Ιράν – Ομάν: Κατ΄αρχήν και προσωρινή συμφωνία για το Ορμούζ για μερική επαναλειτουργία της ναυσιπλοϊας

Η αναμονή για μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν που θα επέτρεπε τη μερική επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ συνεχίστηκε και την Πέμπτη, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι η συμφωνία για τους προτεινόμενους θαλάσσιους διαδρόμους βρίσκεται στο τελικό στάδιο.

Οι δύο χώρες που συνορεύουν με τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο διαπραγματεύονται από τον περασμένο μήνα ένα σχέδιο για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού. Τις τελευταίες ημέρες, τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι μια λύση βρίσκεται κοντά.

«Έχει επιτευχθεί κατ’ αρχήν συμφωνία για σχεδόν όλα τα ζητήματα που τέθηκαν στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένου του χάρτη με τις διαδρομές εισόδου και εξόδου της ναυσιπλοΐας», δήλωσε την Τετάρτη στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί. Όπως ανέφερε, η συμφωνία ενδέχεται να έχει διάρκεια «δύο έως τέσσερις μήνες».

Ωστόσο, ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι μια διμερής συμφωνία με το Ομάν «δεν σημαίνει την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ». Η Τεχεράνη επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν στη συμφωνία με το Ομάν και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η πλήρης ομαλοποίηση της διέλευσης από το Στενό θα εξαρτηθεί από την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε αργά την Τετάρτη ότι μια συμφωνία για το Στενό του Ορμούζ είναι «επικείμενη», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνησή του βρίσκεται σε επαφή με το Ιράν. «Μιλάμε. Ας δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε σε προεκλογική συγκέντρωση στο Λας Βέγκας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποστηρίξει και στο παρελθόν ότι σημειώθηκαν σημαντικές διπλωματικές εξελίξεις, χωρίς ωστόσο να ακολουθήσει πάντα μια σταθερή και μακροχρόνια συμφωνία.

Η αβεβαιότητα αποτυπώθηκε και στις αγορές πετρελαίου, όπου οι τιμές κινήθηκαν μεταξύ μικρών κερδών και απωλειών, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν το ενδεχόμενο ταχείας αύξησης των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Το Brent σημείωσε άνοδο περίπου 1%, στα 80,21 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη.

Συμφωνία διάρκειας 60 ημερών

Σύμφωνα με το Al Arabiya η προτεινόμενη συμφωνία προβλέπει την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ για χρονικό διάστημα 60 ημερών, με στόχο την αποκατάσταση της ομαλής διέλευσης των πλοίων από έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα πλοία που εισέρχονται στα Στενά θα χρησιμοποιούν τον ναυτιλιακό διάδρομο που βρίσκεται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές, ενώ όσα εξέρχονται θα κινούνται στον διάδρομο που βρίσκεται πλησιέστερα στο Ομάν.

Παράλληλα, το σχέδιο δεν προβλέπει την επιβολή τελών διέλευσης ή άλλων χρεώσεων παροχής υπηρεσιών στα εμπορικά πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι περιφερειακές χώρες ενδέχεται να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης των Στενών, καθώς και στις τεχνικές διαδικασίες που απαιτούνται για την ασφαλή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει η Ουάσιγκτον

Οποιαδήποτε συμφωνία για το Στενό του Ορμούζ θα πρέπει να εγκριθεί από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος φέρεται να βρίσκεται σε απομόνωση μετά τον τραυματισμό του στις αρχικές επιθέσεις του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.

Δεν είναι σαφές αν έχει δώσει ήδη τη συγκατάθεσή του, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η επικοινωνία μαζί του είναι δύσκολη και απαιτεί χρόνο.

Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν ανέφερε σε τηλεοπτική συνέντευξη την Τετάρτη ότι η επικοινωνία με τον Χαμενεΐ είναι «πολύ δύσκολη αυτή τη στιγμή».

Οι εξελίξεις σημειώνονται έπειτα από μήνες αδιεξόδου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου, με τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ να αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας.

Το Ιράν έχει ζητήσει τα πλοία να λαμβάνουν άδεια για τη διέλευσή τους και πιθανώς να καταβάλλουν κάποιου είδους τέλη. Παράλληλα, τις τελευταίες εβδομάδες έχει συνεχίσει να επιτίθεται σε πλοία που θεωρεί ότι παραβιάζουν τους περιορισμούς.

Οι εχθροπραξίες μεταξύ των δύο πλευρών έχουν σε μεγάλο βαθμό περιοριστεί, ωστόσο παραμένουν ανοιχτά αρκετά ζητήματα. Μια συμφωνία για το Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο Τραμπ ακύρωσε το Σαββατοκύριακο ένα νέο κύμα επιθέσεων κατά του Ιράν, το οποίο, όπως είχε δηλώσει, θα ήταν το μεγαλύτερο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, μεταξύ των λόγων που οδήγησαν στην απόφαση ήταν οι ανησυχίες για τα αποθέματα βασικών πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας.

Ο ίδιος ο Τραμπ διέψευσε τις πληροφορίες, γράφοντας στο Truth Social ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών» και ότι οι αμυντικές εταιρείες κατασκευάζουν περισσότερα εργοστάσια από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην ιστορία της χώρας.

Οι πετρελαϊκές ροές συνεχίζονται παρά τους περιορισμούς

Παρά τη σημαντική μείωση της ναυτιλιακής δραστηριότητας στο Στενό, αρκετά εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξακολουθούν να διέρχονται καθημερινά από τη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό.

Χώρες της Μέσης Ανατολής συνεχίζουν να μεταφέρουν φορτία μέσω ειδικών προγραμμάτων μεταφοράς, με τη συνδρομή του αμερικανικού στρατού και τη χρήση πλοίων που απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους.

Παράλληλα, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν τη δυνατότητα να παρακάμπτουν σε μεγάλο βαθμό το Στενό, μεταφέροντας σημαντικές ποσότητες πετρελαίου μέσω αγωγών προς λιμάνια εκτός Περσικού Κόλπου.

 

Διαβάστε επίσης 

Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos: Οι Αμερικανοί βλέπουν περισσότερο χάος παρά σταθερότητα μετά τον πόλεμο με το Ιράν

Ιράν: Επιβεβαίωσε την συμφωνία με το Ομάν για τη νέα θαλάσσια διαδρομή στο Ορμούζ – Το μήνυμα προς ΗΠΑ

Ιράν: Τι σημαίνει για την παγκόσμια οικονομία η συμφωνία με το Ομάν για νέα διαδρομή στο Στενό του Ορμούζ