ΗΠΑ: Μπλόκο στο Κογκρέσο για τους κινητήρες F110 στην Τουρκία μετά τις εξελίξεις με τα F-35

Κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας, με στόχο να αποτραπεί η πώληση κινητήρων F110 στην Τουρκία μετά την επαναφορά της στο πρόγραμμα των F-35 με προσωπική παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να κατατεθεί μέσα στην εβδομάδα στο Κογκρέσο, όπως ανακοίνωσε η Ελληνοαμερικανίδα βουλευτής των Δημοκρατικών, Ντίνα Τάιτους.

Tην Κυριακή έγινε γνωστό ότι η Δημοκρατική βουλευτής από τη Νεβάδα ανέλαβε πρωτοβουλία στο Κογκρέσο, μέσω επιστολής που βρίσκεται στο στάδιο συλλογής υπογραφών. Με την επιστολή, οι βουλευτές ζητούν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που της παρέχει η αμερικανική νομοθεσία, προκειμένου να αποτρέψει οποιαδήποτε απόφαση επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον δεν έχει προηγουμένως επιλυθεί το ζήτημα των ρωσικών S-400 και των κυρώσεων CAATSA.

Τα περιθώρια αντίδρασης του Κογκρέσου προβλέπονται από τον Νόμο περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων, ο οποίος δίνει σε βουλευτές και γερουσιαστές τη δυνατότητα να επιχειρήσουν να μπλοκάρουν μια συναλλαγή μέσω κοινού ψηφίσματος αποδοκιμασίας. Το λεγόμενο joint resolution of disapproval αποτελεί το επίσημο νομοθετικό εργαλείο που έχουν στη διάθεσή τους οι νομοθέτες μετά την επίσημη κοινοποίηση μιας προτεινόμενης πώλησης από την κυβέρνηση.

Η επιστολή αναμένεται να αποσταλεί στον ηγέτη της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Στιβ Σκαλίζ, και στον ηγέτη της δημοκρατικής μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις. Στο κείμενο υπογραμμίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν μπορεί να παρακάμψει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την αμερικανική νομοθεσία, όσο η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.

Οι συντάκτες της επιστολής επικαλούνται και τη δήλωση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, σύμφωνα με την οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη επίσημη διαδικασία επανεξέτασης για το πώς θα μπορούσε μια πιθανή πώληση να προχωρήσει νομικά. Όπως αναφέρεται στο κείμενο, ο κ. Βανς σημείωσε ότι «ο Πιτ Χέγκσεθ και ολόκληρη η ομάδα εξετάζουν το ζήτημα αυτή τη στιγμή».

Στην επιστολή υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο του 2020 το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επί της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ, επέβαλε κυρώσεις στην Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας, βάσει του άρθρου 231 του νόμου CAATSA, δηλαδή του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων. Όπως επισημαίνεται, η απόφαση αυτή δεν έχει ανακληθεί και παραμένει σε ισχύ.

Το νομικό επιχείρημα της επιστολής είναι ότι η αγορά των S-400 από την Τουρκία αποτέλεσε σημαντική συναλλαγή με οντότητα που δρα για λογαριασμό του ρωσικού αμυντικού ή τομέα πληροφοριών. Οι βουλευτές τονίζουν ότι δεν υπάρχει δημόσια διαθέσιμο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει το σύστημα, ότι το έχει αποσύρει από επιχειρησιακή χρήση ή ότι έχει αντιμετωπίσει την αιτία που οδήγησε αρχικά στην επιβολή των κυρώσεων.

Πέρα από τις κυρώσεις CAATSA, η επιστολή επικαλείται και τον Νόμο περί Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η Άγκυρα δεν έχει πλέον στην κατοχή της το σύστημα S-400, παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει εκ νέου την απόκτησή του και επιβεβαιώσει ότι δεν έχει αποδεχθεί πρόσθετες παραδόσεις που σχετίζονται με τους S-400 ή με άλλο σύστημα που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο αμερικανικά αμυντικά συστήματα.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι βουλευτές αναφέρονται στην ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στις 3 Ιουνίου 2026, κατά την οποία, όπως σημειώνουν, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και δεν μπορεί να επανεντάξει την Άγκυρα στο πρόγραμμα των F-35.

Με την πρωτοβουλία αυτή, η Ντίνα Τάιτους επιδιώκει την έγκαιρη κινητοποίηση του Κογκρέσου απέναντι σε πιθανή προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ανοίξει ξανά τον δρόμο για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Το μήνυμα της επιστολής είναι ότι μια τέτοια κίνηση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο ως ζήτημα αμυντικής πολιτικής, αλλά και ως θέμα συμμόρφωσης με τη δεσμευτική αμερικανική νομοθεσία.

Διαβάστε επίσης 

Νετανιάχου: Δεν αποχωρούμε από τον νότιο Λίβανο μέχρι να εξαλειφθεί η απειλή της Χεζμπολάχ

Ερντογάν: Στα χιλιάδες χρόνια ιστορίας μας, δεν υπάρχει ούτε γενοκτονία, ούτε σφαγή, ούτε καταπίεση, ούτε αποικιοκρατία

ΗΠΑ: Το Ανώτατο Δικαστήριο έδωσε «Πράσινο φως» για τον αποκλεισμό τρανς από γυναικείες ομάδες αθλητισμού