Η δεύτερη θέση της Μαρίας Σάκκαρη σε τουρνουά τένις είναι στιγμή αναγνώρισης. Θα έπρεπε να είναι.

Μια Ελληνίδα αθλήτρια που βρίσκεται στην κορυφή του παγκόσμιου αθλητισμού, που έχει αφιερώσει χρόνια σκληρής δουλειάς και έχει εκπροσωπήσει τη χώρα της διεθνώς, θα έπρεπε να διαβάζει επαίνους για τις επιδόσεις της. Αντί γι’ αυτό, για άλλη μια φορά, δέχεται αδιανόητες επιθέσεις παντού όπου μπορεί να γραφτεί σχόλιο.

Δεν είναι μια μεμονωμένη αντίδραση κάποιων χρηστών στα κοινωνικά δίκτυα. Είναι επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς: Όταν μια γυναίκα αποκτά δημόσια παρουσία και συνδέεται με έναν επιφανή άνδρα, η αξία της μπαίνει σε δεύτερη μοίρα και και υφίσταται ειρωνεία και απαξίωση.

Η Σάκκαρη δεν είναι η μόνη. Η Μαρέβα Μητσοτάκη έχει βρεθεί πολλές φορές στο επίκεντρο επιθέσεων που δεν αφορούν την ίδια ως γυναίκα και επιχειρηματία. Η Μπέττυ Μπαζιάνα αντιμετώπισε αντίστοιχη στοχοποίηση, με σχόλια που ξεπερνούσαν την κριτική προς τον σύζυγό της και έφταναν στην προσωπική της υπόσταση. Πιο παλιά η Δήμητρα Λιάνη είχε ζήσει απίστευτους εξευτελισμούς.

Το κοινό στοιχείο είναι ότι βρέθηκαν δίπλα σε άνδρες με δημόσιο ρόλο ή αναγνωρισιμότητα.

Το φαινόμενο δεν γεννήθηκε με τα κοινωνικά δίκτυα. Η εποχή αλλάζει, τα εργαλεία αλλάζουν αλλά η λογική παραμένει ίδια. Από τα πρωτοσέλιδα της Αυριανής, όπου η προσωπική επίθεση (για τον σωματότυπο ή τις επιλογές του κρεβατιού) παρουσιαζόταν ως πολιτική κριτική, μέχρι την εποχή του TikTok και των ανώνυμων σχολίων, το μίσος απλώς άλλαξε μορφή. Σήμερα είναι πιο γρήγορο, πιο μαζικό και εν πρώτοις ανεξέλεγκτο. Αν ήθελε κάποιος αρμόδιος, θα έβρισκε εκείνους που ασχημονούν παραβιάζοντας τη νομοθεσία.

Αλλά αυτοί είμαστε. Υπάρχει γενικευμένη αντίληψη ότι η γυναίκα που βρίσκεται δίπλα σε έναν ισχυρό άνδρα (ή εν προκειμένω δίπλα στον υιό του ισχυρού) πρέπει να απολογείται για τα πάντα. Αν είναι επιτυχημένη, κάποιοι θα αναζητήσουν την εξήγηση στην προσωπική της σχέση. Αν αποτύχει, η αποτυχία θα παρουσιαστεί ως απόδειξη ότι «δεν άξιζε». Σπάνια εφαρμόζεται το ίδιο στους άνδρες. Για σκεφτείτε: αν ο Μίλτος Τεντόγλου είχε σχέση με κόρη πρωθυπουργού, θα δεχόταν παρόμοια επίθεση;

Η Σάκκαρη πρέπει να αξιολογείται ως αθλήτρια. Η Μαρέβα Μητσοτάκη και η Μπέττυ Μπαζιάνα ως πρόσωπα με τις δικές τους διαδρομές. Η κριτική είναι αναγκαία σε μια δημοκρατία, αλλά η απαξίωση, ο σεξισμός και η επίθεση στην προσωπική ζωή δεν αποτελούν κριτική.

Η Μπαζιάνα δέχτηκε κριτική για την ακαδημαϊκή της ανέλιξη και όπου υπάρχουν τεκμήρια αυτό είναι θεμιτό. Όχι όμως για το φόρεμα, το μαλλί και όσα άλλα σκεφτεί ο πάσα ένας.

Ας μας προβληματίσει η ευκολία με την οποία μια γυναίκα παύει να θεωρείται αυτόνομη προσωπικότητα και μετατρέπεται σε συνοδό κάποιου άλλου. Το πρώτο βήμα για να αλλάξει αυτό είναι να αναγνωρίσουμε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για ένα διαχρονικό πατρόν συμπεριφοράς.