Ρούμπιο: Θα παρέμβουμε διπλωματικά για την άρση των εμποδίων σε GSI και Κάθετο Διάδρομο – «Αδιανόητη» μια σύγκρουση Ελλάδας – Τουρκίας

Τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI) για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού ανέδειξε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον προτίθεται να αξιοποιήσει τη διπλωματία για την αντιμετώπιση των εμποδίων που συναντούν τα ενεργειακά έργα στην περιοχή.

Στον απόηχο της επίσκεψής του στην Αθήνα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας χαρακτήρισε την ενεργειακή διαφοροποίηση σημαντική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον και της Αθήνας συμπίπτουν. Αναφερόμενος στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ενεργειακές διασυνδέσεις, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να αναλάβουν διπλωματικές πρωτοβουλίες, δίνοντας έμφαση στις απευθείας και διακριτικές συνομιλίες με τα εμπλεκόμενα μέρη.

Ιδιαίτερη αναφορά μέσα από την συνέντευξή του στην «Καθημερινή» έκανε και στον ρόλο της Τουρκίας, με αφορμή τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η υλοποίηση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο. Ο Μάρκο Ρούμπιο απέφυγε να δεσμευτεί δημόσια για συγκεκριμένη αμερικανική διαμεσολάβηση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ διατηρούν διαρκείς επαφές με την Άγκυρα και ότι τα ευαίσθητα ζητήματα αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα μέσω παρασκηνιακής διπλωματίας.

Παράλληλα, χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, τονίζοντας ότι Ελλάδα και Τουρκία αποτελούν δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ και ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα καμίας πλευράς.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι, παρά την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει η παράδοση των αεροσκαφών που έχει ήδη πληρώσει η Άγκυρα, η αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει την ολοκλήρωση της διαδικασίας εάν δεν επιλυθεί προηγουμένως το ζήτημα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Την ίδια ώρα, αναφέρθηκε και στο ελληνικό αίτημα για την απόκτηση προηγμένων οπλικών συστημάτων για τα F-35, αντίστοιχων με εκείνα που διαθέτει το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι το ζήτημα εξετάζεται από τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες και ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο Μάρκο Ρούμπιο εξήρε, τέλος, τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τη διμερή σχέση βαθιά και μακροχρόνια και αναγνωρίζοντας τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.

Κάθετος Διάδρομος, καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI και Τουρκία

– Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή με τον Κάθετο Διάδρομο και το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI. Θα υποστηρίξουν οι ΗΠΑ το δεύτερο, ειδικά στο Αιγαίο, όπου αυτό αντιμετωπίζει πολλά…;

– …εμπόδια. Αν υπάρχει κάτι που κατέστη σαφές τους τελευταίους μήνες, αυτό είναι ότι πρέπει να διαφοροποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος προμηθεύεται ενέργεια. Ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας και όσα συμβαίνουν στο Ορμούζ με το Ιράν και στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι μας το υπενθυμίζουν αυτό.

Χρειαζόμαστε ποικιλομορφία στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική προτεραιότητα για εμάς και ένα ακόμη παράδειγμα του πώς τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Ελλάδας αλληλεπικαλύπτονται. Είμαστε, λοιπόν, πολύ αφοσιωμένοι σε αυτό. Κατανοούμε ότι υπάρχουν κάποια πιθανά εμπόδια, κάποια πράγματα που στέκονται εμπόδιο. Σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε τις διπλωματικές μας προσπάθειες για να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό. Και ελπίζω να βρούμε λύσεις. Όπως είπα και στη συνέντευξη Τύπου πριν από λίγο, ορισμένα από αυτά τα ζητήματα προφανώς δεν επιλύονται καλύτερα διά των μέσων ενημέρωσης. Είναι καλύτερο αυτό να γίνεται ιδιωτικά και αθόρυβα στο διπλωματικό πεδίο, αλλά αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις δεσμεύσεις από πολλές χώρες.

Στο ενδεχόμενο αν οι ΗΠΑ διαμεσολαβήσουν με την Τουρκία, λόγω και της σχέσης που έχει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ απέφυγε να απαντήσει.

«Αποφεύγω πάντοτε να συζητώ ευαίσθητα θέματα στα μέσα ενημέρωσης, επειδή αυτό δυσκολεύει την επίλυσή τους. Έχουμε συνεχώς επαφές με την Τουρκία, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει ασχοληθεί με πολλά άλλα ζητήματα, για παράδειγμα φιλοξενώντας στο παρελθόν συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Η σχέση μας με την Τουρκία είναι μια σχέση στην οποία έχουμε επενδύσει και ίσως αυτή η επένδυση να μας βοηθήσει αναφορικά με αυτές τις συζητήσεις. Σε θέματα όπως αυτά, αν θέλετε να κάνετε δηλώσεις, μπορείτε να κάνετε δηλώσεις, αλλά αν θέλετε να καταλήξετε σε μια λύση, συχνά είναι καλύτερο να τα αντιμετωπίσετε εντός των ορίων των άμεσων ιδιωτικών συνομιλιών. Έτσι λειτουργεί καλύτερα η διπλωματία», ανέφερε συγκεκριμένα.

– Αν τα πράγματα με την Τουρκία λάβουν άσχημη τροπή στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, θα υπάρξει κάποια δέσμευση εκ μέρους των ΗΠΑ; Θα παρέμβετε ώστε να αποτρέψετε μια σοβαρή κλιμάκωση;

Για εμένα θα ήταν αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ, οπότε απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα ήταν καλό για κανέναν – ούτε για την Τουρκία ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε και για τις ΗΠΑ. Θα έλεγα ότι είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και, που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί.

Σχετικά με την απόκτηση των F-35 από την Τουρκία, ο Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε τα κωλύματα που υπάρχουν, τονίζοντας πως η παράδοση θα γίνει σε αρκετά χρόνια από τώρα.

«Ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την επιθυμία –εφόσον είναι εφικτό- να προχωρήσουν οι παραδόσεις αεροσκαφών, καθώς οι Τούρκοι έχουν ήδη πληρώσει για κάποια από αυτά. Προφανώς, η παράδοση αυτών των αεροσκαφών απέχει πολλά χρόνια από το σήμερα, αλλά πρόκειται για αεροσκάφη για τα οποία έχει ήδη καταβληθεί το αντίτιμο.

Ωστόσο, υπάρχει νόμος που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ. Υπάρχει, επίσης, μια διάταξη στον νόμο NDAA που θέτει πολύ αυστηρούς όρους συνεπώς, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην τουρκική πλευρά. Το γνωρίζουν και νομίζω ότι προσπαθούν να βρουν λύσεις.

Το ζήτημα περιστρέφεται γύρω από το σύστημα των S-400. Επομένως, προς το παρόν, το θέμα δεν μπορεί να επιλυθεί και, νομικά, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα αυτό. Ίσως τελικά επιλυθεί –και υπάρχουν διάφορες επιλογές για το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό, αλλά, αυτή τη στιγμή, ακόμη δεν έχει επιλυθεί».

Η σχέση Ελλάδας – Ισραήλ

Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στενή αμυντική σχέση με το Ισραήλ. Πώς βλέπετε αυτή τη σχέση από τη δική σας σκοπιά;

Τη βλέπουμε θετικά. Προφανώς, η πρόκληση -και αυτό είναι κάτι που είναι γνωστό σε όλους- δεν έγκειται μόνο στη σχέση με το Ισραήλ, αλλά και στο πώς διατηρεί κανείς καλές σχέσεις με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες ενδέχεται να μην έχουν τόσο θετική σχέση με το Ισραήλ.

Αντιμετωπίζουμε προφανώς την ίδια πρόκληση και η διαχείριση της σχέσης μας με το Ισραήλ είναι σημαντική. Είναι μια σχέση βαθιά και ιστορική μιλώ σήμερα μαζί σας κατά την τρίτη επέτειο μιας από τις πιο φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις όλων των εποχών, η οποία άλλαξε πραγματικά ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο το Ισραήλ. Επομένως, πρόκειται για μια σημαντική σχέση, στην οποία επενδύουμε. Και φυσικά, πρέπει να διαχειριζόμαστε τη σχέση αυτή λαμβάνοντας υπόψη τις περιοχές που επηρεάζονται από τις εξελίξεις γύρω από το Ισραήλ, όπως τη Συρία και τον Λίβανο. Όπως γνωρίζετε, διατηρούμε επαφές με όλες τις χώρες της περιοχής και θεωρώ ότι η Ελλάδα προσπαθεί να διαδραματίσει παρόμοιο ρόλο σε αυτό το πλαίσιο: διατηρώντας ισχυρές σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά και ισχυρές σχέσεις με πολλές άλλες χώρες της περιοχής.

Για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να αποκτήσει τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα για τα δικά της F-35 τα οποία έχει ζητήσει, ο Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε πως το αίτημα εξετάζεται με ιδιαίτερη προσοχή από πολλές και διαφορετικές υπηρεσίες.

Ο πόλεμος στο Ιράν και οι απειλές για νέα οικονομική «ασφυξία»

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ μίλησε και για τον πόλεμο στο Ιράν και την γενικότερη ένταση στη Μέση Ανατολή. Έστειλε για ακόμα μία φορά το μήνυμα πως η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά.

«Αυτό που ο κόσμος ίσως δεν εκτιμά και δεν αντιλαμβάνεται πλήρως είναι ότι το Ιράν προσπαθούσε να κρύψει τόσο πολλούς πυραύλους και τόσο πολλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που θα ήταν σε θέση να αφανίσουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ήθελαν να θέσουν σε κίνδυνο τα στρατεύματά μας, χωρίς εμείς να διαθέτουμε αμυντική ικανότητα αντίδρασης, και στη συνέχεια να κάνουν ό,τι επιθυμούν σε σχέση με το πυρηνικό τους πρόγραμμα», εξήγησε.

Επανέλαβε πως ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης – δήλωση που διαψεύδει εδώ και μήνες το Ιράν.

Ταυτόχρονα απείλησε πως η οικονομική πίεση που ασκείται στο Ιράν θα ενταθεί τις επόμενες εβδομάδες με αποτέλεσμα να «βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο ολέθρια οικονομική καταστροφή στην Ιστορία της χώρας».

«Στην παρούσα φάση, τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και το Ιράν δεν τα ελέγχει. Η διακίνηση πετρελαίου ανέρχεται πλέον στο περίπου 80% των επιπέδων προ της σύγκρουσης. Το Ιράν αντιμετωπίζει ασφυκτική οικονομική πίεση, η οποία θα ενταθεί εκθετικά τις επόμενες εβδομάδες. Για παράδειγμα, όλο το πετρέλαιο που έβγαλαν κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος του μνημονίου κατανόησης (Mol), και το οποίο βρίσκεται τώρα στον Ειρηνικό Ωκεανό, πρόκειται να πωληθεί. Έπειτα από αυτό, δεν θα υπάρχει κυριολεκτικά καθόλου ιρανικό πετρέλαιο διαθέσιμο πουθενά στον κόσμο. Θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο ολέθρια οικονομική καταστροφή στην Ιστορία του σύγχρονου Ιράν»

Το μέτωπο στην Ουκρανία

«Ο πόλεμος αυτός εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, κάτι που δεν αποτελούσε ποτέ το αρχικό σχέδιο. Δεν νομίζω ότι αυτός ήταν ο σχεδιασμός του Πούτιν για τη σύγκρουση, οπότε τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως τα είχε σχεδιάσει. Πλέον βρισκόμαστε σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, το οποίο ενέχει κινδύνους. Τα στρατηγικά αδιέξοδα επιλύονται μόνο με δύο τρόπους: είτε μέσω διαπραγμάτευσης είτε μέσω κλιμάκωσης από τη μία ή και τις δύο πλευρές, η οποία καταλήγει να επεκτείνεται πέρα από τα όρια της αρχικής σύγκρουσης.

Αυτή τη στιγμή, δεν φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων. Είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε όποιον ρόλο μπορούμε για να το επιτύχουμε αυτό. Το έχουμε επιχειρήσει και στο παρελθόν, αλλά μέχρι στιγμής ο στόχος αυτός παραμένει ανέφικτος, καθώς οι Ρώσοι θέτουν ως προϋπόθεση τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία απορρίπτει η Ουκρανία ως απαράδεκτη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε εποικοδομητικό ρόλο για την επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την πιθανότητα κλιμάκωσης.

Μόλις χθες σημειώθηκαν νέες επιθέσεις κατά πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα μέσω μιας συντονισμένης επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ανησυχούμε για το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα, η οποία θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η Ρωσία σκοπεύει να εκμεταλλευθεί τον επερχόμενο χειμώνα για να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας και να την υποχρεώσει σε συνθηκολόγηση.

Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει την ικανότητά της να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Συνεπώς, συμμεριζόμαστε την ανησυχία που διακατέχει ολόκληρο τον κόσμο για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες και ίσως να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύρραξη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διευκολύνουμε τη διαδικασία και να εξακολουθήσουμε να διερευνάμε τις σχετικές προοπτικές. Και αν δοθεί οποιαδήποτε ευκαιρία -αν δηλαδή υπάρχει πιθανότητα για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων- πιστεύουμε πραγματικά ότι αυτό θα ήταν καλό τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία».

 

Διαβάστε επίσης 

Γιατί ο Κάθετος Διάδρομος είναι εθνική υπόθεση – Αρθρο παρέμβαση

Κάθετος Διάδρομος: Το επόμενο βήμα προς Βαλκάνια και Ανατολική Μεσόγειο – Και με κυπριακό αέριο από το 2028

Κυπριακό φυσικό αέριο: Μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη από το 2028 – Το σχέδιο Παπασταύρου για τον Κάθετο Διάδρομο