Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει το εμπόριο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ ο αντίκτυπός της, θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα ​​από τις αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε μια απότομη αύξηση των παγκόσμιων τιμών των τροφίμων.

Τα Στενά δεν είναι μόνο μια βασική αρτηρία για τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και για λιπάσματα κρίσιμα για την παγκόσμια γεωργία.

1

Αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι οι διαταραχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερο κόστος γεωργίας, μειωμένες αποδόσεις καλλιεργειών και τελικά σε πιο ακριβά τρόφιμα.

«Το υψηλότερο κόστος ενέργειας και εισροών κινδυνεύει να αναζωπυρώσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων, όπως ακριβώς οι τιμές λιανικής πώλησης τροφίμων είχαν επιστρέψει σε ιστορικά υψηλότερα επίπεδα σε πολλές χώρες», σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Πολιτική Τροφίμων ή IFPRI.

Ο Ρατζ Πατέλ, καθηγητής έρευνας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, προειδοποίησε επίσης ότι οι διαταραχές στην παραγωγή λιπασμάτων που συνδέονται με τη σύγκρουση θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις παγκόσμιες πιέσεις στα τρόφιμα μέσω πολλών καναλιών ταυτόχρονα.

«Η σύντομη απάντηση είναι: σημαντική και ταχύτερη από ό,τι νομίζουν οι άνθρωποι», είπε ο Πατέλ. «Το Στενό του Ορμούζ είναι σημείο συμφόρησης για λιπάσματα. Το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Ιράν προμηθεύουν μαζί ένα σημαντικό μερίδιο της ουρίας και των φωσφορικών αλάτων που διακινούνται παγκοσμίως και σχεδόν όλα αυτά διέρχονται από το Ορμούζ».

Οι χώρες που εξαρτώνται άμεσα από τις εισαγωγές τροφίμων, καθώς και εκείνες που εξαρτώνται από τα λιπάσματα, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυξανόμενο κόστος μέσα σε λίγες εβδομάδες, ιδίως κατά τη διάρκεια βασικών περιόδων φύτευσης, δήλωσαν παρατηρητές του κλάδου.

Άμεσος κίνδυνος στις χώρες του Κόλπου

Οι χώρες του Κόλπου, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία, είναι οι πρώτες που πιθανόν θα νιώσουν τις συνέπειες λόγω της ισχυρής εξάρτησής τους από τις θαλάσσιες εισαγωγές που περνούν μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Οι συνέπειες φυσικά δεν θα περιοριστούν σε αυτές τις περιοχές, αλλά σε όλο τον κόσμο λόγω των εξαγωγών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης.

Η πρώτη περιοχή που αναμένεται να αισθανθεί τις συνέπειες είναι οι χώρες που βρίσκονται πλησιέστερα στη σύγκρουση.

«Περιφερειακά, οι καταναλωτές του Κόλπου είναι οι πιο εκτεθειμένοι στις βραχυπρόθεσμες αυξήσεις των τιμών τροφίμων λόγω της έντονης εξάρτησής τους από τις θαλάσσιες εισαγωγές που περνούν μέσω του Στενού του Ορμούζ», δήλωσε ο Μπιν Χουί Ονγκ, αναλυτής εμπορευμάτων στην BMI.

Οι οικονομίες του Περσικού Κόλπου, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές τροφίμων που περνούν μέσω του Στενού του Ορμούζ. Εάν οι μεταφορές παραμείνουν περιορισμένες, οι προμήθειες θα πρέπει να επαναδρομολογηθούν μέσω εναλλακτικών διαδρόμων ή να μεταφερθούν χερσαία, κάτι που θα αυξήσει το κόστος, σύμφωνα με τους αναλυτές.

Ποια είναι η πιο ευάλωτη περιοχή

Πέρα από την περιοχή του Κόλπου, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι ενδέχεται να εντοπίζονται σε περιοχές της Υποσαχάριας Αφρικής, όπου οι αγρότες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα εισαγόμενα λιπάσματα και τα νοικοκυριά ξοδεύουν μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός τους για τρόφιμα.

«Η Υποσαχάρια Αφρική είναι η πιο ευάλωτη περιοχή», είπε ο Πατέλ. Δεδομένα από το Πανεπιστήμιο του Τέξας δείχνουν ότι πάνω από το 90% των λιπασμάτων που καταναλώνονται στην περιοχή εισάγονται, κυρίως από χώρες εκτός της ηπείρου.

Οι καλλιέργειες που απαιτούν άζωτο, όπως το καλαμπόκι, που αποτελεί βασικό τρόφιμο στην περιοχή, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις ελλείψεις λιπασμάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο για μειωμένες σοδειές και ακριβότερα τρόφιμα.

Ανησυχία στην Ασία

Η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσει αυξανόμενες πιέσεις κόστους. Χώρες όπως η Ινδία, το Μπαγκλαντές, η Ταϊλάνδη και η Ινδονησία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα εισαγόμενα λιπάσματα από τον Κόλπο. Μια παρατεταμένη διαταραχή μπορεί να αυξήσει το κόστος για τους αγρότες κατά τις κρίσιμες περιόδους σποράς.

Αν οι αγρότες αντιδράσουν στις αυξημένες τιμές των λιπασμάτων μειώνοντας τη χρήση τους, οι αποδόσεις των καλλιεργειών ενδέχεται να μειωθούν και να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών των τροφίμων.

Η Βραζιλία, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων στον κόσμο, ενδέχεται να αντιμετωπίσει αυξήσεις κόστους αν στενέψουν οι αγορές λιπασμάτων.

Ακόμη και αν η παραγωγή καλλιεργειών παραμείνει σχετικά σταθερή βραχυπρόθεσμα, η αύξηση του κόστους ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού τροφίμων παγκοσμίως, δήλωσαν οι ειδικοί.

Σημαντικός ο ρόλος της ενέργειας

Η ενέργεια διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε όλη την αλυσίδα προμήθειας τροφίμων, από την τροφοδοσία μηχανημάτων γεωργίας και την παραγωγή λιπασμάτων, μέχρι τη μεταφορά των καλλιεργειών και την επεξεργασία τους σε προϊόντα τροφίμων.

«Ο μεγαλύτερος αντίκτυπος στις τιμές για τους καταναλωτές δεν θα είναι η επίδραση στα γεωργικά προϊόντα, αλλά το γεγονός ότι η ενέργεια αποτελεί ένα μεγάλο ποσοστό του συνολικού κόστους των τροφίμων στο λιανικό εμπόριο», δήλωσε ο Τζόζεφ Γκλάουμπερ, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Πολιτικής Τροφίμων.

Ο Κρις Μπάρετ, γεωργικός οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Cornell, δήλωσε ότι το μέγεθος οποιουδήποτε σοκ στις τιμές θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσο θα διαρκέσουν οι διαταραχές στις ναυτιλιακές μεταφορές.

Διαβάστε επίσης: 

Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας: «Κατά 10 εκ. βαρ./ημ. μειωμένη η παραγωγή των χωρών του Κόλπου»

Πόλεμος στο Ιράν: «Ο Περσικός Κόλπος θα βαφτεί με το αίμα των εισβολέων» προειδοποιεί η Τεχεράνη – Ισχυρές εκρήξεις στο Ντουμπάι – Επίθεση σε δεξαμενές καυσίμων στο Μπαχρέιν – Απαντά το Ισραήλ (upd)

Ρωσία: Τα έσοδα από το πετρέλαιο έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία