Reuters: Το Σάββατο «κλείνει» το προσύμφωνο ειρήνης ΗΠΑ – Ιράν και την Κυριακή πέφτουν οι υπογραφές στη Γενεύη – Διαψεύδει η Τεχεράνη

Σε τροχιά τελικής συμφωνίας φαίνεται να κινούνται Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν για τον τερματισμό της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, με δυτικές διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο υπογραφής μνημονίου κατανόησης την Κυριακή στη Γενεύη.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα τεχνικά κλιμάκια των δύο πλευρών επεξεργάζονται τις τελευταίες λεπτομέρειες της διατύπωσης, ενώ η Τεχεράνη διαψεύδει ότι επίκεινται ο υπογραφές μέσα στο Σαββατοκύριακο και επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να καλύπτει και τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ.

Στόχος των διαπραγματευτών είναι το τελικό κείμενο να έχει «κλειδώσει» έως το Σάββατο, ώστε να ακολουθήσει τελετή υπογραφής από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς  και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Στο ίδιο πλαίσιο, αμερικανικά μέσα αναφέρουν ότι η Ουάσινγκτον απέστειλε ήδη τέσσερα μεταγωγικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας στη Γενεύη, μεταφέροντας εξοπλισμό που σχετίζεται με πιθανή επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου για την τελετή.

Ο Τραμπ κάνει λόγο για «μεγάλη διευθέτηση»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε από τον Λευκό Οίκο ότι ανέστειλε προγραμματισμένα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας πως η συμφωνία είναι πλέον πολύ κοντά. «Μόλις πετύχαμε μια μεγάλη διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, ιρανικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν το προσχέδιο ως ιδιαίτερα ευνοϊκό για την Τεχεράνη, ενώ παραμένει ασαφές ποια ανταλλάγματα εξασφαλίζει η αμερικανική πλευρά πέρα από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Τι περιλαμβάνει το υπό διαμόρφωση μνημόνιο

Ανώτερη ιρανική πηγή που μίλησε στο Reuters περιγράφει βασικά σημεία της συμφωνίας:

• Άρση των κυρώσεων που αφορούν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
• Αποδέσμευση σημαντικού μέρους των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
• Κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
• Πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
• Μεταφορά της διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα σε επόμενο στάδιο.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr News Agency μεταδίδει ακόμη ότι οι ΗΠΑ θα δεσμευθούν για απομάκρυνση στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές πέριξ του Ιράν, καθώς και για συμμετοχή –μαζί με συμμάχους τους– σε σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.

Το πυρηνικό ζήτημα σε δεύτερο χρόνο

Παρά την πρόοδο, το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει εκτός της άμεσης συμφωνίας. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Esmail Baghaei δήλωσε ότι μεγάλο μέρος του κειμένου έχει οριστικοποιηθεί, υπογραμμίζοντας όμως ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της.

Η Ουάσινγκτον ζητά σαφείς διασφαλίσεις ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει πως το πρόγραμμά της έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς. Οι σχετικές συνομιλίες αναμένεται να διεξαχθούν μετά την υπογραφή του μνημονίου.

Συνεχίζεται η ένταση στα Στενά του Ορμούζ

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εύθραυστη. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν δύο ιρανικά drones καμικάζι που φέρονται να κατευθύνονταν προς εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, ιρανικά μέσα κάνουν λόγο για παρεμπόδιση διέλευσης δεξαμενόπλοιου από το στρατηγικό πέρασμα, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας καταγράφηκαν εκρήξεις στην ευρύτερη περιοχή, εντείνοντας την ανησυχία για νέα κλιμάκωση.

Επιφυλάξεις από το Ισραήλ

Η απαίτηση για παύση των επιχειρήσεων στον Λίβανο δημιουργεί προβληματισμό στο Ισραήλ, το οποίο δεν συμμετέχει στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν. Η κυβέρνηση του Νετανιάχου έχει διαμηνύσει ότι το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε οποιαδήποτε διμερή συμφωνία και διατηρεί την ελευθερία δράσης του απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Πολιτική πίεση στην Ουάσινγκτον

Η παρατεταμένη κρίση έχει αποκτήσει και εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ. Η άνοδος των τιμών των καυσίμων και το αυξημένο κόστος ζωής έχουν επιβαρύνει τη δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές εκφράζουν φόβους ότι μια μακρά σύγκρουση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά το κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ταχεία επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης φαντάζει για τον Λευκό Οίκο όχι μόνο γεωπολιτική, αλλά και πολιτική αναγκαιότητα.