Η ΕΕ ανησυχεί ολοένα περισσότερο για την απουσία της από τις πρόσφατες ειρηνευτικές συνομιλίες Ρωσίας-Ουκρανίας. Ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι διεξήχθη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ χωρίς άμεση συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως αποτέλεσμα, έχουν υπάρξει αυξανόμενες συζητήσεις εντός της ΕΕ σχετικά με τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου για να συνομιλεί απευθείας με τη Μόσχα.

Για μεγάλο διάστημα του πολέμου στην Ουκρανία, η προσέγγιση της ΕΕ επικεντρώθηκε στην άσκηση οικονομικής πίεσης απέναντι στη Ρωσία και στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ και η Τουρκία έχουν, στο μεταξύ, αναλάβει πρωτοβουλίες διπλωματικών συνομιλιών. Οποιαδήποτε κίνηση για απευθείας συνομιλίες με τον πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν μέσω συντονισμένου απεσταλμένου της ΕΕ θα αποτελούσε τακτική αλλαγή.

1

Πώς θα ήταν η «ειρήνη» χωρίς την Ευρώπη

Η οικονομολόγος και ειδικός πολιτικής Ελίνα Ριμπάκοβα λέει ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή είναι απαραίτητη, για να αποφευχθεί η παραγκώνιση των περιφερειακών συμφερόντων. «Χωρίς την παρέμβαση της Ευρώπης, θα μπορούσαμε ήδη να έχουμε “ειρήνη”, όπου η Ρωσία, με τη βοήθεια των ΗΠΑ, θα είχε πιέσει την Ουκρανία να κάνει παραχωρήσεις», δήλωσε στην DW, προσθέτοντας ότι αυτό «θα υπονόμευε την κυριαρχία της και θα εξέθετε άλλες χώρες της περιοχής σε ρωσικούς ισχυρισμούς περί του υποτιθέμενου δικαιώματός της στη “σφαίρα επιρροής” στην Ανατολική Ευρώπη». Ταυτόχρονα, δεν είναι σαφές τι μπορεί να πετύχει στην πραγματικότητα η διπλωματία της ΕΕ με τη Ρωσία. Η Ριμπάκοβα σημειώνει ότι η συνεργασία με τη Μόσχα θα ήταν πρώτιστα συμβολική κίνηση, αλλά θα μπορούσε τελικά να έχει κάποια πιο απτά αποτελέσματα.

Διαφωνίες μεταξύ των μελών της ΕΕ

Ωστόσο, κάθε ευρωπαϊκή διπλωματική πρωτοβουλία περιπλέκεται από τις εσωτερικές διαιρέσεις. Τα κράτη-μέλη διαφωνούν σημαντικά στις εκτιμήσεις τους για το πώς να χειριστούν τη Ρωσία. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει υποστηρίξει τη διατήρηση διαύλων διαλόγου με τη Μόσχα, ακόμη και μετά από επανειλημμένες διπλωματικές αποτυχίες. Πρόσφατα, η Γαλλία έστειλε έναν κορυφαίο διπλωμάτη για να συναντήσει τον Ρώσο ομόλογό του.

Η Γερμανία, ωστόσο, υιοθέτησε πιο επιφυλακτικό τόνο. Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε τον δισταγμό του για συνομιλίες με τη Ρωσία. «Αν έχει νόημα να μιλήσουμε, είμαστε έτοιμοι, αλλά οι Ρώσοι πρέπει να αποδείξουν ότι είναι πραγματικά πρόθυμοι να μιλήσουν για κατάπαυση του πυρός και, στη συνέχεια, για ειρηνευτικό σχέδιο», είπε.

Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης φοβούνται ότι οι πρόωρες παραχωρήσεις θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη Μόσχα. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία συνεχίζουν να εξαρτώνται από τη ρωσική ενέργεια, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ριμπάκοβα, η οποία εργάζεται για το Ινστιτούτο Peterson για τη Διεθνή Οικονομία, το think tank Bruegel των Βρυξελλών, και ως αντιπρόεδρος εξωτερικής πολιτικής στη Σχολή Οικονομικών του Κιέβου, λέει ότι αυτή η διαφωνία δεν συνεπάγεται απαραίτητα αδυναμία. «Οι διαιρέσεις δεν είναι κακές», υποστηρίζει. «Ορισμένες χώρες μπορεί να θέλουν να πάρουν το μέρος των ΗΠΑ και ορισμένες άλλες της Ρωσίας, αλλά αυτές εξακολουθούν να απέχουν πολύ από την πλειοψηφία στην ΕΕ», είπε. «Ως αποτέλεσμα, θα υπάρξει πίεση από την ΕΕ -ακόμα κι αν δεν είναι πλήρως ομόφωνη- να αναγνωρίσει τα συμφέροντα της Ουκρανίας».

Να καθοριστεί ο στόχος

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι αναλυτές πεπεισμένοι ότι ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου θα αποσαφήνιζε τη στρατηγική της Ευρώπης. Η Κρίστι Ράικ του Διεθνούς Κέντρου Άμυνας και Ασφάλειας δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει πρώτα να καθορίσει με σαφήνεια τους στόχους της, πριν μπει σε διαβούλευση με τη Μόσχα.

Η Ριμπάκοβα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι «σ’ έναν ιδανικό κόσμο θα ήταν υπέροχο να δούμε ενωμένη την ΕΕ, αλλά δεν ζούμε σε ιδανικό κόσμο». Είπε ότι η Ευρώπη που αποτελείται από διαφορετικές ομάδες αρκεί για να προστατεύσει τα συμφέροντα της Ουκρανίας και της Ευρώπης στην παρούσα φάση. «Θα ανησυχούσα περισσότερο για μια ενιαία θέση που θα επέτρεπε στον Πούτιν να προσαρτήσει ατιμώρητα περιοχές της Ουκρανίας που ο ρωσικός στρατός δεν έχει καν κατακτήσει».

Αυτές οι συνεχιζόμενες εντάσεις αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη συζήτηση για το πώς λειτουργεί η ΕΕ στη διεθνή σκηνή. Όπως λέει η Ριμπάκοβα, η ποικιλομορφία του μπλοκ καθιστά δύσκολη την πλήρη συναίνεση: «Οι χώρες είναι ποικιλόμορφες. Επομένως, ως συμβιβασμός, μου αρέσει η ιδέα της ευρωπαϊκής ενότητας σε ορισμένα ζητήματα από μέλη ομάδων συμφερόντων». Τέτοιοι ευέλικτοι συνασπισμοί μπορούν να προσφέρουν μια στρατηγική πορεία προς τα εμπρός, όταν η ομοφωνία φαίνεται δύσκολη.

Τι θα κάνει στη συνέχεια η ΕΕ

Παρόλο που εντείνονται οι συζητήσεις σχετικά με το αν θα πρέπει να προχωρήσει διπλωματικά, η ΕΕ προετοιμάζει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, για να σηματοδοτήσει την τέταρτη επέτειο της εισβολής στην Ουκρανία. Το 20ό πακέτο καλύπτει την ενέργεια, το εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας μειώθηκαν κατά 24% το 2025. «Αυτό επιβεβαιώνει ό,τι ήδη γνωρίζαμε, ότι οι κυρώσεις μας λειτουργούν και θα συνεχίσουμε να τις χρησιμοποιούμε μέχρι η Ρωσία να ξεκινήσει σοβαρές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία για δίκαιη και διαρκή ειρήνη», δήλωσε.

ΠΗΓΗ: DEUTSCHE WELLE

Διαβάστε επίσης:

Μακρόν: Έγινε viral ξεκινώντας την τριήμερη επίσκεψή του στην Ινδία με πρωινό τζόκινγκ (Βίντεο)

Βουλή: Κυρώθηκε η Συμφωνία διμερούς συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας για επαγγελματική εκπαίδευση

Αμπάς Αραγκτσί (ΥΠΕΞ Ιράν): Καταλήξαμε σε συμφωνία επί των βασικών αρχών με την Ουάσινγκτον – Παραμένουν εκκρεμότητες προς διευθέτηση