Αντώνης Οικονόμου: Ο άνθρωπος που έγινε μέρος της ιστορίας του ΥΠΕΘΑ

Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από ένα Υπουργείο. Και υπάρχουν άνθρωποι που, ύστερα από πολλά χρόνια, αποτελούν πλέον κομμάτι της ίδιας της θεσμικής του μνήμης. Ο Αντώνης Οικονόμου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Η παρουσία του στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν μετριέται απλώς σε χρόνια. Μετριέται με διαφορετικές πολιτικές ηγεσίες, δύσκολες περιόδους, κρίσιμες αποφάσεις, σύνθετους φακέλους και, πάνω απ’ όλα, με ανθρώπους με τους οποίους έχει έρθει όλα αυτά τα χρόνια σε επαφή.

Η πρώτη του μεγάλη θητεία στο ΥΠΕΘΑ ξεκίνησε το 2012, αρχικά ως Ειδικός Γραμματέας και στη συνέχεια ως Γενικός Γραμματέας έως το 2015. Το 2019 επέστρεψε στη θέση του Γενικού Γραμματέα, όπου παραμένει μέχρι σήμερα. Η συνολική παρουσία του στο Υπουργείο έχει πλέον ξεπεράσει τη δεκαετία.

Από τη Θεσσαλονίκη στο Πεντάγωνο

Η διαδρομή του, όμως, ξεκινά πέντε δεκαετίες νωρίτερα. Ο Αντώνης Οικονόμου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 31 Ιουλίου 1961. Μεγάλωσε στο κέντρο της πόλης, στη Μητροπόλεως, σε ένα σπίτι που συνδέθηκε για πολλές δεκαετίες με την οικογένειά του.

Η μητέρα του ήταν βέρα Θεσσαλονικιά, ενώ ο πατέρας του καταγόταν από τα Βέρβενα Αρκαδίας. Ο ίδιος έχει μιλήσει για τη βαθιά σχέση του με τη Θεσσαλονίκη αλλά και για την αγάπη που απέκτησε από τον πατέρα του για την Πελοπόννησο.

Φοίτησε στη Γερμανική Σχολή Θεσσαλονίκης, σπούδασε Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές του στη Χαϊδελβέργη. Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στην Πολεμική Αεροπορία και από το 1987 ασκεί τη δικηγορία, στον Άρειο Πάγο και στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η νομική του παιδεία θα αποτελούσε αργότερα ένα από τα σημαντικότερα εφόδια του στην πορεία του στο ΥΠΕΘΑ.

Τα χρόνια που δεν ήταν εύκολα

Όταν βρέθηκε για πρώτη φορά στο Υπουργείο, η Ελλάδα περνούσε μία από τις δυσκολότερες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της. Η οικονομική κρίση είχε περιορίσει δραματικά τις δυνατότητες του κράτους, την ώρα που οι Ένοπλες Δυνάμεις έπρεπε να συνεχίσουν να λειτουργούν και να διατηρούν την επιχειρησιακή τους ικανότητα.

Στο γραφείο του βρέθηκαν δύσκολοι φάκελοι. Ανάμεσά τους και η υπόθεση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και των υποβρυχίων, μια υπόθεση που ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει σημαντικό κεφάλαιο της επαγγελματικής του διαδρομής, όπως και η υπόθεση των πυραυλακάτων στα Ναυπηγεία Ελευσίνας.

Όμως, όσο σημαντικοί κι αν ήταν οι μεγάλοι φάκελοι, δεν είναι αυτοί που περιγράφουν ολόκληρη την παρουσία του στο ΥΠΕΘΑ. Γιατί πίσω από κάθε Υπουργείο υπάρχουν άνθρωποι. Και αυτή είναι ίσως η λιγότερο γνωστή πλευρά της διαδρομής του.

Η πόρτα που έμενε ανοιχτή

Στα χρόνια της παρουσίας του στο Υπουργείο, ο Αρχιπλοίαρχος πια επί τιμή κ. Οικονόμου έχει ασχοληθεί με πλήθος ζητημάτων που δεν είχαν πάντα σχέση με μεγάλες αποφάσεις ή εξοπλιστικά προγράμματα. Υπήρχαν εργαζόμενοι και στελέχη που αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας, οικογενειακές δυσκολίες, προσωπικά αδιέξοδα ή ζητήματα που δεν μπορούσαν εύκολα να λύσουν μέσα από τις τυπικές υπηρεσιακές διαδικασίες.

Κάποιοι από αυτούς πέρασαν την πόρτα του γραφείου του και σιγά σιγά πέρασαν όλοι.

Και αυτό που έχει μείνει ως χαρακτηριστικό σε ανθρώπους που έχουν συνεργαστεί μαζί του είναι ότι δεν αντιμετώπιζε πάντοτε τέτοιες περιπτώσεις ως έναν ακόμη υπηρεσιακό φάκελο.

Άκουγε. Έψαχνε να βρει λύση. Και, όπου μπορούσε, επενέβαινε, πολλές φορές με ίδια μέσα.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε δύσκολες περιπτώσεις στρατιωτικού προσωπικού ή πολιτικών υπαλλήλων, ακόμη και σε περιόδους κρίσεων και φυσικών καταστροφών, έχει ενεργοποιήσει τη Γενική Γραμματεία προκειμένου να καταγραφούν προβλήματα ανθρώπων και οικογενειών και να αναζητηθούν λύσεις.

Για έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε υψηλή διοικητική θέση, μπορεί να φαίνεται μικρή λεπτομέρεια. Για εκείνον που περιμένει βοήθεια, όμως, δεν είναι.

Η ανθρώπινη πλευρά

Ίσως αυτή να είναι και η πλευρά που δεν φαίνεται στις επίσημες φωτογραφίες. Δεν αφορά υπουργικά συμβούλια, αποφάσεις, προεδρικά διατάγματα ή εξοπλιστικά προγράμματα.

Αφορά έναν υπάλληλο που αντιμετωπίζει με πρωτοφανές σθένος ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, έναν γονέα που αντιμετωπίζει μια δύσκολη κατάσταση με το παιδί του, έναν άνθρωπο που έχει βρεθεί μπροστά σε ένα προσωπικό ή οικογενειακό αδιέξοδο.

Και έναν Γενικό Γραμματέα που, αντί να αρκεστεί στο «δεν είναι αρμοδιότητά μου», θα προσπαθήσει να δει αν υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει.

Αυτές οι ιστορίες σπάνια καταγράφονται. Μένουν στους ανθρώπους που τις έζησαν. Και πολλές φορές είναι αυτές που δημιουργούν τη βαθύτερη σχέση ενός ανθρώπου με έναν θεσμό.

Η επιστροφή και η συνέχεια

Το 2019 η επιστροφή του στο ΥΠΕΘΑ σηματοδότησε ουσιαστικά την επιστροφή ενός ανθρώπου που γνώριζε ήδη το Υπουργείο από μέσα. Δεν χρειάστηκε να μάθει ξανά τους διαδρόμους, τις υπηρεσίες και τις διαδικασίες. Γνώριζε πρόσωπα και καταστάσεις, γνώριζε το ιστορικό πολλών υποθέσεων και μπορούσε να αντιληφθεί γρήγορα πού βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα.

Αυτή η γνώση αποδείχθηκε χρήσιμη και τα επόμενα χρόνια, σε ζητήματα που αφορούσαν τη λειτουργία του πολιτικού προσωπικού και τη διοικητική οργάνωση του Υπουργείου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο νέος Οργανισμός Πολιτικού Προσωπικού του ΥΠΕΘΑ, η ολοκλήρωση του οποίου αποτέλεσε σημαντικό διοικητικό βήμα.

Παράλληλα, η συμβολή του στην υλοποίηση της «Κιβωτού Εθνικής Μνήμης» αναγνωρίστηκε δημόσια από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, στον οποίο υπήρξε καθημερινά αρωγός. Ο Υπουργός αναφέρθηκε ειδικά στον ρόλο του κ. Οικονόμου που οδήγησε στη δημιουργία του έργου, αλλά και σε ακόμα πολλά περισσότερα, για τα οποία, αν αρχίσουμε να γράφουμε, δεν μας φτάνει μια απλή σελίδα ενός άρθρου, αλλά ολόκληρο αφιέρωμα.

Περισσότερο από ένας τίτλος

Η πολυετής παρουσία του Αντώνη Οικονόμου στο ΥΠΕΘΑ έχει δημιουργήσει κάτι που δεν αποκτάται με έναν διορισμό: θεσμική μνήμη. Γνωρίζει πρόσωπα, υπηρεσίες, διαδικασίες και ιστορίες που πολλές φορές δεν υπάρχουν σε κανένα έγγραφο.

Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη: η ανθρώπινη μνήμη. Οι άνθρωποι που θυμούνται ότι, όταν χρειάστηκαν βοήθεια, κάποιος τους άκουσε. Οι άνθρωποι που θυμούνται ένα τηλεφώνημα, μια παρέμβαση, μια προσπάθεια να βρεθεί λύση. Αυτά δεν γράφονται εύκολα σε ένα βιογραφικό. Ίσως όμως να είναι και το σημαντικότερο κομμάτι του.

Από τη Θεσσαλονίκη όπου ξεκίνησε, μέχρι το Πεντάγωνο, η διαδρομή είναι μεγάλη. Και αν έπρεπε να χωρέσει σε μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν ίσως η λέξη «συνέχεια».

Γιατί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν, οι κυβερνήσεις να διαδέχονται η μία την άλλη και οι προτεραιότητες να μεταβάλλονται. Όμως κάποιοι άνθρωποι παραμένουν. Και με τα χρόνια, δεν αποτελούν απλώς μέρος του Υπουργείου. Γίνονται μέρος της ιστορίας του.

Διαβάστε επίσης:

Εθνική Σύνταξη 2026: Ποιοι χάνουν έως και 134 ευρώ τον μήνα – Οι 3 «κόφτες» και όλα τα ποσά

Αλέξανδρος Εξάρχου: Αφήστε μας να επενδύσουμε στις μπαταρίες-Ντόμινο κινδύνων για την ενέργεια

Στουρνάρας: Οι μεταρρυθμίσεις ανοίγουν τον δρόμο για αξιολόγηση «Α» πριν από το 2030