Ενώ οι γεωπολιτικές σειρήνες της σύγκρουσης και οι συνεχείς απειλές των ΗΠΑ και του Ισραήλ προς την Τεχεράνη, κυριαρχούν στους τίτλους των ειδήσεων, παρά την ειρηνευτική συμφωνία που φαίνεται να πλησιάζει, η πραγματική μάχη για τον μέσο Ιρανό δίνεται στα ανταλλακτήρια συναλλάγματος της ελεύθερης αγοράς.

Σύμφωνα με τα τελευταία σημερινά στοιχεία από την αγορά συναλλάγματος της Τεχεράνης, το εθνικό νόμισμα του Ιράν, το ριάλ, συνεχίζει την ελεύθερη πτώση του. Η ισοτιμία έχει εκτοξευθεί πλέον στα 2.094.000 ριάλια ανά ευρώ. Η κατάρρευση είναι τόσο ραγδαία που τα νούμερα προκαλούν ίλιγγο, καθώς μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο, 660 ευρώ αρκούσαν για να αγοράσει κανείς 1 δισεκατομμύριο ριάλια, με το ποσό να μειώνεται συνεχώς μιας και σήμερα αντιστοιχεί σε μόλις 477 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε λιγότερο από τρεις μήνες, οι αποταμιεύσεις των Ιρανών έχασαν σχεδόν το 28% της εναπομείνασας αξίας τους έναντι του ευρωπαϊκού νομίσματος.

1

Η «οικονομία του λουκάνικου» και οι αιτίες

Η υποτίμηση δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε οθόνες. Όπως μεταδίδει το Iran International, η αγοραστική δύναμη του ιρανού καταναλωτή έχει εκμηδενιστεί τελείως. Σήμερα, ένα χαρτονόμισμα του 1 εκατομμυρίου ριαλιών αρκεί πλέον για την αγορά μόλις δύο λουκάνικων, υπογραμμίζοντας τον εφιάλτη του υπερπληθωρισμού που πλήττει τα βασικά αγαθά διατροφής.

Αιτία της τραγικής κατάστασης αποτελεί σαφώς, όπως αναφέρουν αναλυτές, oι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, μιας και η κλιμάκωση της έντασης με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, έχει οδηγήσει σε μαζική φυγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό, καθώς οι πολίτες αναζητούν ασφάλεια σε δολάρια, ευρώ και χρυσό.

Επιπλέον,  οι αυστηρότερες κυρώσεις έχουν στραγγίξει τα συναλλαγματικά αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας, καθιστώντας αδύνατη την παρέμβαση για τη στήριξη του νομίσματος. Τέλος,  η χρεοκοπία συστημικών ιδρυμάτων, όπως η τράπεζα Ayandeh, έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στο εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ωθώντας τους καταθέτες να ξεφορτωθούν το ριάλ με κάθε κόστος.

Παρά την πλασματική «επίσημη ισοτιμία» που προσπαθεί να διατηρήσει το καθεστώς, η μαύρη αγορά παραμένει ο μόνος αληθινός δείκτης της οικονομικής επιβίωσης, με το χάσμα μεταξύ των δύο τιμών να ξεπερνά πλέον το 3.000%.

Ο ρόλος του πετρελαίου

Η τύχη του ιρανικού ριάλ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις εξαγωγές «μαύρου χρυσού», όπως συμβαίνει με όλα τα νομίσματα. Η αγορά πετρελαίου είναι αρκετά ταραγμένη από τις εξελίξεις στο στενό του Ορμούζ, που ουσιαστικά είναι κλειστό σχεδόν από την έναρξη του πολέμου και την παύση της ναυσιπλοϊας στην περιοχή, που οδηγεί σε κρίση και άνοδο των τιμών στα καύσιμα.

Όσον αφορά την Τεχεράνη, παρά το γεγονός ότι ο όγκος των φυσικών εξαγωγών του Ιράν μειώθηκε κατά 45% τον Μάρτιο του 2026 λόγω των πολεμικών συγκρούσεων, τα έσοδα της χώρας δεν κατέρρευσαν αναλογικά.

Η εκτόξευση της τιμής του Brent (που άγγιξε τα 126 δολάρια στα τέλη Απριλίου) επέτρεψε στην Τεχεράνη να εισπράττει περίπου 139 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως, καθώς η υψηλή τιμή ανά βαρέλι αντιστάθμισε τη μείωση της ποσότητας OilPrice.com.

Ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ από τις ΗΠΑ έχει φέρει το ιρανικό σύστημα στα όριά του. Με τις αποθήκες στο νησί Kharg να γεμίζουν ασφυκτικά, το Ιράν αναγκάστηκε να προχωρήσει σε μείωση της παραγωγής κατά 30%, καθώς δεν υπάρχει πλέον χώρος για τη φύλαξη του αποθέματος που δεν μπορεί να εξαχθεί Fortune.

Τις τελευταίες ώρες, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου σημειώνουν πτώση, καθώς υπάρχουν αναφορές για επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης και συμφωνία προ των πυλών. Αυτή η «αχτίδα ελπίδας» είναι ο μόνος λόγος που το ριάλ δεν κατέγραψε ακόμα μεγαλύτερη πτώση σήμερα, σύμφωνα με την The New York Times.

Τέλος, η εξάρτηση της χώρας από τις πωλήσεις προς την Κίνα παραμένει απόλυτη, με το Πεκίνο να απορροφά σχεδόν το σύνολο των ιρανικών φορτίων που καταφέρνουν να διασπάσουν τον αποκλεισμό, προσφέροντας στην Τεχεράνη ένα οικονομικό «σωσίβιο» σε μια κατά τα άλλα ετοιμόρροπη οικονομία.

 

Διαβάστε επίσης 

Reuters: ΗΠΑ και Ιράν βαδίζουν προς βραχυπρόθεσμη συμφωνία – Στο τραπέζι σχέδιο τριών σταδίων

Ουκρανία: Νομιμοποιεί τη μισθοφορική εργασία – Προετοιμάζεται για ιδιωτικούς στρατούς

Στενά του Ορμούζ: Γαλλικό πλοίο πέρασε «αόρατο» μέσα από την εμπόλεμη ζώνη