«Κλειδώνει» σήμερα η ρήτρα διαφυγής στην ενέργεια – Ανοίγει ο δρόμος για έργα 1,6 δις ευρώ στην Ελλάδα

Το τοπίο γύρω από την επέκταση της ρήτρας διαφυγής και στην ενέργεια αναμένεται να ξεκαθαρίσει το σημερινό Eurogroup, καθώς η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αν και για λίγες ώρες δημιούργησε προσδοκίες για νέα έκτακτα μέτρα στήριξης, φαίνεται πως θα αφορά μόνο νέα ενεργειακά έργα.

Αυτό άλλωστε, είχαν σπεύσει να διευκρινίσουν και στελέχη του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών, δηλαδή ότι η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία για να επιταχύνει στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια και οι σχετικές υποδομές, αξιοποιώντας στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα περιθώρια που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.

Αυτό που αναφέρει η Κομισιόν, με την Ελλάδα να υποστηρίζει αυτό το επιχείρημα, είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν αποτελεί πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και θέμα εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας, την ώρα που κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης, στη σκιά του πολέμου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Άλλωστε, αυτή η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συμβαδίζει με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οποία παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους Υπουργούς και σύμφωνα με την οποία ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή για την Ευρώπη είναι κατά 12% μικρότερος χάρη στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε ενεργειακές υποδομές και συστήματα ενεργειακής ασφάλειας.

Οι… φωνές του Eurogroup

Η σημερινή συνεδρίαση δεν αναμένεται να είναι ανέφελη, καθώς μια σειρά από χώρες της Ευρωζώνης επιχειρούν να αλλάξουν τη… γνώμη της Κομισιόν, ώστε η επέκταση της ρήτρας να αυξάνει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η ενεργειακή κρίση δημιουργεί έξτρα ανάγκες για έκτακτα μέτρα, ωστόσο λόγω των νέων δημοσιονομικών κανόνων και τους «σφιχτούς» προϋπολογισμούς, αρκετά κράτη – μέλη δεν έχουν τη δυνατότητα να στηρίξουν τις οικονομίες τους. Ιδανικά δηλαδή, θα επιθυμούσαν την επέκταση της ρήτρας σε άμεσες επιδοτήσεις για τους πολίτες τους.

Η λογική της ρήτρας όμως, είναι τελείως διαφορετική. Η ευελιξία θα αφορά το 0,3% του ΑΕΠ στα κράτη –μέλη για δαπάνες πράσινης μετάβασης την περίοδο 2026- 2028, οι οποίες θα εντάσσονται στην εθνική ρήτρα διαφυγής για αμυντικές δαπάνες ύψους 1,5% του ΑΕΠ.

Αυτό που μένει να διευκρινιστεί είναι εάν η επέκταση της ρήτρας θα αφορά μόνο νέα ενεργειακά projects (πχ δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή αποθήκευση ενέργειας) ή και άλλα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης. Δηλαδή, για έργα τα οποία θα είναι προς όφελος των πολιτών, προσφέροντας ενεργειακή ασφάλεια μέσα στο ομιχλώδες τοπίο της νέας κρίσης, ενώ θα μπορούν να περιορίσουν και το κόστος που καταβάλουν για ενέργεια σε βάθος χρόνου.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για τη χώρα μας, το δημοσιονομικό περιθώριο που αποκτά για ενεργειακές επενδύσεις, χωρίς να εγγραφούν στο έλλειμμα, ανέρχεται σε 1,6 δισ. ευρώ, όπως έχει διευκρινίσει  ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ορίζοντα τριετίας.

Η σημασία της πρότασης για την Ελλάδα είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπει δημοσιονομική ευελιξία έως 1,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Επειδή, όμως, η χώρα μας βρισκόταν ήδη διαχρονικά σε υψηλά επίπεδα αμυντικών δαπανών, δεν μπορούσε να αξιοποιήσει στον ίδιο βαθμό με άλλα κράτη- μέλη το σύνολο αυτού του περιθωρίου, με αποτέλεσμα να βρίσκεται σε πιο πλεονεκτική θέση.

Η διεύρυνση της ρήτρας στην ενεργειακή ασφάλεια επιτρέπει πλέον την καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης ευελιξίας για επενδύσεις στρατηγικής σημασίας. Δυνητικά θα μπορούσε να περιλαμβάνει projects όπως, η ηλεκτρική διασύνδεση νησιών, διασυνδέσεις με άλλες χώρες, έργα αποθήκευσης ενέργειας, επενδύσεις σε δίκτυα, υποδομές LNG ή και μεγάλα έργα ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν πρόσθετο βαθμό ελευθερίας στη χρηματοδότηση επενδύσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της ελληνικής οικονομίας.

Διαβάστε επίσης

Εύσημα της Γκεοργκίεβα στον Πιερρακάκη – Τι συζήτησε ο Πρόεδρος του Eurogroup με την επικεφαλής του ΔΝΤ 

Εξωδικαστικός Μηχανισμός: 65% αύξηση στις ρυθμίσεις Μαΐου συνολικού ποσού 564 εκατ. ευρώ

Εθνική Τράπεζα: Αισιόδοξη για τις οικονομικές επιδόσεις του 2026 παρά την επιβράδυνση της οικονομίας