«Μπορώ να το τραβήξω σε μάκρος και να καταλάβω τα πάντα, ή να το τελειώσω σε δύο ή τρεις ημέρες» δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στον ιστότοπο Axios (λίγο πριν τα μεσάνυχτα, σε ελληνική ώρα, το Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου. Περίπου την ίδια ώρα, η Αγγελική Φράγκου, chief executive της Navios Maritime Partners, δήλωσε στους New York Times: «Nobody’s going to enter right now», (κανείς δεν πρόκειται να μπει άμεσα), εννοώντας προφανώς, τα Στενά του Ορμούζ.

Οι δηλώσεις Τραμπ δεν αφορούσαν μόνο τους προφανείς αποδέκτες στην ηγεσία του Ιράν, – οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ήδη νεκροί, σύμφωνα με δημοσιογραφικές και, στη συνέχεια, με επίσημες πληροφορίες. Για να καταλάβουμε τους μη προφανείς αποδέκτες, πρέπει να κατανοήσουμε τι εννοούσε η κυρία Φράγκου. Το βασικό μήνυμα που μετέφερε σε όλον τον κόσμο είναι ότι δεν έχει σημασία αν θα κλείσουν τα Στενά επισήμως.

1

Αν το μήνυμα που αποδίδεται στο ναυτικό σκέλος των «Φρουρών της Επανάστασης» είναι αυθεντικό ή όχι, δεν ενδιαφέρει κανέναν. Από τη στιγμή που οι ασφαλιστικές εταιρείες αρνούνται κάλυψη λόγω πολεμικού κινδύνου και οι ΗΠΑ που προστατεύουν τα εμπορικά τους πλοία και με την πολεμική τους μηχανή, -σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες-, διευκρίνισαν ότι δεν μπορούν να προστατεύσουν το σύνολο των πλοίων στην περιοχή, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: Κανείς δεν πρόκειται να μπει, για την ώρα τουλάχιστον, στα Στενά του Ορμούζ.

Και αυτό που λέει η κ. Φράγκου, δεν είναι η γνώμη ενός πλοιοκτήτη. Όταν το λέει ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στην παγκόσμια ναυτιλία σε ένα διεθνές Μέσο είναι de facto η πολιτική του κλάδου.

Στο πλαίσιο αυτό, οι 2-3 μέρες που ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, χωρίζουν την παγκόσμια ύφεση από μερικές αυξήσεις στα ναύλα ή τις αντλίες. Βεβαίως υπάρχουν διαβαθμίσεις ανάλογα με τη διάρκεια των επιχειρήσεων στο Ιράν. Όμως οι επιθέσεις του Ιράν σε γειτονικές αραβικές χώρες δείχνουν ακριβώς αυτό: Αν πέσουμε θα σας πάρουμε όλους μαζί μας.

Εναλλακτικές Διαδρομές αν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ

Οι εναλλακτικές διαδρομές (αγωγοί Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων) μπορούν να καλύψουν μόλις 15-20% των ροών του Ορμούζ στην καλύτερη περίπτωση — και αυτό σημαίνει μείωση των απωλειών, όχι πραγματική εναλλακτική.

Όλες οι εξαγωγές LNG του Κατάρ γίνονται μέσω θαλάσσης. Η μόνη βραχείας απόστασης επιλογή είναι ο αγωγός Dolphin (2,6 δισ. κυβ. πόδια) που συνδέει το Κατάρ με τα Εμιράτα αλλά δεν πηγαίνει πουθενά αλλού.

Με απλά λόγια: για το πετρέλαιο υπάρχει μερική εναλλακτική (20%), για το LNG σχεδόν καμία (5%).

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

Χώρα

Εναλλακτική Διαδρομή

Χωρητικότητα

Τρέχουσα Χρήση

Εφεδρεία

Σαουδική Αραβία

Αγωγός East-West (Petroline) → Yanbu, Ερυθρά Θάλασσα

5 εκ. bpd

~10-35%

3,5 εκ. bpd

ΗΑΕ

Αγωγός Habshan-Fujairah → Κόλπος Ομάν

1,5 εκ. bpd

~73%

0,4 εκ. bpd

Ιράν

Αγωγός Goreh-Jask → Κόλπος Ομάν

1 εκ. bpd

Σταμάτησε 9/2024

Ουσιαστικά μηδέν

Ιράκ

Καμία

0

Κουβέιτ

Καμία

0

Σύνολο εναλλακτικών

3,9 εκ. bpd

Συνολικές ροές Ορμούζ

20 εκ. bpd

Κάλυψη αν κλείσει

20%

LNG

Χώρα

Εναλλακτική

Χωρητικότητα

Κάλυψη

Κατάρ

Αγωγός Dolphin → ΗΑΕ/Ομάν

2,6 δισ. κυβ. πόδια/ημέρα

5% των εξαγωγών

ΗΑΕ (Das Island LNG)

Καμία — εγκλωβισμένο εντός Κόλπου

0

Σύνολο LNG που εγκλωβίζεται

20% παγκόσμιου LNG

Τι μας δείχνει η Ιστορία και οι δηλώσεις Τραμπ (2-3 ημέρες ή όσο χρειαστεί)

Το εμπάργκο του 1973 τετραπλασίασε την τιμή του πετρελαίου από $2,90 σε $11,65/βαρέλι μέσα σε λίγους μήνες. Η μείωση παραγωγής ήταν μόνο 25% — και προκάλεσε παγκόσμια ύφεση.

Το 1979, αν και η παγκόσμια προσφορά μειώθηκε μόλις κατά 4%, η αντίδραση των αγορών διπλασίασε την τιμή του αργού σε $39,50/βαρέλι μέσα σε 12 μήνες. Αυτό είναι το πιο σημαντικό μάθημα: δεν χρειάζεται πλήρης διακοπή, μια διαταραχή αρκεί για να διπλασιαστούν οι τιμές. Η πληθωριστική επίπτωση και η αντίδραση των Κεντρικών Τραπεζών οδήγησαν τις περισσότερες μεγάλες οικονομίες σε ύφεση.

2026 vs 1973/1979 — Γιατί Σήμερα Είναι ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ

Το μήνυμα Τραμπ είναι περισσότερο εμφανές προς το Ιράν και ίσως όχι τόσο εμφανές σε ότι αφορά κάποιους διστακτικούς συμμάχους. Από οικονομικής άποψης, σε σχέση με τη διάρκεια των επιχειρήσεων, έχουμε να περιμένουμε σε γενικές γραμμές τα ακόλουθα:

Περίοδος

Τι Συμβαίνει

Ημέρα 1-3

Τιμές LNG/πετρελαίου +20-40% σε futures. Πανικός αγορών.

Ημέρα 4-10

Άρνηση ασφαλιστικών καλύψεων. Πολλά πλοία αποφεύγουν το πεδίο επιχειρήσεων, αντί απλώς να περιμένουν ένα «άνοιγμα». Η βιομηχανία αρχίζει να περιορίζει παραγωγή.

Εβδομάδα 2-4

Στρατηγικά αποθέματα (IEA/SPR) απελευθερώνονται. Πληθωρισμός σε καύσιμα/ενέργεια ορατός.

Μήνας 1-2

Φυσικές ελλείψεις σε χώρες χωρίς αποθέματα. Βιομηχανική επιβράδυνση.

Μήνας 2-3

Stagflation εμφανής. Κεντρικές Τράπεζες σε δίλημμα (αυξάνουν επιτόκια ή αφήνουν πληθωρισμό;)

Μήνας 3+

Επίσημη ύφεση σε εισαγωγο-εξαρτώμενες χώρες

Ο πίνακας που παρατίθεται στη συνέχεια, δείχνει μεταξύ άλλων, έναν ακόμη «ελέφαντα στο δωμάτιο», καθώς οι ΗΠΑ και η Αυστραλία που είναι χώρες παραγωγοί έχουν πολιτική αποθεμάτων, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση, προχωρά αργά και όχι επαρκώς. Η ενεργειακή αυτάρκεια παραμένει εν πολλοίς όνειρο θερινής νυκτός, κυρίως επειδή υπάρχουν χώρες που δεν επιθυμούν να αναλάβουν το κόστος που συνεπάγεται αυτή η επιλογή.

Παράγοντας

1973/1979

2026

Εναλλακτικές ενέργειας

Λίγες

Περισσότερες (ΑΠΕ), αλλά όχι αρκετές για άμεση αντικατάσταση

Ταχύτητα αγορών

Αργή

Άμεση — algorithmic trading, futures σε δευτερόλεπτα

Εξάρτηση από LNG

Μηδενική

Τεράστια

Ψυχολογία αγορών

Αργή αντίδραση

Πανικός σε ώρες

Αποθέματα

Υψηλότερα

Χαμηλότερα από κανονικό

Η ενεργειακή αυτάρκεια στις Συμπληγάδες μεταξύ πολιτικού και οικονομικού κόστους

Η Γαλλία αποτελεί το κορυφαίο παράδειγμα μεγάλης ευρωπαϊκής οικονομίας που χρησιμοποιεί την πυρηνική ενέργεια ως «ασπίδα» για την ενεργειακή της ανεξαρτησία. Το 2026, η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 350-370 TWh, καλύπτοντας περίπου το 70% των αναγκών της σε ηλεκτρισμό.

Συνολικά, το 97% της ηλεκτρικής της ενέργειας προέρχεται από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα (πυρηνικά, υδροηλεκτρικά, αιολικά), γεγονός που την καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους καθαρούς εξαγωγείς ηλεκτρισμού στην Ευρώπη.

Τον Φεβρουάριο του 2026, η γαλλική κυβέρνηση παρουσίασε το νέο πολυετές ενεργειακό πρόγραμμα (PPE3), το οποίο στοχεύει στην αύξηση της παραγωγής απανθρακοποιημένης ενέργειας κατά 20% την επόμενη δεκαετία. Υπάρχουν χώρες όπως η Νορβηγία που βασίζονται σε φυσικούς πόρους.

Ωστόσο, η Γαλλία αποτελεί το πρότυπο τεχνολογικής ανεξαρτησίας, επιτυγχάνοντας υψηλή αυτάρκεια μέσω της επιστημονικής και βιομηχανικής της υποδομής, γεγονός που την προστατεύει από τις γεωπολιτικές πιέσεις στις τιμές υδρογονανθράκων.

Χώρα 

Επίπεδο Αυτάρκειας

Κύρια Πηγή Ανεξαρτησίας

Νορβηγία

Υπερ-αυτάρκεια (>500%)

Τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου και 90%+ υδροηλεκτρική κάλυψη.

Ισλανδία

100% (Ηλεκτρισμός)

Αποκλειστική χρήση γεωθερμίας και υδροηλεκτρικών πόρων.

ΗΠΑ

110%

Καθαρός εξαγωγέας ενέργειας χάρη στο σχιστολιθικό αέριο και τις ΑΠΕ.

Γαλλία

70% (Συνολική)

Ηγέτης στην πυρηνική ενέργεια – οι τιμές ρεύματος το 2026 είναι 20% χαμηλότερες από της Γερμανίας.

Γερμανία

35-40%

Παρά την άνοδο των ΑΠΕ, παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές λόγω των αντιράσεων για τα πυρηνικά

Ιταλία

20-25%

Υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές φυσικού αερίου, αν και επενδύει μαζικά σε φωτοβολταϊκά και διασυνδέσεις με τη Βόρεια Αφρική

Διαβάστε επίσης:

Αμερικανικός κλοιός στο ρωσικό LNG: Ο ρόλος της OFAC και το άγριο κυνηγητό στις ναυτιλιακές που διευκολύνουν τη Μόσχα
Ακυρώνονται ασφαλιστικά συμβόλαια, αυξάνονται τα ασφάλιστρα για τα πλοία στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ
ΟΠΕΚ+: Εξετάζεται αύξηση παραγωγής πετρελαίου πάνω από το αναμενόμενο