Η στρατιωτική εκστρατεία των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν έχει φέρει τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπινγκ σε δύσκολη θέση, ενόψει της αναμενόμενης συνόδου με τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump. Για δεύτερη φορά μέσα σε δύο μήνες, ο Τραμπ στρέφει την αμερικανική στρατιωτική ισχύ εναντίον στενού εταίρου του Πεκίνου.

Ο Τραμπ αναμένεται να φθάσει στο Πεκίνο στα τέλη Μαρτίου, μετά την επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας τον Ιανουάριο, κατά την οποία συνελήφθη ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, καθώς και τον αμερικανοϊσραηλινό αεροπορικό πόλεμο που το Σάββατο οδήγησε στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεϊ. Οι δύο αυτές χώρες συγκαταλέγονται στους βασικούς προμηθευτές πετρελαίου της Κίνας.

1

Παραμένει ασαφές πώς θα εξελιχθεί η συνάντηση — η οποία, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα επικεντρωθεί στο εμπόριο — ή ακόμη και αν θα πραγματοποιηθεί. Μέχρι πρόσφατα, φαινόταν ότι ο Τραμπ θα επισκεπτόταν το Πεκίνο αποδυναμωμένος, μετά από απόφαση του Ανώτατου δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε μεγάλο μέρος των δασμών του. Πλέον, όμως, είναι ο Σι που δείχνει να βρίσκεται σε αμυντική θέση, προσπαθώντας να διαμορφώσει απάντηση στη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση από τον πόλεμο στο Ιράκ.

Το Πεκίνο έχει καταδικάσει τις επιχειρήσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ως «απαράδεκτες» και έχει καλέσει σε αυτοσυγκράτηση. Ωστόσο, η μετρημένη αντίδρασή του υπογραμμίζει τόσο τα περιορισμένα μέσα επιρροής που διαθέτει έναντι της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος όσο και τον πραγματιστικό χαρακτήρα των διπλωματικών του σχέσεων.

Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Πεκίνο, Νικολας Μπέρνς, σχολίασε ότι η Κίνα «αποδεικνύεται αναξιόπιστος φίλος για τους αυταρχικούς συμμάχους της».

Ο Σι βρίσκεται πλέον μπροστά στο δίλημμα είτε να υποδεχθεί τον Τραμπ με τιμές στη διεθνή σκηνή είτε να υπαναχωρήσει από τη συνάντηση που φέρεται να έχει προγραμματιστεί για τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου. Το Πεκίνο δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει τις ημερομηνίες.

Εάν η σύνοδος πραγματοποιηθεί, ο Σι ενδέχεται να ποντάρει στο ότι, μακροπρόθεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποδυναμωθούν εάν εμπλακούν σε μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η επιχείρηση κατά του Ιράν μπορεί να διαρκέσει περίπου τέσσερις εβδομάδες, δηλαδή έως λίγο πριν από το προγραμματισμένο ταξίδι στην Κίνα.

Η Κίνα σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση

Για την Κίνα, οι κίνδυνοι από την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση είναι τόσο πρακτικοί όσο και συμβολικοί.

Ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου παγκοσμίως, η Κίνα προμηθεύτηκε πέρυσι το 13,4% των θαλάσσιων εισαγωγών πετρελαίου της από το Ιράν. Αυτό την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε ενδεχόμενη διαταραχή της προσφοράς, ειδικά αν υπάρξει αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ — της σημαντικότερης θαλάσσιας οδού εξαγωγής πετρελαίου στον κόσμο.

Αν και το Πεκίνο θα μπορούσε να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές του, μια άμεση απώλεια ιρανικού πετρελαίου θα ενίσχυε τις πληθωριστικές πιέσεις, επιβαρύνοντας τη μεταποιητική του βάση, από την οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η κινεζική οικονομία.

Παράλληλα, οι επιθέσεις των ΗΠΑ υπενθυμίζουν στο Πεκίνο — και στους εταίρους του — τη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να προβάλλει στρατιωτική ισχύ όχι μόνο στην άμεση περιφέρειά της αλλά και παγκοσμίως.

Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Φουντάν, Zhao Minghao, δήλωσε ότι ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα επηρέαζε σοβαρά τα κινεζικά συμφέροντα, καθώς το Πεκίνο εξετάζει το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να επιχειρούν να αυξήσουν την πίεση προς την Κίνα μέσω ελέγχου της διεθνούς ενεργειακής αγοράς.

Περιορισμένες προσδοκίες για κινεζική αντίδραση

Προς το παρόν, η Ουάσιγκτον φαίνεται να εκτιμά ότι η επιχείρηση στο Ιράν δεν θα προκαλέσει κινεζική στρατιωτική αντίδραση. Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν απίθανο το Πεκίνο να παράσχει υλική υποστήριξη στην Τεχεράνη ή να εκμεταλλευτεί τη συγκέντρωση της προσοχής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή για να κινηθεί δυναμικά στον Ινδο-Ειρηνικό.

Η βασική ανησυχία των ΗΠΑ αφορά τη δυσκολία ταχείας αναπλήρωσης αποθεμάτων πυρομαχικών, κάτι που θα μπορούσε μεσοπρόθεσμα να αποδυναμώσει την αποτρεπτική τους ισχύ έναντι ενδεχόμενης κινεζικής ενέργειας κατά της Ταϊβάν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, περιορισμένη στην ικανότητά της να αντιπαρατεθεί άμεσα στην αμερικανική στρατιωτική υπεροχή, η Κίνα θα επιλέξει να παρακολουθήσει τις εξελίξεις, αφήνοντας τις ΗΠΑ να επωμιστούν το κόστος τυχόν αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή — ενισχύοντας παράλληλα το αφήγημά της ότι η Ουάσιγκτον δρα απερίσκεπτα και αποσταθεροποιητικά.

Ο ειδικός σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Πεκίνου, Zha Daojiong, υποστήριξε ότι οι Κινέζοι αξιωματούχοι δεν θεωρούν πως δεσμεύονται να στηρίξουν το Ιράν, απορρίπτοντας τον δυτικό ισχυρισμό περί «συμμαχίας» μεταξύ των δύο χωρών.

«Τα άμεσα εμπλεκόμενα μέρη στη σύγκρουση φέρουν την ευθύνη για τις επιλογές τους», κατέληξε.

 

Διαβάστε επίσης 

Έκρηξη στα ναύλα των τάνκερ LNG λόγω Ιράν – Διπλασιάστηκαν στα 200.000 δολ. σε λιγότερο από μία ημέρα

Πιερρακάκης: Συναντήσεις με Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Μέση Ανατολή

Έτοιμη η Ελλάδα για τον ενεργειακό «σεισμό» λόγω Μέσης Ανατολής – Άλμα 130% στο ρεύμα, συναγερμός για LNG και καύσιμα