Κόλπος: Φόβοι για πιο καταστροφικό πόλεμο σε νέα επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου φοβούνται ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον ενός καλύτερα προετοιμασμένου Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν ακόμη πιο καταστροφικό πόλεμο σε ολόκληρη την περιοχή, αφήνοντάς τα να διαχειριστούν τις συνέπειες.

«Βρισκόμαστε παρασυρμένοι σε μια κρίση την οποία προσπαθήσαμε με πολύ εντατικές διπλωματικές προσπάθειες να αποτρέψουμε», δήλωσε την Κυριακή ο Άνουαρ Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στο φόρουμ Manama Dialogue του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), στο Μπαχρέιν. «Επιδιώκουμε ξεκάθαρα μια πολιτική διέξοδο».

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα «ολοκληρώσουν τη δουλειά» στο Ιράν. Έχει αποκλείσει νέα πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης στις ΗΠΑ, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης των επιθέσεων, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες παραμένουν σε αδιέξοδο.

«Είτε θα κάνουν συμφωνία είτε θα το τελειώσουμε εμείς», δήλωσε την Κυριακή στο Right Side Broadcasting Network.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περίπου 3% στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας, με το Μπρεντ να πέφτει κάτω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, μετά το δημοσίευμα του Axios ότι ο Τραμπ είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου πως επιθυμεί να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία, πριν προχωρήσει σε ενδεχόμενη επανέναρξη των πληγμάτων κατά του Ιράν. Ωστόσο, το Μπρεντ εξακολουθεί να καταγράφει άνοδο περίπου 80% από την αρχή του έτους.

Μια νέα αναζωπύρωση των συγκρούσεων θα προκαλούσε πρόσθετες ζημιές στον Κόλπο, ύστερα από περισσότερους από οκτώ μήνες πολέμου. Οι τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο εάν το Ιράν εντείνει τις επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη έχει εκτοξεύσει φέτος χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον χωρών όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, πλήττοντας, μεταξύ άλλων, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο ή τον τραυματισμό δεκάδων αμάχων και έχουν κλονίσει τις οικονομίες της περιοχής.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι τα αραβικά κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Ιράκ, θα συγκαταλέγονται φέτος στις οικονομίες με τις χειρότερες επιδόσεις παγκοσμίως. Η Σαουδική Αραβία, η οποία ήδη προσπαθεί να αποκρούσει καθημερινές επιθέσεις από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι της Υεμένης, θα δει το ΑΕΠ της να συρρικνώνεται κατά 3,3%. Ακόμη μεγαλύτερη ύφεση αναμένεται στο Κατάρ και το Κουβέιτ, σύμφωνα με το Ταμείο.

«Δεν έχω ακούσει ούτε έναν αξιωματούχο ή πολίτη του Κόλπου να υποστηρίζει την επανάληψη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν, αλλά οι περισσότεροι θεωρούν ότι ένας νέος γύρος επίκειται», δήλωσε ο Μοχάμεντ αλ Μπάσα, συνεργάτης του Royal United Services Institute σε θέματα διεθνούς ασφάλειας. «Εκτιμούν ότι αυτή τη φορά το Ιράν θα είναι πιο επιθετικό και δεν θα σεβαστεί τους κανόνες εμπλοκής που τηρούνταν προηγουμένως».

Σε ολόκληρη την περιοχή, αξιωματούχοι φοβούνται ότι ένας νέος γύρος συγκρούσεων, αντίστοιχος με εκείνον που διήρκεσε από τις 28 Φεβρουαρίου έως την εκεχειρία των αρχών Απριλίου, θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα καταστροφικός. Στις 28 Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν αρχίσει τους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, δήλωσε στο φόρουμ του Μπαχρέιν ότι είναι «εξαιρετικά ανήσυχος» για το ενδεχόμενο νέων εχθροπραξιών.

«Ο δεύτερος γύρος θα είναι πιο επικίνδυνος, πιο καταστροφικός και δεν θα οδηγήσει πουθενά», ανέφερε. «Πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα από το παρελθόν».

Το Ιράν έχει εντείνει αυτές τις ανησυχίες με νέες απειλές για συντριπτικά αντίποινα. Ο ανώτατος ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ διέταξε το Σάββατο τους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμαστούν για άμεσα ανταποδοτικά πλήγματα και να διευρύνουν τον κατάλογο πιθανών αμερικανικών και ισραηλινών στόχων. Ο ιρανικός στρατός προειδοποίησε ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση θα επέκτεινε τον πόλεμο σε μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση.

«Εάν οι εχθροί επαναλάβουν στρατιωτικές ή τρομοκρατικές επιθέσεις, οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το ιρανικό έθνος θα καθορίσουν πότε και με ποιους όρους θα τερματιστεί η σύγκρουση», ανέφερε ο Χαμενεΐ σε δήλωσή του στο Telegram.

Την Κυριακή, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν έμφαση στην εντολή του Χαμενεΐ προς τον στρατό να απαντήσει σε οποιαδήποτε νέα επίθεση «χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς».

Οι σφοδροί αμερικανικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, αρκετοί από τους οποίους πραγματοποιήθηκαν μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας του Απριλίου, δεν έχουν καταφέρει να εξαλείψουν την ικανότητα του Ιράν να κατασκευάζει πυραύλους και drones. Η Τεχεράνη έχει διατηρήσει επαρκή παραγωγική δυναμικότητα για την αναπλήρωση του οπλοστασίου της, δήλωσαν Δυτικοί αξιωματούχοι στο Bloomberg τον Οκτώβριο.

Ένας από αυτούς ανέφερε ότι το Ιράν εξακολουθούσε να διαθέτει σημαντικά αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και ορισμένα όπλα κατά πλοίων, προσθέτοντας ότι και η Ρωσία το προμήθευε με πυραύλους.

Έως τις αρχές Οκτωβρίου, το Ιράν είχε εκτοξεύσει περισσότερα από 4.000 drones Shahed και τουλάχιστον 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το Bloomberg Economics. Εκτιμήσεις δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών τον Ιούνιο υποδείκνυαν ότι η Τεχεράνη διατηρούσε περίπου τα τρία τέταρτα των προπολεμικών αποθεμάτων πυρομαχικών της, αν και το σημερινό τους μέγεθος παραμένει ασαφές.

«Το Ιράν είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένο για έναν ακόμη γύρο συγκρούσεων», δήλωσε ο Εμίλ Χοκαγιέμ, ανώτερος ερευνητής για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή στο IISS.

Η αντίδραση της Τεχεράνης στη διάρκεια αυτού του πολέμου έχει δείξει ότι άντλησε διδάγματα από προηγούμενες αποτυχίες και ανέπτυξε μια πιο σύνθετη στρατιωτική στρατηγική, σύμφωνα με τον Χοκαγιέμ.

«Δεν ήταν μια νίκη για το Ιράν, αλλά έδειξε ότι οι Ιρανοί μπορούσαν να αναμετρηθούν με τους αντιπάλους τους και ότι οι στρατιωτικές τους δομές είναι ικανές να μαθαίνουν και να προσαρμόζονται», ανέφερε.

Στο μεταξύ, τα κράτη του Κόλπου προσπαθούν να αναπληρώσουν τα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης της αεράμυνάς τους, σε μια περίοδο παγκόσμιων ελλείψεων και ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δίνουν προτεραιότητα στις δικές τους ανάγκες, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε το IISS την Παρασκευή.

Ο πόλεμος ανέδειξε επίσης το τεράστιο κόστος της χρήσης προηγμένων πυραύλων για την κατάρριψη φθηνών ιρανικών drones. Οι δυνάμεις του Κόλπου στρέφονται ολοένα περισσότερο σε επιθετικά ελικόπτερα, μαχητικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά πυροβόλα και συστήματα ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Οι επιθέσεις έχουν εντείνει και την οργή των κρατών του Κόλπου, τα οποία επωμίζονται το κόστος μιας σύγκρουσης που δεν ξεκίνησαν.

«Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου δεν ήταν μέρος του πολέμου ούτε τον επιδίωξαν», δήλωσε το Σάββατο στο φόρουμ ο Τζάσεμ αλ Μπουντάιουι, γενικός γραμματέας του εξαμελούς οργανισμού, στον οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία.

Οι αξιωματούχοι της περιοχής που βρέθηκαν στη Μανάμα εκφράστηκαν σε γενικές γραμμές θετικά για τις ΗΠΑ δημοσίως. Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, όμως, εξέφραζαν δυσαρέσκεια για τους στρατιωτικούς και διπλωματικούς χειρισμούς της Ουάσιγκτον.

«Σε ολόκληρη την περιοχή επικρατεί διάχυτη απογοήτευση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον παραλογισμό του πολέμου, την αλλοπρόσαλλη στρατιωτική και διπλωματική συμπεριφορά της Ουάσιγκτον και την απόφασή της να δώσει προτεραιότητα στην άμυνα του Ισραήλ έναντι εκείνης των εταίρων της στον Κόλπο», δήλωσε ο Χασάν αλ Χασάν, ανώτερος ερευνητής για την πολιτική στη Μέση Ανατολή στο IISS.

«Εάν η απελευθέρωση του Κουβέιτ από τις ΗΠΑ το 1991 ήταν η στιγμή που εδραίωσε τον αμερικανικό ρόλο στην περιοχή, ο πόλεμος του 2026 μπορεί να μείνει στη μνήμη ως η στιγμή που τον ανέτρεψε».

Τα κράτη του Κόλπου εντείνουν τις διπλωματικές προσπάθειες για να αποτρέψουν μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν. Ανώτεροι αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν ταξίδεψαν την περασμένη εβδομάδα στην Τεχεράνη, ενώ Καταριανοί μεσολαβητές είχαν συνομιλίες με την ιρανική πλευρά στην Τεχεράνη και την Ντόχα.

Ωστόσο, σημαντικές διαφορές εξακολουθούν να χωρίζουν τις εμπόλεμες πλευρές. Το Ιράν ζητά την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, τη χαλάρωση των κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων προτού ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, απαιτεί παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Κυριακή ότι οι μεσολαβητές συζητούσαν σχέδιο για το άνοιγμα του θαλάσσιου διαύλου εντός δύο ημερών, εφόσον οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν τους όρους της Τεχεράνης. Διευκρίνισε, όμως, ότι μια συμφωνία «εξαρτάται από τις απαντήσεις που θα δώσει η άλλη πλευρά στα ερωτήματά μας».

Ο Γκαργκάς, ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας αποτυχίας της διπλωματίας.

«Εάν δεν γεφυρωθούν αυτές οι διαφορές, τότε θα πρέπει να ανησυχούμε για τα χειρότερα», δήλωσε.

Διαβάστε επίσης 

Νίκος Δένδιας αποκλειστικά στο mononews: Η Ελλάδα οφείλει να προσαρμόζεται στις νέες απειλές και να διασφαλίζει την εθνική κυριαρχία

Βουλγαρία: Πρόεδρος με 58% η Ιλιάνα Γιότοβα – Ενισχύεται η φιλορωσική πολιτική επιρροή του Ράντεφ

Ερντογάν στη Νότια Κορέα: Στο τραπέζι συνεργασία για τον πυρηνικό σταθμό στη Σινώπη