Ισχυρά αντισώματα προσφέρει στην ελληνική οικονομία η ένταξη και της χώρας μας στο γιγαντιαίο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Κίνηση που φυσικά εκφράζει τη συνισταμένη όλων των Ευρωπαίων εταίρων για τους οποίους πλέον η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ισότιμα. Και τούτο γιατί παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά κρατικά ομόλογα στερούνται επενδυτικής διαβάθμισης, εντούτοις εντάχθηκαν και αυτά στο ευρωπαϊκό QE.

Μάλιστα, όπως αναφέρουν πληροφορίες από απόλυτα έγκυρες πηγές, η απόφαση για την Ελλάδα, που δείχνει ξεκάθαρα ότι κανονικοποιείται, οφείλεται σε προσωπική παρέμβαση του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι επί ημερήσιας βάσεως, ακόμη και τούτες τις ταραγμένες ημέρες, η αγορά των ομολόγων κάνει ημερήσιους τζίρους της τάξης των 250 εκατ. ευρώ, τότε το QE της ΕΚΤ καλύπτει τουλάχιστον 40 ημέρες συναλλαγών.

Καθώς όπως όλα δείχνουν το ελληνικό μερίδιο της συμμετοχής στο πρόγραμμα θα ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ και, ενδεχομένως, να κινηθεί και υψηλότερα και να φτάσει ακόμη και στα 15 δισ., ανάλογα με τις επιμέρους εξειδικεύσεις που αναμένεται να γίνουν για τις επιλέξιμες προς αγορά από την ΕΚΤ σειρές ομολόγων.

Η κάλυψη που έχει η Ελλάδα είναι αναλογικά πολύ μεγαλύτερη από τις άλλες αγορές που και πολλαπλάσιους τζίρους έχουν, αλλά και μεγαλύτερες ομολογιακές εκδόσεις.

Ήδη η σημαντική αποκλιμάκωση του 10ετούς ελληνικού ομολόγου δείχνει ότι το «μπαζούκα» που χρησιμοποίησε η ΕΚΤ αποδίδει. Μάλιστα, η απόδοση του ελληνικού ομολόγου έχει πέσει σχεδόν στο μισό το τελευταίο 24ωρο, με συνέπεια τώρα να βρίσκεται στα επίπεδα του 2,3%.

Με την ΕΚΤ σε ρόλο δυναμικού παραστάτη, η Ελλάδα έχει αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα εξόδου στις αγορές όποτε και αν εκείνη κρίνει εφικτό.

Στην παρούσα φάση, η Ελλάδα δεν έχει ουσιαστικές ανάγκες δανειοδότησης από τις αγορές, ενώ τα διαθέσιμά της (31 δισ. ευρώ) αντιστοιχούν στο 16% του εγχώριου ΑΕΠ.

Διέξοδο

Σε μία περίοδο κατά την οποία το ζήτημα της ρευστότητας είναι επιτακτικό στον διεθνή περίγυρο, το QE δίνει διέξοδο στους κατόχους ελληνικών ομολόγων οι οποίοι μπορούν να ανακτήσουν ρευστότητα με κεντρικό αγοραστή την ΕΚΤ. Αυτό σημαίνει ότι μια σειρά από funds, όπως επίσης και εγχώρια θεσμικά και τραπεζικά χαρτοφυλάκια, καθώς και ιδιώτες θα έχουν πρόσβαση σε πηγή ρευστότητας. Κάτι το οποίο σαφώς και θα μετρήσει θετικά μέσα σε τούτη την κρίσιμη περίοδο όπου η έξαρση της αβεβαιότητας για την εξάπλωση του κορονοϊού έχει παγώσει την ελληνική οικονομία.

Αν και ακόμη δεν έχει γίνει σαφές, εκτιμάται ότι η ΕΚΤ, πέραν του QE, θα δέχεται και ελληνικούς τίτλους ως κάλυψη προκειμένου να προσφέρει περισσότερη ρευστότητα κατά κύριο λόγο στις τράπεζες.

Λαμβανομένου υπόψη ότι το χρήμα κινείται με μεγάλη ταχύτητα, πηγαίνοντας από το γκισέ της τράπεζας μέχρι τον δανειολήπτη και τον καταναλωτή, γίνεται εμφανές ότι αυτή η ενίσχυση της ρευστότητας θα λειτουργήσει τονωτικά για την κατανάλωση μόλις οι συνθήκες βελτιωθούν. Ή και σε αυτήν τη φάση, αν χρειαστούν επιπρόσθετες δανειακές ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις.

Πέραν τούτων, τα μέτρα που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που πλήττονται από τον κορονοϊό είναι κι αυτά προς την κατεύθυνση της δημιουργίας έμμεσης χρηματοδότησης που μπορεί να προσφέρει ανάσες σε δύσκολες καταστάσεις όπως η τρέχουσα.

Παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι η μεγάλη εικόνα από τις τρέχουσες εξελίξεις είναι ότι η Ευρώπη ενώνεται και η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως ισότιμο μέλος σε κρίσιμες αποφάσεις (αυτήν τη φορά η Ευρώπη δεν ενδιαφέρθηκε μόνο για τον «λαβωμένο ελέφαντα», αλλά φρόντισε να διασφαλίσει ακόμη και τους μικρότερους, όπως είναι η Ελλάδα).

Τέλος στα μνημόνια απο σήμερα 

Κατ’ ουσίαν, οι αποφάσεις της ΕΚΤ, αλλά και οι τελευταίες κινήσεις των Ευρωπαίων εταίρων, δείχνουν ότι η Ελλάδα αποκολλήθηκε οριστικά από τα μνημόνια. Άλλωστε, αποσύρθηκε το όριο των πρωτογενών πλεονασμάτων, ενώ από την άλλη πλευρά εξίσου «απελευθερωτικές» καταστάσεις δρομολογήθηκαν και για τις τράπεζες.

Με την έννοια ότι δεν τίθενται ζητήματα stress test και αποθεματικών κεφαλαίων, ενώ όλα δείχνουν ότι θα αλλάξει ριζικά και το ζήτημα της μέτρησης των «κόκκινων» δανείων. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι η Ευρώπη είναι σε θέση να κινηθεί συντονισμένα και, με άξονα το καυτό ζήτημα της Ιταλίας, να προχωρήσει στην έκδοση ευρωομολόγου. Με όλες τις χώρες πλέον να αντιμετωπίζονται από κοινού και εξ ίσου.

Σε ό,τι αφορά τη διεθνή επενδυτική κοινότητα, όλα αυτά δεν τα έχει μετρήσει ακόμα, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των διαχειριστών χαρτοφυλακίων κοιτάει μόνο τα νούμερα του κορονοϊού και πώς θα περισώσει ρευστότητα, πουλώντας οτιδήποτε εκποιείται.

Με τα σημερινά δεδομένα και με την παγκόσμια οικονομία να είναι ουσιαστικά σε παύση, σαφώς και οι μετοχές δεν χαρακτηρίζονται ακόμη επενδύσιμες. Υπολογίζεται ότι από τα τέλη της ερχόμενης εβδομάδας και εφόσον σταθεροποιηθεί η κατάσταση στην Ιταλία, μπορεί να αξιολογηθεί εκ νέου η χρηματιστηριακή πραγματικότητα.