμη υψηλότερες τιμές.

Η απόρριψη των δύο διαταγμάτων αποτέλεσε καθοριστικό πλήγμα για την κυβέρνηση και ενίσχυσε τις εκτιμήσεις ότι ο Σάντσεθ θα επέλεγε τελικά την προσφυγή στις κάλπες.

«Χρειαζόμαστε μια ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία»

Στο τηλεοπτικό του διάγγελμα τη Δευτέρα, ο Ισπανός πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι η κυβέρνησή του δεν κατάφερε να πετύχει όλους τους στόχους της.

«Έχουμε κάνει λάθη και δεν έχουμε πετύχει όλα όσα είχαμε θέσει ως στόχο», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «πολλά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, ιδιαίτερα στους τομείς των ανισοτήτων, των δημόσιων υπηρεσιών και της πρόσβασης στη στέγαση».

Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι χρειάζεται πλέον «μια ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία», ικανή να «ξεπεράσει την αντίσταση των ελίτ» και να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις που σχεδιάζει η κυβέρνησή του.

«Έχω εμπιστοσύνη στους συμπολίτες μου», ανέφερε ακόμη. «Ξέρω ότι είστε ένας θαρραλέος και συμπονετικός λαός που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις».

Όχι μόνο η στέγαση: Διαφθορά, ακρίβεια και μεταναστευτικό

Η στεγαστική κρίση ήταν ο καταλύτης για την προσφυγή στις κάλπες, αλλά ο Σάντσεθ βρίσκεται εδώ και μήνες αντιμέτωπος με ένα πολύ ευρύτερο μέτωπο πολιτικών πιέσεων. Το αυξημένο κόστος ζωής, το μεταναστευτικό και σειρά υποθέσεων διαφθοράς έχουν επιβαρύνει την εικόνα της κυβέρνησής του.

Ιδιαίτερη πίεση προκάλεσε και η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα το καλοκαίρι, όταν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν στο ισπανικό έδαφος από το Μαρόκο χωρίς άδεια. Ο Σάντσεθ έχει πάντως διατηρήσει μια διαφορετική προσέγγιση από αρκετές άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, υποστηρίζοντας ότι η μετανάστευση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης.

Παράλληλα, η κυβέρνησή του έχει βρεθεί αντιμέτωπη με υποθέσεις που αφορούν στελέχη και πρόσωπα του περιβάλλοντός του. Η σύζυγός του, Μπεγκόνα Γκόμεθ, έχει κατηγορηθεί στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά, κατηγορίες τις οποίες αρνείται, ενώ ο Σάντσεθ τις έχει χαρακτηρίσει προσπάθεια πολιτικής υπονόμευσης. Έρευνες έχουν αγγίξει και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, ενώ ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χοσέ Λουίς Αμπάλος καταδικάστηκε για υπόθεση που συνδεόταν με μίζες από πωλήσεις μασκών κατά την πανδημία.

Η δύσκολη μάχη της 29ης Νοεμβρίου

Οι πρόωρες εκλογές μετατρέπονται πλέον σε κρίσιμη δοκιμασία για τον Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται στην πρωθυπουργία από το 2018. Στις εκλογές του 2023, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα είχε αναδειχθεί πρώτο χωρίς να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία. Ο Σάντσεθ κατάφερε τελικά να παραμείνει στην εξουσία εξασφαλίζοντας τη στήριξη κομμάτων της Αριστεράς, καθώς και καταλανικών και βασκικών πολιτικών δυνάμεων.

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις εμφανίζουν και τώρα το Λαϊκό Κόμμα ως πιθανότερη πρώτη δύναμη, χωρίς να θεωρείται δεδομένη η αυτοδυναμία του. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ενδέχεται να χρειαστεί τη στήριξη του Vox για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Έτσι, μια υπόθεση που ξεκίνησε από την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη εξελίχθηκε σε καταλύτη μιας πολύ ευρύτερης πολιτικής κρίσης. Η Μαρικάρμεν έγινε το πρόσωπο της οργής για το στεγαστικό και η αδυναμία της κυβέρνησης να περάσει από το Κοινοβούλιο την απάντησή της σε αυτή την κρίση άνοιξε τελικά τον δρόμο για τις κάλπες της 29ης Νοεμβρίου.

 

Διαβάστε επίσης 

Mέσα σε 5,5 χρόνια από απλώς αναλυτής σε vice president – Έτσι η Citigroup ανακόπτει τη «διαρροή» ταλέντων

Bloomberg: Η Βρετανία χάνει υπερπλούσιους με περιουσίες $160 δισ. – Η μετακόμιση του Κρις Ρόκος στην Ελλάδα ταράζει τα νερά

Μετά το Predator, έρχεται το Pegasus: Νέα έρευνα της Δικαιοσύνης μετά τη μήνυση Κούλογλου