Κιρ Στάρμερ: Από την σαρωτική νίκη στην βίαιη παραίτηση – Έως τον Σεπτέμβριο η ανάδειξη νέου πρωθυπουργού

Ο Κιρ Στάρμερ παρουσιάστηκε κάποτε ως ο ηγέτης που θα έφερνε πραγματισμό και σταθερότητα στη Βρετανία, έπειτα από χρόνια πολιτικής αναταραχής. Ωστόσο, όταν ανακοίνωσε την παραίτησή του από την πρωθυπουργία τη Δευτέρα, έγινε φανερό ότι η ίδια η έλλειψη ισχυρής ιδεολογικής ταυτότητας που τον βοήθησε να φτάσει στην εξουσία συνέβαλε τελικά και στην πτώση του.

Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματικά ομιλία έξω από την πρωθυπουργική κατοικία στο νούμερο 10 της Downing Street, ο Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από την ηγεσία των Εργατικών και την πρωθυπουργία, διαβεβαιώνοντας πως η διαδικασία διαδοχής θα ολοκληρωθεί με ομαλό τρόπο το αργότερο έως τον Σεπτέμβριο.

Όπως ανακοίνωσε, θα ζητήσει από τα αρμόδια όργανα του Εργατικού κόμματος να καθορίσουν το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας διαδοχής. Οι υποψηφιότητες θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και θα ολοκληρωθούν στα μέσα του μήνα, ενώ εφόσον υπάρξει εκλογική αναμέτρηση, ο νέος ηγέτης θα έχει αναδειχθεί έως τον Σεπτέμβριο. Ο ίδιος απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά στον βασικό διεκδικητή της διαδοχής, Άντι Μπέρναμ.

«Το ερώτημα που θέτει σήμερα το κόμμα μου είναι αν είμαι το καταλληλότερο πρόσωπο για να το οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας και την αποδέχομαι με καλή διάθεση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Δείτε την δήλωση παραίτησης

Δεν έπεισε

Αφού οδήγησε το Εργατικό Κομμα στην εξουσία το 2024, εξασφαλίζοντας τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία στη σύγχρονη βρετανική ιστορία, ο Στάρμερ επικεντρώθηκε σε όσα θεωρούσε εφικτά να υλοποιήσει, χωρίς όμως να παρουσιάσει ένα σαφές όραμα για το μέλλον της χώρας.

Σύντομα, τόσο πολλοί ψηφοφόροι όσο και στελέχη του κόμματός του άρχισαν να τον θεωρούν πολιτικό χωρίς ξεκάθαρη κατεύθυνση και ισχυρές πεποιθήσεις. Σύμφωνα με περισσότερα από 20 στελέχη των Εργατικών που μίλησαν στο Reuters, ο Στάρμερ δεν κατάφερε ποτέ να διαμορφώσει μια «μεγάλη ιδέα» που θα ενέπνεε το κόμμα και την κοινωνία.

Χωρίς αυτό που ένας ανώτερος βουλευτής χαρακτήρισε ως «καθοδηγητικό φως», ο πρώην δικηγόρος βρέθηκε ανάμεσα σε αντικρουόμενες εσωκομματικές τάσεις, πιέσεις από διάφορα συμφέροντα και καχυποψία από τους ψηφοφόρους. Πολλοί πολίτες τον αντιμετώπιζαν ως αναποφάσιστο και υπερβολικά «ρομποτικό» στην παρουσία του.

Η επιρροή της συζύγου του

Καθώς η πολιτική του θέση αποδυναμωνόταν, ο 63χρονος Στάρμερ στρεφόταν ολοένα και περισσότερο στη σύζυγό του, Victoria Starmer, για συμβουλές. Στις 12 Μαΐου, λίγες ημέρες μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα των τοπικών εκλογών για τους Εργατικούς, είχε μαζί της μια μακρά συζήτηση και αποφάσισε να συνεχίσει τη μάχη για την παραμονή του στην ηγεσία.

Ωστόσο, ένα σαββατοκύριακο στην πρωθυπουργική εξοχική κατοικία του Chequers φαίνεται πως τον οδήγησε τελικά στην απόφαση να αποδεχθεί την πραγματικότητα και να παραιτηθεί.

Ανακοινώνοντας την αποχώρησή του έξω από την 10 Downing Street, δήλωσε πως θα διασφαλίσει μια ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας στον επόμενο ηγέτη των Εργατικών, ο οποίος θεωρείται ότι θα είναι ο Andy Burnham.

Στη συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία του, ο Στάρμερ ανέφερε:

«Το ερώτημα που θέτει σήμερα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να το οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας και την αποδέχομαι με καλή διάθεση».

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, η φωνή του έσπασε όταν ευχαρίστησε την οικογένειά του για τη στήριξη όλα αυτά τα χρόνια.

Η άνοδος και η πτώση

Η πολιτική πορεία του Στάρμερ ξεκίνησε σχετικά αργά. Εξελέγη βουλευτής το 2015, σε ηλικία 52 ετών, και μόλις πέντε χρόνια αργότερα ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών, μετά τη βαριά εκλογική ήττα του κόμματος υπό τον Jeremy Corbyn.

Αξιοποιώντας την εμπειρία του ως επικεφαλής της βρετανικής εισαγγελικής υπηρεσίας, επιχείρησε να εκσυγχρονίσει το κόμμα, να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού, να περιορίσει τις εσωτερικές συγκρούσεις και να το καταστήσει ξανά εκλογικά ανταγωνιστικό.

Αρχικά το σχέδιό του πέτυχε. Οι Εργατικοί επέστρεψαν στην εξουσία με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές επισήμαναν ότι η νίκη βασίστηκε περισσότερο στην κατάρρευση των Συντηρητικών παρά σε ισχυρή λαϊκή εντολή.

Ο γνωστός δημοσκόπος Τζο  Κέρτις  σχολίασε χαρακτηριστικά ότι επρόκειτο περισσότερο για μια εκλογή που έχασαν οι Συντηρητικοί παρά για μια εκλογή που κέρδισαν οι Εργατικοί.

Η απογοήτευση στην κυβέρνηση

Αφού ανέλαβε την εξουσία, η κυβέρνηση Στάρμερ δυσκολεύτηκε να καθορίσει σαφή πολιτική ατζέντα. Οι υποσχέσεις για ισχυρότερη ανάπτυξη, περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης και μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με πρώην συνεργάτες του, η ομάδα του δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένη για τη διακυβέρνηση. Κατά την προεκλογική περίοδο απέφευγαν ακόμη και τη λεπτομερή επεξεργασία πολιτικών προτάσεων, φοβούμενοι μήπως προκαλέσουν αντιδράσεις πριν από τις εκλογές.

Παρά τις προσπάθειές του να προβάλει επιτυχίες, όπως η βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και η μείωση των λιστών αναμονής στο σύστημα υγείας, μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων δεν πείστηκε.

Οι συνεχείς αλλαγές πολιτικής, οι αμφιλεγόμενες δωρεές προς στελέχη και ιδιαίτερα η τοποθέτηση του Πίτερ Μάντελσον σε κορυφαίο ρόλο, παρά τις γνωστές διασυνδέσεις του με τον καταδικασμένο σεξουαλικό παραβάτη Τζέφρι Έπσταϊν, προκάλεσαν σοβαρές πολιτικές φθορές.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις

Καθώς η δημοτικότητά του κατέρρεε, ακόμη και στενοί συνεργάτες του άρχισαν να αμφισβητούν την ικανότητά του να οδηγήσει το κόμμα στις εκλογές του 2029.

Η αποφασιστική νίκη του Άντι Μπέρναμ σε πρόσφατη αναπληρωματική εκλογή ενίσχυσε την πεποίθηση πολλών βουλευτών ότι εκείνος αποτελεί πλέον τη μοναδική ελπίδα απέναντι στην άνοδο του Νάιτζελ Φάρατζ και του Reform UK.

Ο φόβος για περαιτέρω ενίσχυση του Φάρατζ αποτέλεσε βασικό παράγοντα πίσω από την οργανωμένη πίεση προς τον Στάρμερ να αποχωρήσει.

Καλύτερες επιδόσεις στη διεθνή σκηνή

Παρά τα προβλήματα στο εσωτερικό, ο Στάρμερ είχε πιο θετική εικόνα στο εξωτερικό.

Στήριξε ενεργά την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία, συμμετέχοντας στην «συμμαχία των προθύμων» για τη διατήρηση μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Παράλληλα συνεργάστηκε στενά με τον Εμανουέλ Μακρόν σε ζητήματα διεθνούς ασφάλειας, ενώ διατήρησε λειτουργική σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ωστόσο, η σχέση αυτή επιδεινώθηκε όταν ο Τραμπ τον επέκρινε επειδή αρνήθηκε να εμπλέξει τη Βρετανία σε στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν, φτάνοντας να δηλώσει δημοσίως ότι «απέτυχε στα ζητήματα της μετανάστευσης και της ενέργειας».

Η κληρονομιά του

Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η σημαντικότερη πολιτική κληρονομιά του Στάρμερ θα είναι η επιτάχυνση της διάσπασης του παραδοσιακού δικομματικού συστήματος της Βρετανίας.

Οι πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις στην Βρετανία ανέδειξαν την ενίσχυση του Reform UK και τη φθορά τόσο των Εργατικών όσο και των Συντηρητικών. Η κομματική βάση των Εργατικών συρρικνώθηκε, ενώ το Reform ξεπέρασε τα 270.000 μέλη.

Ο ίδιος ο Στάρμερ είχε χαρακτηρίσει τη μάχη απέναντι στο Reform ως «τη μάχη της ζωής μας». Τελικά, ήταν μια μάχη που δεν κατάφερε να κερδίσει.

 

Διαβάστε επίσης 

Ισπανία: Πειθαρχική δίωξη κατά του δικαστή που ηγείται της έρευνας κατά της συζύγου του Σάντσεθ

Chevron: Υπέγραψε συμφωνία με την Microsoft για την τροφοδοσία giga AI data center στο Τέξας

Μαρινάκης: Βασική επιδίωξη της κυβέρνησης η στήριξη οικογενειών, συνταξιούχων και ευάλωτων ομάδων